Η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο κλιμακώνεται, καθώς η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε νωρίς την Παρασκευή ότι ένα αμερικανικό αεροσκάφος «καταστράφηκε» στην επαρχία Τζαμ, στην παραθαλάσσια περιοχή Μπουσέρ. Την πληροφορία μετέφερε ο κυβερνήτης της επαρχίας, Μασούντ Τανγκεστάνι.
Η αναφορά αυτή δεν έχει επιβεβαιωθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ τα ημιεπίσημα πρακτορεία Fars και Tasnim είχαν ήδη κάνει λόγο για εκτόξευση πυραύλων από νότιες περιοχές του Ιράν προς απροσδιόριστους στόχους. Σύμφωνα με τα ίδια μέσα, ακούστηκαν ήχοι από τη θάλασσα που αποδόθηκαν σε ανταλλαγή πυρών, ως προειδοποίηση προς τα πλοία στα Στενά του Ορμούζ.
Οι στρατιωτικές αυτές εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας, καθώς η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον προσπαθούν να καταλήξουν σε συμφωνία για το μέλλον των σχέσεών τους.
Ιράν: Καμία τελική συμφωνία με ΗΠΑ
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, το προσχέδιο μνημονίου Τεχεράνης – Ουάσινγκτον δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Ιρανική πηγή διέψευσε πως υπάρχει τελική συμφωνία, τονίζοντας ότι η διαπραγματευτική ομάδα δεν έχει ενημερώσει τον Πακιστανό μεσολαβητή για ολοκλήρωση του κειμένου.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι επίσημη ενημέρωση θα υπάρξει όταν υπάρξει οριστική συμφωνία, διαψεύδοντας τα ρεπορτάζ δυτικών μέσων που υποστήριζαν ότι η συμφωνία έχει ήδη επιτευχθεί. Το Tasnim μετέδωσε χαρακτηριστικά: «Είναι λάθος και το κείμενο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί».
Αντιφατικά μηνύματα από Ουάσινγκτον και Τεχεράνη
Πηγές που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν καταλήξει σε μνημόνιο κατανόησης για παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες. Ωστόσο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει εγκρίνει ακόμη το πλαίσιο της συμφωνίας.
Σύμφωνα με το Axios, η συμφωνία θα καθορίζει τον τρόπο αντιμετώπισης των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ζήτημα κεντρικό στις διαπραγματεύσεις. Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες.
Πολιτικές πιέσεις και αβεβαιότητα για τη συμφωνία
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών βρίσκεται κοντά, όμως η Τεχεράνη συχνά αμφισβητεί αυτές τις δηλώσεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αρχικά εκτιμήσει ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε τέσσερις έως έξι εβδομάδες, αλλά πλέον έχουν περάσει τρεις μήνες.
Κατά καιρούς, ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να λήξει μέσα σε λίγες ημέρες, για να αναθεωρήσει αργότερα, λέγοντας ότι ίσως συνεχιστεί για μεγαλύτερο διάστημα.
Ακυρώσεις, πιέσεις και πολιτικό κόστος
Το περασμένο Σαββατοκύριακο αυξήθηκαν οι προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας, όταν ο Τραμπ ακύρωσε τα σχέδιά του να φύγει από την Ουάσινγκτον και δεν παρέστη στον γάμο του γιου του, επικαλούμενος «περιστάσεις που αφορούν την κυβέρνηση». Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης υποβάθμισε τις πιθανότητες άμεσης συμφωνίας, σημειώνοντας ότι υπάρχει μόνο κατ’ αρχήν προσέγγιση στα βασικά σημεία.
Ο Τραμπ δέχεται αυξανόμενη πίεση από κύκλους του κόμματός του να μην προχωρήσει σε συμφωνία που δεν αντιμετωπίζει άμεσα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Παράλληλα, η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές, κυρίως στα καύσιμα, εντείνει την πολιτική πίεση στους Ρεπουμπλικανούς, που δίνουν μάχη για τον έλεγχο της Βουλής και της Γερουσίας.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επαναλάβει ότι κύριος στόχος του είναι να αποτρέψει το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου μέσω του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται σταθερά.
