Οι τοίχοι του εργαστηρίου παραμένουν γεμάτοι με σκίτσα βραδινών φορεμάτων. Πολύχρωμα υφάσματα βρίσκονται ακόμη διπλωμένα στα ράφια και οι κούκλες ραπτικής στέκονται στις ίδιες θέσεις όπου βρίσκονταν πριν από λίγες εβδομάδες. Όμως το θέαμα πίσω από τις ραπτομηχανές δεν θυμίζει πλέον ατελιέ υψηλής ραπτικής.
Στη θέση των μεταξωτών υφασμάτων έχουν απλωθεί φύλλα μαύρου πολυαιθυλενίου. Οι μοδίστρες δεν ράβουν φορέματα αλλά σάκους μεταφοράς νεκρών.
Ο σχεδιαστής μόδας Εφραΐν Μογιογιόν (Efrain Mogollon), στη Βενεζουέλα, πήρε μία απόφαση που κανείς δημιουργός δεν θα ήθελε ποτέ να χρειαστεί να πάρει. Μετά τους δύο ισχυρούς σεισμούς της 24ης Ιουνίου, που έπληξαν τη χώρα με διαφορά λίγων δευτερολέπτων και άφησαν πίσω τους περισσότερους από 4.500 νεκρούς, αποφάσισε να μετατρέψει ολόκληρο το εργαστήριό του σε μονάδα παραγωγής σάκων για τις ομάδες διάσωσης.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η περιοχή της Λα Γκουάιρα, κοντά στο Καράκας, συγκαταλέγεται στις πιο βαριά πληγείσες. Ολόκληρες πολυκατοικίες κατέρρευσαν, χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τα σπίτια τους και οι υπηρεσίες αντιμετώπισης της καταστροφής βρέθηκαν γρήγορα αντιμέτωπες με ελλείψεις ακόμη και στον βασικό εξοπλισμό για τη διαχείριση των θυμάτων.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Μογιογιόν και οι συνεργάτες του σταμάτησαν κάθε εμπορική δραστηριότητα. Oι ίδιες ραπτομηχανές που μέχρι πρόσφατα έραβαν πολύχρωμες δημιουργίες για κοινωνικές εκδηλώσεις, σήμερα κατασκευάζουν αποκλειστικά σάκους μεταφοράς νεκρών από μαύρο πολυαιθυλένιο. Κάθε σάκος φέρει ένα μικρό ανάγλυφο σύμβολο του Ιησού Χριστού στο φερμουάρ, ως μια συμβολική ένδειξη σεβασμού προς τα θύματα.
Ο ίδιος περιγράφει ότι η ψυχολογική μετάβαση ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.
Όπως δήλωσε στο Reuters, το συναίσθημα είναι εντελώς διαφορετικό από οτιδήποτε είχε ζήσει ως σχεδιαστής μόδας. Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί πως η ομάδα του κάνει αυτό που επιβάλλουν οι περιστάσεις. Η μοδίστρα Μέρι Καστίγιο, η οποία εργάζεται καθημερινά στην παραγωγή των σάκων εδώ και δύο εβδομάδες, παραδέχεται ότι κάθε ημέρα είναι συναισθηματικά δύσκολη. Ωστόσο, όπως λέει, αισθάνεται ότι προσφέρει κάτι ουσιαστικό σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη περισσότερο από ποτέ.
Η ιστορία του εργαστηρίου όμως δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό.
Σύμφωνα με διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις, μεγάλο μέρος των πρώτων επιχειρήσεων διάσωσης βασίστηκε σε εθελοντές, κατοίκους και μικρές επιχειρήσεις, οι οποίοι προσέφεραν τρόφιμα, ρούχα, εξοπλισμό και προσωπική εργασία πριν ακόμη οργανωθεί πλήρως η κρατική βοήθεια. Παράλληλα, οργανισμοί επισήμαναν ότι η συνολική ανθρωπιστική ανταπόκριση εξακολουθεί να υπολείπεται των πραγματικών αναγκών στις πληγείσες περιοχές.
Στη Λα Γκουάιρα περισσότεροι από 18.000 άνθρωποι παραμένουν εκτοπισμένοι, ενώ χιλιάδες διαμένουν ακόμη σε προσωρινά καταλύματα, αντιμετωπίζοντας προβλήματα πρόσβασης σε πόσιμο νερό, εγκαταστάσεις υγιεινής και βασικές υπηρεσίες υγείας.
