Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε σήμερα Κυριακή, ότι μία συμφωνία με το Ιράν αργεί ακόμη, καθώς ο ίδιος είπε στους εκπροσώπους του να μην βιαστούν να κλείσουν μια οποιαδήποτε συμφωνία.
«Αν συνάψω συμφωνία με το Ιράν, θα είναι καλή και σωστή, όχι όπως εκείνη που έκανε ο Ομπάμα, η οποία έδωσε στο Ιράν τεράστια ποσά σε ΜΕΤΡΗΤΑ και έναν σαφή και ανοιχτό δρόμο προς το πυρηνικό όπλο», ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social. «Η δική μας συμφωνία είναι ακριβώς το αντίθετο, αλλά κανείς δεν την έχει δει, ούτε ξέρει τι είναι. Δεν έχουν καν ολοκληρωθεί ακόμη οι διαπραγματεύσεις. Για αυτό μην ακούτε τους χαμένους, που κριτικάρουν κάτι για το οποίο δεν ξέρουν τίποτα. Σε αντίθεση με τους προκατόχους μου, που θα έπρεπε να είχαν λύσει αυτό το πρόβλημα πριν από πολλά χρόνια, εγώ δεν κάνω κακές συμφωνίες!».
Νωρίτερα, σε άλλη ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε, ότι ο αποκλεισμός των ΗΠΑ σε ιρανικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ θα «παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να επιτευχθεί, να επικυρωθεί και να υπογραφεί μια συμφωνία». «Και οι δύο πλευρές πρέπει να αφιερώσουν χρόνο και να το κάνουν σωστά», πρόσθεσε. Από την πλευρά του Ιράν δεν υπήρξε άμεση απάντηση, ωστόσο το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εμποδίζουν μέρη μιας πιθανής συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης της Τεχεράνης για την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.
Μια μέρα νωρίτερα, ο Τραμπ είχε δηλώσει, ότι η Ουάσινγκτον και το Ιράν είχαν «διαπραγματευτεί σε μεγάλο βαθμό» ένα μνημόνιο κατανόησης για μια ειρηνευτική συμφωνία, που θα επαναλειτουργούσαν τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία πριν από τη σύγκρουση περνούσε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ο Τραμπ, του οποίου τα ποσοστά αποδοχής έχουν πληγεί από τον αντίκτυπο του πολέμου στις τιμές ενέργειας στις ΗΠΑ, έχει επανειλημμένα τονίσει την προοπτική μιας συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.
Μια εύθραυστη εκεχειρία ισχύει από τις αρχές Απριλίου. Οι δύο πλευρές παραμένουν σε διαμάχη σε πολλά δύσκολα ζητήματα, όπως οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν, ο πόλεμος του Ισραήλ στον Λίβανο με την υποστηριζόμενη από το Ιράν ισλαμική οργάνωση Χεζμπολάχ και οι απαιτήσεις της Τεχεράνης για άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά έσοδα πετρελαίου, που έχουν παγώσει σε ξένες τράπεζες.
Το περίγραμμα της διαφαινόμενης συμφωνίας
Σύμφωνα με το Reuters, ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους, ότι η συμφωνία δεν θα υπογραφεί την Κυριακή (24/5), λέγοντας ότι το ιρανικό σύστημα δεν κινείται αρκετά γρήγορα. Ο ίδιος ωστόσο περιέγραψε αυτό που χαρακτήρισε ως τα τελευταία περιγράμματα των διαπραγματεύσεων. Μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε «κατ’ αρχήν» να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την απόρριψη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού της Τεχεράνης. Είπε ακόμη, ότι οι ΗΠΑ καταλαβαίνουν, πως ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είχε εγκρίνει το γενικό σχέδιο της συμφωνίας.
Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από το Ιράν ή διευκρινίσεις σχετικά με το τι σημαίνει μια «κατ’ αρχήν» συμφωνία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, ότι η Ουάσινγκτον οραματίζεται πρώτα το άνοιγμα των Στενών και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ. Αυτό θα «αφαιρούσε την οικονομική πίεση από την παγκόσμια οικονομία και στη συνέχεια θα διαπραγματευόταν τον μηχανισμό, με τον οποίο θα εγκαταλείψουν διάφορα μέρη του πυρηνικού προγράμματος και ναι, φυσικά, θα εξετάζαμε κάποιο χρονικό όριο», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η διαπραγμάτευση των λεπτομερειών των μέτρων για τα πυρηνικά του Ιράν θα απαιτούσε περισσότερο χρόνο, είπε. Απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το Ιράν δεν έχει αποδεχτεί την απόρριψη του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του. «Είναι ένα ερώτημα σχετικά με το πώς», δήλωσε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας «υπάρχουν ορισμένες πρακτικές σκέψεις».
Ιρανικές πηγές είχαν δηλώσει στο Reuters ότι σε μελλοντικά στάδια, θα μπορούσαν να βρεθούν «εφικτές φόρμουλες» για την επίλυση της διαμάχης σχετικά με το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, συμπεριλαμβανομένης της αραίωσης του υλικού υπό την επίβλεψη του πυρηνικού φορέα του ΟΗΕ. Το Ιράν αρνείται εδώ και καιρό τις κατηγορίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων και λέει ότι έχει το δικαίωμα να εμπλουτίζει ουράνιο για πολιτικούς σκοπούς, αν και η καθαρότητα που έχει επιτύχει υπερβαίνει κατά πολύ αυτήν που απαιτείται για την παραγωγή ενέργειας.
Το Ιράν διεκδικεί το δικαίωμα να διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ
Σε ένα άλλο πιθανό εμπόδιο, ένας Ιρανός στρατιωτικός σύμβουλος του Χαμενεΐ δήλωσε, ότι η Τεχεράνη έχει το νόμιμο δικαίωμα να διαχειρίζεται το Στενό του Ορμούζ, αν και δεν ήταν σαφές, αν αυτό σήμαινε, ότι θα συνέχιζε να αποφασίζει ποια πλοία μπορούν να περάσουν. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι 33 πλοία πέρασαν από το στενό τις τελευταίες 24 ώρες αφού έλαβαν άδεια από την Τεχεράνη, πολύ λιγότερα από τα 140 σε μια τυπική ημέρα πριν από τον πόλεμο.
Οποιαδήποτε συμφωνία που θα ενίσχυε την τρέχουσα εύθραυστη εκεχειρία θα έφερνε ανακούφιση στις αγορές, αλλά δεν θα κατέπνιγε αμέσως την παγκόσμια ενεργειακή κρίση, η οποία έχει αυξήσει το κόστος των καυσίμων, των λιπασμάτων και των τροφίμων. Ακόμα κι αν ο πόλεμος τελειώσει τώρα, οι πλήρεις ροές μέσω των Στενών δεν θα επιστρέψουν πριν από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2027, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι.
