Το καλοκαίρι του 1961 η Ελλάδα ζούσε στον ρυθμό ενός ποδοσφαιρικού θαύματος. Η Σάντος του Πελέ, η ομάδα που μάγευε τον πλανήτη και αποτελούσε το απόλυτο σημείο αναφοράς του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, βρέθηκε στη χώρα μας στο πλαίσιο της μεγάλης ευρωπαϊκής περιοδείας της.
Οι Βραζιλιάνοι δεν ήταν απλώς μία σπουδαία ομάδα. Ήταν η κορυφαία ποδοσφαιρική παράσταση της εποχής. Και στο επίκεντρο βρισκόταν ένας νεαρός που είχε ήδη κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958 και θεωρούνταν το μεγαλύτερο φαινόμενο που είχε εμφανιστεί ποτέ στα γήπεδα. Ο Πελέ ήταν μόλις 20 ετών, αλλά ολόκληρος ο κόσμος μιλούσε ήδη γι’ αυτόν.
Η Σάντος λύγισε πρώτα την ΑΕΚ
Η πρώτη ελληνική ομάδα που δοκίμασε τις δυνάμεις της απέναντι στη Σάντος ήταν η ΑΕΚ, στις 28 Ιουνίου 1961.
Η Λεωφόρος ήταν κατάμεστη και το ενδιαφέρον τεράστιο. Για αρκετή ώρα η Ένωση στάθηκε ανταγωνιστικά απέναντι στους Βραζιλιάνους, όμως η ποιότητα της Σάντος έκανε τη διαφορά. Ο Πελέ άνοιξε το σκορ στο 36ο λεπτό και λίγο αργότερα ο Κουτίνιο με δύο γκολ διαμόρφωσε το τελικό 3-0.
Το αποτέλεσμα ήταν βαρύ, αλλά η εικόνα της ΑΕΚ απέναντι στην κορυφαία ομάδα του κόσμου άφησε θετικές εντυπώσεις.
Ο Παναθηναϊκός άγγιξε την ανατροπή
Δύο ημέρες αργότερα, στις 30 Ιουνίου, ήταν η σειρά του Παναθηναϊκού.
Οι «πράσινοι» βρέθηκαν πολύ νωρίς με την πλάτη στον τοίχο, καθώς η Σάντος προηγήθηκε με τρία γκολ πριν καν συμπληρωθεί το πρώτο μισό του αγώνα. Εκεί που όλα έδειχναν ότι το παιχνίδι είχε τελειώσει, ο Παναθηναϊκός αντέδρασε.
Ο Βαγγέλης Πανάκης μείωσε πριν από την ανάπαυλα, ενώ ο Δημήτρης Θεοφάνης έκανε το 3-2 στο δεύτερο ημίχρονο. Η πίεση των γηπεδούχων ήταν ασφυκτική και το γήπεδο έμοιαζε έτοιμο να εκραγεί. Η ισοφάριση δεν ήρθε ποτέ, όμως ο Παναθηναϊκός είχε αποδείξει πως η Σάντος μπορούσε να δυσκολευτεί.
Μάλιστα, μετά το τέλος του αγώνα, ο ίδιος ο Πελέ έπλεξε το εγκώμιο των «πρασίνων», χαρακτηρίζοντάς τους μία γρήγορη και πολύ καλά οργανωμένη ομάδα.
«Και ακόμη σε θυμούνται, η Σάντος και ο Πελέ»
Στις 4 Ιουλίου 1961 ήρθε η ώρα του Ολυμπιακού.
Η προσμονή ήταν πρωτοφανής. Περίπου 25.000 φίλαθλοι κατέκλυσαν το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας για να δουν από κοντά τον Πελέ και τη Σάντος. Η ζήτηση για ένα εισιτήριο ήταν τεράστια και οι τιμές είχαν εκτοξευθεί σε σχέση με τα δεδομένα της εποχής.
Όμως κανείς δεν φανταζόταν αυτό που θα ακολουθούσε.
