Οι τράπεζες της Ευρωζώνης συνέχισαν να γίνονται πιο επιφυλακτικές στη χορήγηση νέων δανείων κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καθώς η αβεβαιότητα που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι ενεργειακοί κίνδυνοι και οι προοπτικές της οικονομίας επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την πιστωτική πολιτική τους.
Αυτό προκύπτει από την τελευταία Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων (Bank Lending Survey) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), σύμφωνα με την οποία οι τράπεζες αυστηροποίησαν με μέτριο αλλά σταθερό ρυθμό τα κριτήρια έγκρισης δανείων προς επιχειρήσεις, νοικοκυριά και στεγαστικούς δανειολήπτες.
Σύμφωνα με την έρευνα το 7% των τραπεζών αυστηροποίησε τα κριτήρια χορήγησης επιχειρηματικών δανείων, το αντίστοιχο ποσοστό για τα καταναλωτικά δάνεια ανήλθε στο 12% ενώ στα στεγαστικά δάνεια έφθασε το 9%.
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι βασικοί λόγοι πίσω από αυτή τη στάση είναι η επιδείνωση της εκτίμησης των τραπεζών για τις οικονομικές προοπτικές και η μειωμένη διάθεση
ανάληψης κινδύνου.
Παράλληλα, οι τράπεζες εξακολουθούν να αξιολογούν ως σημαντικούς παράγοντες αβεβαιότητας τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τις ενεργειακές αγορές και το διεθνές οικονομικό περιβάλλον.
Προβλέπουν ακόμη αυστηρότερη πολιτική
Οι τραπεζικοί οργανισμοί εκτιμούν ότι η τάση αυτή δεν πρόκειται να ανακοπεί άμεσα.
Αντίθετα, προβλέπουν ότι κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 τα κριτήρια χορήγησης δανείων θα γίνουν ακόμη πιο αυστηρά σε όλες τις βασικές κατηγορίες χρηματοδότησης.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τόσο τις επιχειρήσεις που αναζητούν κεφάλαια για επενδύσεις όσο και τα νοικοκυριά που επιδιώκουν να αποκτήσουν κατοικία ή να χρηματοδοτήσουν καταναλωτικές δαπάνες.
Αυξήθηκαν οι απορρίψεις αιτήσεων
Η έρευνα καταγράφει επίσης αύξηση του ποσοστού των αιτήσεων δανεισμού που απορρίφθηκαν, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων.
Παρά την αυστηροποίηση, η ζήτηση επιχειρηματικών δανείων εμφάνισε οριακή αύξηση.
Συγκεκριμένα, η καθαρή ζήτηση για επιχειρηματικά δάνεια και πιστωτικές γραμμές αυξήθηκε κατά 3%, συνεχίζοντας τη μικρή αλλά σταθερή ανάκαμψη που παρατηρείται από τα μέσα του 2024.
Η εξέλιξη αυτή μάλιστα ήταν καλύτερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις των ίδιων των τραπεζών, οι οποίες προέβλεπαν σημαντική μείωση της ζήτησης.
Υποχώρηση στα στεγαστικά
Αντίθετα εικόνα παρουσιάζει η αγορά κατοικίας. Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε αισθητά, καταγράφοντας πτώση 15%, ενώ η ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια υποχώρησε ελαφρώς κατά 2%.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα των νοικοκυριών αλλά και στο υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης που εξακολουθεί να επηρεάζει τις αποφάσεις για νέες αγορές ακινήτων.
Πιέσεις στη βιομηχανία, εξαίρεση οι υπηρεσίες
Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι τράπεζες έγιναν πιο αυστηρές σχεδόν σε όλους τους κλάδους της οικονομίας.
Εξαίρεση αποτέλεσε ο τομέας των υπηρεσιών, όπου οι όροι χρηματοδότησης παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητοι.
Τις μεγαλύτερες πιέσεις αντιμετωπίζουν οι βιομηχανικές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας, ο οποίος επηρεάζεται έντονα από τη διεθνή αβεβαιότητα, τις εμπορικές εντάσεις και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Ευνοϊκότερη μεταχείριση για τις «πράσινες» επιχειρήσεις
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαφοροποίηση της πιστωτικής πολιτικής ανάλογα με το περιβαλλοντικό προφίλ των επιχειρήσεων.
Οι τράπεζες της Ευρωζώνης αναφέρουν ότι κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες υιοθέτησαν πιο ευέλικτα κριτήρια χρηματοδότησης για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην πράσινη οικονομία ή βρίσκονται σε διαδικασία ενεργειακής μετάβασης. Παράλληλα, διαπίστωσαν αύξηση της ζήτησης για τέτοιου είδους δάνεια.
Αντίθετα, οι επιχειρήσεις με υψηλές εκπομπές άνθρακα αντιμετώπισαν αυστηρότερους όρους δανεισμού και ελαφρά υποχώρηση της ζήτησης για νέα χρηματοδότηση.
Η έρευνα της ΕΚΤ βασίστηκε στις απαντήσεις 159 τραπεζών της Ευρωζώνης, οι οποίες συμμετείχαν στην έρευνα μεταξύ 15 και 30 Ιουνίου 2026, και επιβεβαιώνει ότι το τραπεζικό σύστημα παραμένει ιδιαίτερα προσεκτικό απέναντι στους αυξανόμενους γεωπολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους, παρά τη σταδιακή σταθεροποίηση των επιτοκίων.
