Ανοίγει ο δρόμος για την πλήρη ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Ζώνη Σένγκεν, έπειτα από τη συνάντηση που είχε στο Παρίσι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Όπως δήλωσε ο κ. Χριστοδουλίδης, προηγήθηκε η «επιτυχής ολοκλήρωση όλης της τεχνικής προεργασίας από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας». Η πληροφορία αυτή επιβεβαιώνεται από την Έκθεση Αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε πριν από περίπου 20 ημέρες στην Επιτροπή Σένγκεν στις Βρυξέλλες.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ κοιτά Ανατολική Μεσόγειο: Ρόλο-κλειδί διεκδικεί η Κύπρος
Η Έκθεση επιβεβαιώνει την τεχνική ετοιμότητα της Λευκωσίας για πλήρη συμμετοχή στη Ζώνη Σένγκεν, χαρακτηρίζοντας τη στιγμή αυτή ως «ορόσημο» για την επίτευξη του στόχου. Η εξέλιξη θεωρείται καθοριστική, καθώς συνδέεται άμεσα με την άρση των ελέγχων στα σύνορα της χώρας.
Υπενθυμίζεται ότι η Κύπρος και η Ιρλανδία παραμένουν οι μόνες δύο χώρες της ΕΕ που δεν αποτελούν πλήρη μέλη του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου ελεύθερης κυκλοφορίας. Αν και η Κύπρος εφαρμόζει σε μεγάλο βαθμό τους κανόνες του καθεστώτος Σένγκεν, δεν εκδίδει θεωρήσεις Σένγκεν και δεν απολαμβάνει ακόμη τα πλήρη οφέλη του.
Η Έκθεση Αξιολόγησης και το περιεχόμενό της
Στις 26 Ιουνίου, η Κομισιόν παρουσίασε ενώπιον της Επιτροπής Σένγκεν στις Βρυξέλλες την Έκθεση Αξιολόγησης για την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν από την Κυπριακή Δημοκρατία. Η διαδικασία εντάσσεται στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την πλήρη συμμετοχή της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν, στόχο που ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει θέσει για το 2026.
Η Έκθεση αποτελεί προϊόν πολυετούς αξιολόγησης και, μετά τη θετική γνώμη της Επιτροπής Σένγκεν, θα προωθηθεί στο Κολέγιο των Επιτρόπων για επίσημη υιοθέτηση, πριν από τη συζήτηση στο Συμβούλιο των Κρατών-Μελών.
Διαβάστε επίσης: Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία και Μάλτα: Κοινή στάση για μεταναστευτικό λόγω κρίσης στη Μέση Ανατολή
Σύμφωνα με ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή, την οποία επικαλείται το euronews, η πολυσέλιδη Έκθεση αναγνωρίζει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική και επιχειρησιακή ετοιμότητα για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για τις πολιτικές διαδικασίες που θα ακολουθήσουν σε διακυβερνητικό επίπεδο.
Η Έκθεση καταγράφει σημαντική πρόοδο, καθώς η Κύπρος επένδυσε εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους στην αναβάθμιση υποδομών, πληροφοριακών συστημάτων και στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού. Ιδιαίτερη πρόοδος σημειώθηκε στους τομείς της φύλαξης συνόρων, των επιστροφών και της αστυνομικής συνεργασίας.
Η Πράσινη Γραμμή και οι Βρετανικές Βάσεις
Οι εναπομείνασες προτεραιότητες που επισημαίνονται στην Έκθεση είναι κυρίως τεχνικής φύσεως και αφορούν ζητήματα σχετικά με την Πράσινη Γραμμή και τις Βρετανικές Βάσεις, οι οποίες παραμένουν εκτός χώρου Σένγκεν. Η Έκθεση αντιμετωπίζει τα ζητήματα αυτά ως ιδιαιτερότητες που απορρέουν από την πολιτική κατάσταση και το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Πράσινη Γραμμή δεν θεωρείται «σύνορο», αλλά γραμμή κατάπαυσης του πυρός υπό επιτήρηση, και δεν προβλέπονται αλλαγές στο νομικό καθεστώς ή στις διελεύσεις των πολιτών. Η ένταξη της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν δεν θα μεταβάλει τη διαδικασία ελέγχου ή τις ελεύθερες διελεύσεις.
Η τεχνική ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί βασικό πυλώνα για την πλήρη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν, εξέλιξη που αναμένεται να ενισχύσει την ασφάλεια, να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση και να ενδυναμώσει τον τουρισμό και τις επενδύσεις στο νησί. Ο στόχος αυτός είχε τεθεί ήδη από το 2019, όταν ο Νίκος Χριστοδουλίδης, τότε υπουργός Εξωτερικών, είχε εκφράσει τη βούληση για πλήρη ένταξη.
Τα επόμενα βήματα
Η Έκθεση έχει πλέον προωθηθεί προς το Κολλέγιο των Επιτρόπων, υπό την πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει επανειλημμένα επισημάνει τη σημασία της ένταξης της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διαδικασία έγκρισης προχωρά μέσω της γραπτής διαδικασίας, χωρίς ενστάσεις ή ανάγκη για περαιτέρω συζήτηση.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ είχε δηλώσει πρόσφατα ότι «η απόφαση για το πότε και πώς θα ενταχθεί η Κύπρος στον χώρο Σένγκεν εναπόκειται στο Συμβούλιο, όχι στην Επιτροπή». Ο ίδιος χαρακτήρισε την ένταξη της Κύπρου ως «σημαντικό βήμα προόδου για την Ευρωπαϊκή Ένωση» και αναγνώρισε τη μεγάλη πρόοδο που έχει επιτευχθεί.
Η επόμενη συνεδρίαση του Κολλεγίου των Επιτρόπων έχει προγραμματιστεί για τις 17 Ιουλίου. Μετά την έγκριση της Έκθεσης, η εισήγηση της Κομισιόν θα προωθηθεί προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα λάβει και την τελική απόφαση. Παρότι ο δρόμος για την πλήρη ένταξη δεν είναι εύκολος, όλα δείχνουν ότι «το νερό έχει μπει στο αυλάκι» για την Κύπρο και τη συμμετοχή της στη Ζώνη Σένγκεν.