Ο Ολυμπιακός μπήκε στο γήπεδο χωρίς φόβο. Οι παίκτες είχαν προετοιμαστεί για μία μάχη και από τα πρώτα λεπτά έδειξαν πως δεν ήταν διατεθειμένοι να παραδοθούν στο όνομα και τη λάμψη των αντιπάλων τους.
Οι «ερυθρόλευκοι» πίεζαν διαρκώς, έκλειναν όλους τους χώρους προς τον Πελέ και δεν επέτρεπαν στους Βραζιλιάνους να αναπτύξουν το γνωστό επιθετικό τους παιχνίδι.
Το γκολ που άναψε τη φωτιά
Στο 10ο λεπτό ο Αντώνης Ποσειδών έστειλε τη μπάλα στα δίχτυα και προκάλεσε έκρηξη ενθουσιασμού στις εξέδρες.
Οι φίλαθλοι δυσκολεύονταν να πιστέψουν αυτό που έβλεπαν. Ο Ολυμπιακός όχι μόνο κοιτούσε στα μάτια τη Σάντος, αλλά προηγούνταν κιόλας.
Οι Βραζιλιάνοι προσπάθησαν να απαντήσουν, όμως η ελληνική ομάδα συνέχισε να παίζει με αυτοπεποίθηση και πειθαρχία. Και λίγο πριν από το τέλος του πρώτου ημιχρόνου ήρθε η στιγμή που έμελλε να μείνει στην ιστορία.
Στο 43ο λεπτό ο Τάσος Σουρούνης εξαπέλυσε ένα εντυπωσιακό σουτ και έγραψε το 2-0, βυθίζοντας σε παραλήρημα τις εξέδρες.
Η αντίδραση του Πελέ και το τελευταίο σφύριγμα
Η Σάντος μπήκε αποφασισμένη στο δεύτερο ημίχρονο να επιστρέψει στο παιχνίδι.
Ο Ζίτο μείωσε σε 2-1 στο 50ο λεπτό, σε μία φάση όπου η μπάλα άλλαξε πορεία πριν καταλήξει στα δίχτυα του Σάββα Θεοδωρίδη.
Οι Βραζιλιάνοι πίεσαν, ο Πελέ προσπάθησε να πάρει την ομάδα στις πλάτες του, όμως ο Ολυμπιακός άντεξε μέχρι το τέλος.
Όταν ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη, το σκορ παρέμεινε 2-1.
Ο Ολυμπιακός είχε γίνει η πρώτη ελληνική ομάδα που νικούσε τη Σάντος του Πελέ.
Οι πανηγυρισμοί και ο θρύλος που γεννήθηκε
Η νίκη ξεπέρασε τα όρια ενός απλού φιλικού αγώνα.
Οι δρόμοι της Αθήνας και του Πειραιά γέμισαν από κόσμο που πανηγύριζε σαν να είχε κατακτηθεί ένας τίτλος. Η επιτυχία απέναντι στην κορυφαία ομάδα του κόσμου θεωρήθηκε εθνικός άθλος.
Τα χρόνια πέρασαν, όμως η ιστορία δεν ξεχάστηκε ποτέ.
Αντίθετα, πέρασε στην αιωνιότητα μέσα από έναν στίχο που τραγουδούν μέχρι σήμερα οι φίλοι του Ολυμπιακού:
«Κι ακόμη σε θυμούνται η Σάντος και ο Πελέ».
Η τραγική πλευρά της βραδιάς
Η ιστορική εκείνη νίκη συνοδεύτηκε και από μία ανθρώπινη τραγωδία.
Ο φίλαθλος του Ολυμπιακού Νικόλαος Καλούδης, που παρακολουθούσε τον αγώνα από τις εξέδρες, υπέστη καρδιακή προσβολή κατά τη διάρκεια των έντονων πανηγυρισμών και άφησε την τελευταία του πνοή.
Έτσι, μία από τις πιο ένδοξες βραδιές στην ιστορία του συλλόγου έμελλε να μείνει χαραγμένη στη μνήμη όχι μόνο για τον θρίαμβο απέναντι στον Πελέ, αλλά και για την απώλεια ενός ανθρώπου που έζησε μέχρι την τελευταία στιγμή τη χαρά της μεγάλης νίκης.
