Νέο πολύπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό διαμορφώνεται γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, καθώς η Ρωσία προωθεί την ιδέα μεταφοράς και φύλαξης του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου σε ρωσικό έδαφος, ενώ ταυτόχρονα το Ιράν εμφανίζεται να σκληραίνει τη στάση του, απορρίπτοντας κατηγορηματικά την απομάκρυνσή του από τη χώρα.
Διαβάστε ακόμα: Τραμπ για ουράνιο Ιράν: Θα αισθανόμουν καλύτερα αν οι ΗΠΑ το είχαν στα χέρια τους
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κρεμλίνου και δηλώσεις του εκπροσώπου Ντμίτρι Πεσκόφ στο πρακτορείο Interfax, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έθεσε την πρόταση αυτή στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψής του στην Κίνα.
Η Μόσχα εισηγείται τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν και την αποθήκευσή τους υπό ρωσική εποπτεία, στο πλαίσιο μιας πιθανής διεθνούς συμφωνίας αποκλιμάκωσης.
Διαβάστε ακόμα: Νετανιάχου: Ο πόλεμος στο Ιράν δεν έχει τελειώσει», πρέπει να πάρουμε το ουράνιο
Η ρωσική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, με στόχο τον περιορισμό της έντασης στη Μέση Ανατολή και την αποτροπή περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης. Παράλληλα, η Κίνα εμφανίζεται να στηρίζει τη διπλωματική αποκλιμάκωση, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί κοινό σχέδιο δράσης με τη Ρωσία.
Η σκληρή γραμμή της Τεχεράνης
Ωστόσο, το περιθώριο συμβιβασμού φαίνεται να περιορίζεται δραστικά μετά από αποκαλύψεις του Reuters, σύμφωνα με τις οποίες ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μποτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει εκδώσει εσωτερική οδηγία που απαγορεύει τη μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός της χώρας.
Όπως αναφέρουν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές, η απόφαση αυτή αντανακλά την πάγια εκτίμηση της ιρανικής ηγεσίας ότι η διατήρηση του αποθέματος εντός της χώρας αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής αποτροπής. Η Τεχεράνη φοβάται ότι οποιαδήποτε απομάκρυνση του υλικού θα μπορούσε να την καταστήσει πιο ευάλωτη σε μελλοντικές στρατιωτικές ενέργειες από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ.
Η εξέλιξη αυτή δυσχεραίνει σημαντικά τις διεθνείς προσπάθειες διαπραγμάτευσης, καθώς η αφαίρεση ή ο αυστηρός έλεγχος των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί βασικό σημείο των αμερικανικών απαιτήσεων.
Αμερικανικές και ισραηλινές θέσεις
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται το Reuters, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει διαβεβαιώσει το Ισραήλ ότι οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν θα πρέπει να περιλαμβάνει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα. Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι αυτό αποτελεί κρίσιμο όρο για μια βιώσιμη συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Η ισραηλινή πλευρά, από την πλευρά της, έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί απαράδεκτη οποιαδήποτε λύση που δεν περιλαμβάνει πλήρη περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος, καθώς και διακοπή της υποστήριξης της Τεχεράνης προς περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις.
Κλιμακούμενη δυσπιστία και εύθραυστη εκεχειρία
Το διπλωματικό τοπίο επιβαρύνεται περαιτέρω από το κλίμα βαθιάς δυσπιστίας που επικρατεί μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη θεωρεί ότι η προσωρινή αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών χρησιμοποιείται από την Ουάσιγκτον ως τακτικός ελιγμός, με στόχο την προετοιμασία νέας στρατιωτικής πίεσης.
Αν και έχει επιτευχθεί μια εύθραυστη παύση συγκρούσεων μετά τις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις, δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα. Οι δύο πλευρές παραμένουν σε απόσταση σε κρίσιμα ζητήματα, όπως το μέλλον των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό.
