Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και υγειονομικές αρχές σε πολλές χώρες βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού, καθώς προσπαθούν να εντοπίσουν και να περιορίσουν την εξάπλωση του χανταϊού που εντοπίστηκε σε επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου MV Hondius. Ο ΠΟΥ ανακοίνωσε ότι έχουν επιβεβαιωθεί πέντε λοιμώξεις μεταξύ ατόμων που συνδέονται με το πλοίο.

Ο ιός, ο οποίος συνήθως συνδέεται με τρωκτικά, ενδέχεται να μεταδόθηκε από άνθρωπο σε άνθρωπο εντός του πλοίου, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Από τις 11 Απριλίου, τρεις άνθρωποι που επέβαιναν στο MV Hondius έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ αρκετοί άλλοι νοσούν.

Η έξαρση αναφέρθηκε για πρώτη φορά στον ΠΟΥ στις 2 Μαΐου και, σύμφωνα με την οργάνωση, ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό παραμένει χαμηλός. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) έχουν κατατάξει την ανταπόκρισή τους στο επίπεδο 3, το χαμηλότερο επίπεδο έκτακτης ανάγκης.

Στις 6 Μαΐου, υγειονομικοί μετέφεραν ασθενείς από το πλοίο σε σκάφος ανοιχτά του Πράια στο Πράσινο Ακρωτήριο. Οι ισπανικές αρχές προγραμματίζουν πλήρη επιδημιολογική διερεύνηση και απολύμανση του πλοίου όταν αυτό καταπλεύσει στην Τενερίφη, στα Κανάρια Νησιά, όπου ο ΠΟΥ θεωρεί ότι υπάρχουν ασφαλείς συνθήκες αποβίβασης.

Πόσοι άνθρωποι έχουν εκτεθεί

  • Σύμφωνα με την Oceanwide Exploration, μέχρι την Παρασκευή υπήρχαν 147 άτομα – 87 επιβάτες και 60 μέλη πληρώματος – επί του πλοίου MV Hondius.
  • Οι επιβαίνοντες προέρχονται από 24 διαφορετικές εθνικότητες, μεταξύ των οποίων 17 Αμερικανοί.
  • Οι αρχές έχουν δηλώσει ότι ολοκληρώνουν την επιπλέον ιχνηλάτηση επαφών 82 επιβατών και έξι μελών του πληρώματος από μια πτήση της Airlink στις 25 Απριλίου προς το Γιοχάνεσμπουργκ από τη Αγία Ελένη, την οποία είχε πάρει μια Ολλανδή γυναίκα που βρισκόταν στο πλοίο πριν πεθάνει.
  • Η KLM ανέφερε ότι οι αρχές της Ολλανδίας έχουν επίσης επικοινωνήσει με έναν άγνωστο αριθμό επιβατών μιας δεύτερης πτήσης στην οποία η Ολλανδή επιβιβάστηκε για λίγο στο Γιοχάνεσμπουργκ. Αποχώρησε από την πτήση KL592, που αναχωρούσε στις 11:15 μ.μ., πριν την απογείωση, καθώς ήταν πολύ άρρωστη για να πετάξει. Μια αεροσυνοδός που παρουσίαζε συμπτώματα βρέθηκε αρνητική, όπως δήλωσε ο ΠΟΥ στο CNN.
  • Οι βρετανικές υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι έχουν επιβεβαιωθεί δύο κρούσματα χανταϊού σε Βρετανούς υπηκόους, ενώ υπάρχει ένα επιπλέον ύποπτο κρούσμα ενός Βρετανού υπηκόου που αποβιβάστηκε από το πλοίο στο νησί Τριστάν ντα Κούνια.
  • Σύμφωνα με το ελβετικό υπουργείο Υγείας, οι ελβετικές αρχές διεξάγουν επιπλέον έρευνα επαφών για άτομα που ήρθαν σε επαφή με έναν επιβάτη ο οποίος αποβιβάστηκε από το MV Hondius στα τέλη Απριλίου και νοσηλεύεται σε ελβετικό νοσοκομείο. Η σύζυγος του ασθενούς, η οποία επίσης συμμετείχε στο ταξίδι, δεν έχει παρουσιάσει συμπτώματα και βρίσκεται σε απομόνωση προληπτικά, ανέφερε το ελβετικό υπουργείο Υγείας.
  • Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πέντε πολιτείες — η Αριζόνα, η Καλιφόρνια, η Τζόρτζια, το Τέξας και η Βιρτζίνια — αναφέρουν ότι παρακολουθούν επτά άτομα που είχαν ήδη αποβιβαστεί από το πλοίο. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι κανένας από αυτούς δεν παρουσιάζει συμπτώματα της νόσου. Το Νιου Τζέρσεϊ ανέφερε ότι παρακολουθεί επίσης δύο άτομα που ήρθαν σε επαφή με κρούσματα, ενώ η Γιούτα ανέφερε ότι τουλάχιστον ένας επιβάτης καταγόταν από την πολιτεία αυτή.
  • Οι κυβερνήσεις παρακολουθούν επίσης τουλάχιστον 30 επιβάτες που αποβιβάστηκαν στο απομακρυσμένο νησί της Αγίας Ελένης στον Νότιο Ατλαντικό στα τέλη Απριλίου, καθώς και άλλους που πέρασαν από άλλα λιμάνια, αναχωρώντας για διάφορες χώρες, όλα αυτά πριν γίνει πλήρως κατανοητή η έκταση της επιδημίας.

