Στρατηγική για την ανάπτυξη και την ανεργία

To αναπτυξιακό σοκ που χρειάζεται η χώρα μας τα επόμενα χρόνια για να επανέλθει σε μία κανονική οικονομική ισορροπία θα πρέπει να έχει ως βασικό στόχο τη δημιουργία τουλάχιστον 250.000 θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Για κάθε μία τέτοια θέση υψηλής προστιθέμενης αξίας δημιουργούνται άλλες 2-3 υποστηρικτικές. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να υλοποιηθεί και ο μεγάλος εθνικός στόχος της πάταξης της ανεργίας, και της αντιστάθμισης των περίπου ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας που χάθηκαν λόγω της οικονομικής κρίσης και του brain-drain, αφού η μεγάλη πλειοψηφία των ανέργων στη χώρα μας είναι νέοι άνθρωποι με υψηλά γνωσιακά προσόντα ή μακροχρόνιοι άνεργοι με περιορισμένες δεξιότητες.

Με βάση σχετική μελέτη της Endeavor οι ποιοτικές θέσεις εργασίας μπορούν να δημιουργηθούν από 3.000 υφιστάμενες ανταγωνιστικές και εξωστρεφείς επιχειρήσεις με διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα και 10.000 νέες επιχειρήσεις με εξωστρεφή και καινοτόμο νοοτροπία. Η αναπτυξιακή στόχευση πέρα των άλλων θα πρέπει να δοθεί σε κλάδους που έχουν προοπτική για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης είτε λόγω των διεθνών εξελίξεων ή των τοπικών πλεονεκτημάτων μας. Το ερώτημα βέβαια είναι το κατά πόσο έχουμε το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό για να υλοποιήσουμε τον εθνικό αυτό στόχο. Δυστυχώς λόγω της έλλειψης μακροπρόθεσμης στρατηγικής από πλευράς πολιτείας και των στρεβλώσεων στο εκπαιδευτικό σύστημα το 50% των αποφοίτων από τα ελληνικά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα αφορά ειδικότητες που δεν συμβάλλουν άμεσα στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας. Για τον λόγο αυτό αλλά και της οικονομικής κρίσης, το 40% των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι ουσιαστικά άνεργοι.

Επομένως είναι αναγκαίο να σχεδιασθεί και υλοποιηθεί ένα μαζικό πρόγραμμα εξειδίκευσης ή επανειδίκευσης πτυχιούχων ανέργων στη χώρα μας έτσι ώστε να έχουν τις αναγκαίες δεξιότητες για την κάλυψη των νέων αυτών  θέσεων εργασίας που πρόκειται να δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα μιας επιθετικής και έξυπνης πολιτικής προσελκύσεως επενδύσεων και δημιουργίας καινοτόμων και διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων. Η εκπαίδευση θα πρέπει επίσης να συνδυάζεται με ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού με την επικέντρωση σε επαγγελματικές δεξιότητες (επικοινωνία, συνεργασία, καινοτομία κ.λπ.), με επαγγελματική πιστοποίηση, και τη δυνατότητα απασχόλησης με την ενεργή εμπλοκή του επιχειρηματικού κόσμου.

Το μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας μπορεί να επανατοποθετηθεί σε μία τελείως διαφορετική βάση και να αξιοποιηθεί πλέον ως ένα αναπτυξιακό εργαλείο και ευκαιρία.

*Ο Γεώργιος Ι. Δουκίδης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών