Το Έβερεστ, το υψηλότερο βουνό του κόσμου, αντιμετωπίζει μια αυξανόμενη περιβαλλοντική κρίση, καθώς το ανώτερο σημείο κατασκήνωσης έχει μετατραπεί σε χωματερή. Ένα βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποκαλύπτει εγκαταλελειμμένες σκηνές, άδειες φιάλες οξυγόνου και ανθρώπινα απόβλητα να καλύπτουν το χιόνι.

Το υλικό δείχνει το Camp IV, την υψηλότερη κατασκήνωση στη Γη, να είναι γεμάτο σωρούς σκουπιδιών που έχουν αφήσει πίσω τους ορειβατικές ομάδες, ενώ δεκάδες φθαρμένες κίτρινες σκηνές ανεμίζουν στους θυελλώδεις ανέμους.

Το Camp IV βρίσκεται στο South Col, ανάμεσα στο Όρος Έβερεστ και το Lhotse – τα δύο υψηλότερα βουνά του κόσμου. Σε υψόμετρο περίπου 8.000 μέτρων, αποτελεί το τελευταίο σημείο ξεκούρασης πριν οι ορειβάτες επιχειρήσουν την τελική τους ανάβαση στη λεγόμενη «Ζώνη Θανάτου» προς την κορυφή των 8.848 μέτρων.

«Αυτό που θα έπρεπε να είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία του πλανήτη έχει, με πολλούς τρόπους, μετατραπεί σε μία από τις πιο άσχημες όψεις της εμπορευματοποίησης του Έβερεστ», ανέφερε ο λογαριασμός Everest Today στην πλατφόρμα X. «Εγκαταλελειμμένες σκηνές, άδειες φιάλες οξυγόνου, κονσέρβες τροφίμων και σκισμένος εξοπλισμός έχουν μετατρέψει το υψηλότερο σημείο κατασκήνωσης στον κόσμο σε νεκροταφείο ορειβατικού υλικού. Το βουνό αξίζει κάτι καλύτερο».

Ρεκόρ αναβάσεων και αυξανόμενη ρύπανση

Μόνο μέσα σε μία ημέρα του Μαΐου, 274 άτομα κατάφεραν να φτάσουν στην κορυφή του Έβερεστ μέσω Νεπάλ, αριθμός-ρεκόρ που επιδείνωσε το πρόβλημα των απορριμμάτων. Παρά τις προσπάθειες καθαρισμού που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, οι ακραίες καιρικές συνθήκες και το μεγάλο υψόμετρο καθιστούν την αποστολή εξαιρετικά επικίνδυνη.

Οι συνθήκες μπορούν να αλλάξουν από αίθριες σε χιονοθύελλα μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ τα επίπεδα οξυγόνου είναι μόλις το ένα τρίτο του φυσιολογικού. Από την πρώτη ανάβαση των Edmund Hillary και Tenzing Norgay το 1953, χιλιάδες ορειβάτες έχουν επιχειρήσει να φτάσουν στην κορυφή.

Το ρεκόρ των 274 αναβάσεων σε μία ημέρα, στις 20 Μαΐου, ξεπέρασε το προηγούμενο του 2019, όταν 223 άτομα ανέβηκαν από τη νότια πλευρά του Νεπάλ. Πλάνα από drones έδειξαν εκατοντάδες ορειβάτες να σχηματίζουν ουρές, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για την υπερβολική εμπορευματοποίηση του βουνού.

Καθαρισμοί και επικίνδυνες αποστολές

Το 2024, ομάδα Σέρπα και Νεπαλέζων στρατιωτών συγκέντρωσε 11 τόνους απορριμμάτων και ανέσυρε τέσσερις σορούς από το βουνό. Ο επικεφαλής της ομάδας, Ang Babu Sherpa, δήλωσε πως τα περισσότερα σκουπίδια ήταν παλιές σκηνές, συσκευασίες τροφίμων, φιάλες αερίου και σχοινιά. Κάποια από τα ευρήματα χρονολογούνταν έως και 69 χρόνια πριν.

Η αποστολή ήταν εξαιρετικά δύσκολη, καθώς χρειάστηκαν δύο ημέρες για την ανάσυρση μιας σορού που ήταν πλήρως καλυμμένη με πάγο. Παράλληλα, σχεδόν 500 ξένοι ορειβάτες έλαβαν άδεια ανάβασης φέτος – αριθμός που επίσης αποτελεί ρεκόρ.

Κίνδυνοι και αντιδράσεις

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερφόρτωση του βουνού μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνες καθυστερήσεις στη Ζώνη Θανάτου, όπου τα επίπεδα οξυγόνου είναι εξαιρετικά χαμηλά. Παρόλα αυτά, οι διοργανωτές αποστολών υποστηρίζουν πως οι κίνδυνοι είναι διαχειρίσιμοι.

«Αν οι ομάδες διαθέτουν επαρκές οξυγόνο, δεν είναι μεγάλο πρόβλημα», δήλωσε ο Lukas Furtenbach από την εταιρεία Furtenbach Adventures στο πρακτορείο Reuters. «Έχουμε βουνά στις Άλπεις, όπως το Zugspitze, όπου ανεβαίνουν 4.000 άτομα την ημέρα. Άρα οι 274 δεν είναι πραγματικά μεγάλος αριθμός, αν σκεφτεί κανείς ότι αυτό το βουνό είναι δέκα φορές μεγαλύτερο».

Από τον Σεπτέμβριο του 2025, η άδεια ανάβασης στο Έβερεστ θα κοστίζει 15.000 δολάρια, αυξημένη από τα 11.000, στην πρώτη αύξηση τιμής εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.