Οι απώλειες

  • Στις 6 Απριλίου, ένας 70χρονος Ολλανδός αρρώστησε ξαφνικά εν πλω, παρουσιάζοντας πυρετό, πονοκέφαλο, κοιλιακούς πόνους και διάρροια, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Νότιας Αφρικής. Στις 11 Απριλίου παρουσίασε αναπνευστική δυσχέρεια και πέθανε την ίδια μέρα εν πλω. Η σορός του μεταφέρθηκε στην Αγία Ελένη στις 24 Απριλίου. Δεν πραγματοποιήθηκαν μικροβιολογικές εξετάσεις για τον προσδιορισμό της νόσου του, οπότε θεωρείται πιθανή περίπτωση.
  • Στις 24 Απριλίου, η 69χρονη σύζυγος του άνδρα αποβιβάστηκε στην Αγία Ελένη με στομαχικά προβλήματα. Στη συνέχεια πέταξε για το Γιοχάνεσμπουργκ, και η κατάστασή της επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια της πτήσης, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Λιποθύμησε ενώ προσπαθούσε να πετάξει για την πατρίδα της, την Ολλανδία και πέθανε σε κοντινό νοσοκομείο στις 26 Απριλίου. Στις 4 Μαΐου, επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοριακές εξετάσεις για να επιβεβαιώσουν ότι είχε μολυνθεί από τον ιό Χανταβίρους.
  • Το τρίτο άτομο που πέθανε, μια Γερμανίδα, παρουσίασε πυρετό και αδιαθεσία στις 28 Απριλίου. Ανέπτυξε πνευμονία και πέθανε στις 2 Μαΐου εν πλω. Η εξέταση ενός δείγματος που ελήφθη μετά θάνατον στην Ολλανδία επιβεβαίωσε ότι είχε μολυνθεί από τον ιό Χανταβίρους του στελέχους Άνδεων.

Πότε αρρώστησαν οι άνθρωποι;

Ο πρώτος επιβάτης παρουσίασε συμπτώματα στις 6 Απριλίου, ενώ το τελευταίο περιστατικό καταγράφηκε στις 28 Απριλίου.

