Ισπανία και Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού στρατού, μετά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες. Ο στενός συνεργάτης του Πέδρο Σάντσεθ υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία για τη συγκρότηση δικών της αμυντικών δυνάμεων, τη στιγμή που οι ΗΠΑ αμφισβητούν τη συνοχή του NATO.
Ο Αλμπάρες τόνισε πως η Ευρώπη οφείλει να εξετάσει σοβαρά τη δημιουργία ενός ευρωστρατού, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν αποτελεί καθοριστική στιγμή για τη στρατηγική αυτονομία της ηπείρου. Κατά τον ίδιο, η τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία αναδεικνύει την ανάγκη για ανεξάρτητη ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.
«Δεν μπορούμε να ξυπνάμε κάθε πρωί και να αναρωτιόμαστε τι θα κάνουν οι ΗΠΑ, οι πολίτες μας αξίζουν κάτι καλύτερο», δήλωσε ο Ισπανός υπουργός στο Politico, προσθέτοντας πως «αυτή είναι η στιγμή της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ευρώπης».
Ο επικεφαλής της ισπανικής διπλωματίας σημείωσε χαρακτηριστικά: «Πρέπει να απεξαρτηθούμε από τις ΗΠΑ, δηλαδή να είμαστε ελεύθεροι από τον καταναγκασμό είτε πρόκειται για δασμούς είτε για στρατιωτικές απειλές, αλλά και ελεύθεροι από τις συνέπειες των αποφάσεων άλλων».
«Όμηροι του Τραμπ» και η ανάγκη ευρωπαϊκής αποτροπής
Μιλώντας πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ο Αλμπάρες υπογράμμισε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Ισπανία και η Γερμανία, δεν μπορούν να «κρατούνται όμηροι» από τον Τραμπ, εφόσον εξαρτώνται αποκλειστικά από το NATO για την άμυνά τους.
«Η μαγεία του NATO είναι ότι είσαι στο NATO και δεν συμβαίνει τίποτα επειδή κανείς δεν τολμά να ελέγξει αν το Άρθρο 5 λειτουργεί πραγματικά ή όχι», σημείωσε, αναφερόμενος στη ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.
«Αυτό πρέπει να αναδημιουργήσουμε – την αποτροπή, ότι δηλαδή αν θέλετε να τα βάλετε μαζί μου, πηγαίνετε κάπου αλλού, γιατί θα σταθούμε ενωμένοι. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε έναν στρατό, μια κοινή αμυντική ικανότητα», πρόσθεσε ο υπουργός, υπερασπιζόμενος την ιδέα ενός ευρωστρατού ως μέσου αποτροπής πιθανών απειλών, ακόμη και από τις ΗΠΑ.
Διπλωματική ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Μαδρίτης
Οι δηλώσεις του Αλμπάρες έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ – Ισπανίας. Η κρίση κορυφώθηκε μετά τις απειλές του Τραμπ ότι θα αποσύρει Αμερικανούς στρατιώτες από την Ισπανία, ως απάντηση στην κριτική της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ για τον πόλεμο κατά του Ιράν.
Ένα ακόμη σημείο τριβής μεταξύ των δύο ηγετών είναι η διαφωνία για την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, με τον Τραμπ να στοχοποιεί την Ισπανία ως το μόνο μέλος του NATO που αντιτάχθηκε στην πρόταση.
Αμυντικές δαπάνες και συμμετοχή στο NATO
Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), η Ισπανία δαπάνησε το 2,1% του ΑΕΠ της για την άμυνα το 2025 — ποσοστό που ξεπέρασε για πρώτη φορά τον στόχο του 2% από το 1994.
Παράλληλα, στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Άμυνας δείχνουν ότι περίπου 3.000 μέλη του ισπανικού στρατού υπηρετούν υπό την αιγίδα της συμμαχίας του NATO, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή συμμετοχή της χώρας στις επιχειρήσεις της Συμμαχίας.