Όταν η κοινωνία βρίσκεται σε κρίση
Ο σχεδιαστής από την Βενεζουέλα αν και η αλλαγή της δραστηριότητάς του είναι πολύ πιο συμβολική, δεν είναι ο μόνος που κατά καιρούς έχει αποφασίσει να βοηθήσει το κοινωνικό σύνολο σε καιρούς κρίσης. Όταν οι κοινωνίες βρίσκονται σε κρίση, οι επιχειρήσεις συχνά μετατρέπουν την παραγωγή τους για να καλύψουν επείγουσες ανάγκες.
· Τουρκία (σεισμοί 2023): πολλές κλωστοϋφαντουργίες και βιοτεχνίες ένδυσης μετέτρεψαν την παραγωγή τους σε σκηνές, κουβέρτες, υπνόσακους και θερμικά ρούχα για τους σεισμόπληκτους, ενώ εργοστάσια τροφίμων παρήγαγαν αποκλειστικά έτοιμα γεύματα για τις πληγείσες περιοχές.
· Ιαπωνία (σεισμός και τσουνάμι 2011): αρκετές βιομηχανίες διέθεσαν εργοστάσια και εξοπλισμό για την παραγωγή προσωρινών καταλυμάτων, δεξαμενών νερού και υλικών αποκατάστασης, αντί των κανονικών προϊόντων τους.
Πολλά ανάλογα παραδείγματα υπήρξαν και κατά την διάρκεια του κρίσης του κορωνοϊού αν και η μεταστροφή της δραστηριότητας δεν ήταν πάντα αφιλοκερδώς.
– Lamborghini (Ιταλία, COVID-19 – 2020)
Το εργοστάσιο της Lamborghini στη Σαντ’Άγκατα Μπολονιέζε σταμάτησε μέρος της παραγωγής supercars και το τμήμα ταπετσαριών άρχισε να κατασκευάζει χειρουργικές μάσκες, ενώ τα εργαστήρια 3D printing παρήγαγαν προσωπίδες προστασίας για νοσοκομεία της Μπολόνια.
– LVMH (Γαλλία- 2020)
Οι μονάδες παραγωγής αρωμάτων των Dior, Givenchy και Guerlain σταμάτησαν να παράγουν αρώματα και ξεκίνησαν την παραγωγή αντισηπτικών χεριών, τα οποία διανεμήθηκαν δωρεάν σε γαλλικά νοσοκομεία.
– Prada
Η Prada μετέτρεψε μέρος της παραγωγής της για την κατασκευή ιατρικών φορμών και προστατευτικών μασκών για το ιταλικό σύστημα υγείας.
– Ford & General Motors (ΗΠΑ)
Αυτοκινητοβιομηχανίες που κατασκεύαζαν αυτοκίνητα μετέτρεψαν τις γραμμές παραγωγής τους για να παράγουν:
- αναπνευστήρες (ventilators)
- ασπίδες προσώπου
- αναπνευστικές συσκευές
- ιατρικό εξοπλισμό
σε συνεργασία με εταιρείες ιατρικής τεχνολογίας.
– SEAT (Ισπανία)
Η γραμμή συναρμολόγησης αυτοκινήτων μετατράπηκε προσωρινά σε γραμμή παραγωγής αναπνευστήρων, αξιοποιώντας εξαρτήματα αυτοκινήτων και τη βοήθεια μηχανικών.
– Αποσταγματοποιίες σε Ευρώπη και ΗΠΑ
Δεκάδες αποσταγματοποιίες που παρήγαν αλκοολούχα ποτά άρχισαν να παράγουν αντισηπτικά διαλύματα, όταν υπήρχαν τεράστιες ελλείψεις στην αγορά. Ανάμεσα στις πιο γνωστές ήταν οι Bacardi, BrewDog και πολλές μικρότερες τοπικές επιχειρήσεις.
Για να επιστρέψουμε στην αφορμή του θέματος, η ιστορία του Εφραΐν Μογιογιόν δεν αφορά στη μόδα. Αφορά την ικανότητα μιας μικρής επιχείρησης να μετατρέψει τις δεξιότητές της σε εργαλείο κοινωνικής προσφοράς μέσα σε λίγες ώρες.
Σε περιόδους μεγάλων φυσικών καταστροφών, η παραγωγή ενός αντικειμένου μπορεί να αλλάξει. Εκείνο που παραμένει ίδιο είναι η ανάγκη των ανθρώπων να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον
