Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε νέα μέτρα για την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας και του ελέγχου στις μετακινήσεις κατοικίδιων ζώων, εισάγοντας από το 2028 αυστηρότερα πρότυπα αναγνώρισης για σκύλους και γάτες. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη βελτίωση της ασφάλειας και της παρακολούθησης των ζώων που ταξιδεύουν εντός Ευρώπης, μέσω νέων τεχνικών προδιαγραφών για τα υποχρεωτικά microchips.
Η αλλαγή περιλαμβάνεται στον νέο Κανονισμό Delegated Regulation (EU) 2026/131, ο οποίος εγκρίθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2026 και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου. Η νομοθεσία αφορά αποκλειστικά τις μη εμπορικές μετακινήσεις κατοικίδιων, δηλαδή ταξίδια ιδιωτών με τα ζώα τους, και όχι τη μεταφορά για πώληση ή εκτροφή.
Νέα υποχρέωση στα microchips από το 2028
Η σημαντικότερη καινοτομία του κανονισμού είναι η υποχρεωτική ενσωμάτωση κωδικού χώρας προέλευσης στα microchips. Από την 1η Ιανουαρίου 2028, όλα τα νέα microchips που θα εμφυτεύονται σε κατοικίδια εντός της ΕΕ θα πρέπει να φέρουν αυτόν τον μοναδικό κωδικό.
Μέχρι σήμερα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προέβλεπε μεν ηλεκτρονική σήμανση, χωρίς όμως να απαιτείται η καταχώριση εθνικού κωδικού αναγνώρισης. Με τη νέα ρύθμιση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την ιχνηλασιμότητα των ζώων και να περιορίσει τις παράνομες διακινήσεις, διευκολύνοντας τους ελέγχους σε περιπτώσεις απώλειας, εγκατάλειψης ή παράνομου εμπορίου.
Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες κατοικίδιων
Η νέα υποχρέωση δεν έχει αναδρομική ισχύ. Οι ιδιοκτήτες που έχουν ήδη εμφυτεύσει microchip πριν από την 1η Ιανουαρίου 2028 δεν χρειάζεται να προχωρήσουν σε νέα εμφύτευση. Τα υπάρχοντα συστήματα παραμένουν απολύτως έγκυρα για ταξίδια και μετακινήσεις εντός της ΕΕ.
Παράλληλα, η νομοθεσία συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο πλαίσιο διάσπαρτες μέχρι σήμερα ρυθμίσεις για τα κατοικίδια. Ο νέος κανονισμός αντικαθιστά και καταργεί τρεις προηγούμενες πράξεις: τον Κανονισμό 576/2013, τον Delegated Regulation 2018/772 για το παράσιτο Echinococcus και τον Delegated Regulation 2021/1933 που αφορούσε κυρίως τα πτηνά.
Απλοποίηση και τεχνικές λεπτομέρειες
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το προηγούμενο πλαίσιο θεωρήθηκε επιτυχημένο, ωστόσο κρίθηκε απαραίτητη η απλοποίηση και ενοποίηση των κανόνων ώστε να διευκολυνθούν οι πολίτες και οι αρμόδιες αρχές.
Μια σημαντική τεχνική πρόβλεψη αφορά τα microchips που δεν είναι συμβατά με τα διεθνή πρότυπα ISO. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να διαθέτει μαζί του κατάλληλη συσκευή ανάγνωσης και να την παρουσιάζει στις αρχές εφόσον ζητηθεί. Η διάταξη αυτή αφορά κυρίως ταξιδιώτες από τρίτες χώρες ή όσους χρησιμοποιούν παλαιότερα συστήματα σήμανσης.
Εξαιρέσεις και μεταβατικές ρυθμίσεις
Ο κανονισμός διατηρεί την παλαιότερη εξαίρεση για τα τατουάζ αναγνώρισης ζώων. Τα κατοικίδια μπορούν να ταξιδεύουν μόνο με τατουάζ, εφόσον αυτό έχει γίνει πριν από τις 3 Ιουλίου 2011 και παραμένει ευανάγνωστο. Τα τατουάζ που έγιναν μετά την ημερομηνία αυτή δεν αναγνωρίζονται πλέον ως επαρκές μέσο ταυτοποίησης.
Ένα πιο ασφαλές και ενιαίο σύστημα
Οι αλλαγές έρχονται σε μια περίοδο αυξημένων μετακινήσεων κατοικίδιων και έξαρσης του παράνομου εμπορίου ζώων μέσω διασυνοριακών δικτύων. Η ΕΕ επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ομοιογενές και αυστηρό σύστημα ελέγχου, αξιοποιώντας την τεχνολογία ως βασικό εργαλείο ασφάλειας και παρακολούθησης.
Για εκατομμύρια Ευρωπαίους ιδιοκτήτες κατοικίδιων, το μήνυμα είναι σαφές: δεν απαιτείται καμία άμεση ενέργεια για τα ήδη καταχωρημένα ζώα. Όμως, από το 2028 και μετά, όσοι αποκτήσουν ή ταξιδέψουν με νέο κατοικίδιο θα πρέπει να συμμορφωθούν με τα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα ηλεκτρονικής αναγνώρισης.