Τι απέγιναν όσοι αρρώστησαν;

  • Ένας άνδρας προσήλθε στον γιατρό του πλοίου στις 24 Απριλίου με πυρετό, δύσπνοια και συμπτώματα πνευμονίας. Στις 26 Απριλίου, η κατάστασή του επιδεινώθηκε και την επόμενη μέρα μεταφέρθηκε στη Νότια Αφρική, όπου παραμένει σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Οι αρχικές εργαστηριακές εξετάσεις για τον χανταϊό ήταν αρνητικές, αλλά στις 2 Μαΐου, μια μοριακή εξέταση επιβεβαίωσε τη μόλυνση από τον χανταϊό των Άνδεων.
  • Ένας γιατρός του πλοίου παρουσίασε συμπτώματα στις 30 Απριλίου και βρέθηκε θετικός στον ιό των Άνδεων στις 6 Μαΐου. Μεταφέρθηκε στην Ολλανδία  την ίδια μέρα και βρίσκεται σε σταθερή κατάσταση σε απομόνωση.
  • Ένας ξεναγός του πλοίου ανέφερε ήπια αναπνευστικά και γαστρεντερικά συμπτώματα στις 27 Απριλίου, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Βρέθηκε θετικός στον ιό των Άνδεων στις 6 Μαΐου και μεταφέρθηκε στην Ολλανδία, όπου επίσης βρίσκεται σε σταθερή κατάσταση σε απομόνωση.

Η προέλευση και τα χαρακτηριστικά του ιού

Οι αρχές διερευνούν ακόμη την προέλευση της συρροής. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το ζευγάρι των Ολλανδών και ενδεχομένως και άλλα άτομα μολύνθηκαν πριν επιβιβαστούν στο πλοίο, πιθανόν κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων στην Αργεντινή, όπου ο ιός είναι ενδημικός. Μετά την αλληλούχιση του ιού από ορισμένους από τους μολυσμένους, ο ΠΟΥ επιβεβαίωσε ότι οι περιπτώσεις οφείλονταν σε ένα στέλεχος που ονομάζεται «χανταϊός των Άνδεων». Το στέλεχος των Άνδεων θεωρείται ο μόνος τύπος χανταϊού για τον οποίο είναι γνωστό ότι μεταδίδεται, σε περιορισμένο βαθμό, από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από μία έως έξι εβδομάδες, ενώ οι επιβάτες και το πλήρωμα καλούνται να παραμείνουν σε επαγρύπνηση για 45 ημέρες. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων θεωρεί όλους όσοι βρίσκονταν στο πλοίο ως στενές επαφές λόγω των κοινών χώρων και δραστηριοτήτων.

Θνησιμότητα και μεταδοτικότητα

O χανταϊός είναι σπάνιος αλλά ιδιαίτερα θανατηφόρος ιός. Ο χανταϊός που εντοπίζεται στην Αμερική μπορεί να προκαλέσει το πνευμονικό σύνδρομο χανταϊού. Περίπου το 38% των ανθρώπων που εμφανίζουν αναπνευστικά συμπτώματα μπορεί να πεθάνουν, σύμφωνα με το CDC.

Δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη του ιού ούτε ειδική θεραπεία για την αντιμετώπισή του.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η έγκαιρη υποστηρικτική φροντίδα και η άμεση παραπομπή σε νοσοκομείο που διαθέτει πλήρως εξοπλισμένη ΜΕΘ μπορούν να βελτιώσουν τα ποσοστά επιβίωσης.

Ο ΠΟΥ έχει κατατάξει τους χανταϊούς γενικά ως αναδυόμενη προτεραιότητα, λόγω της σοβαρότητας που μπορούν να έχουν οι λοιμώξεις.

Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο λόγω του ιού των Άνδεων είναι σπάνια, αλλά έχει αναφερθεί σε κοινοτικά περιβάλλοντα που περιλαμβάνουν στενή και παρατεταμένη επαφή, όπως μεταξύ παντρεμένων ζευγαριών και ατόμων που μοιράζονται καμπίνες, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. «Δεν πρόκειται για ιό που εξαπλώνεται όπως η γρίπη ή όπως η Covid. Είναι αρκετά διαφορετικό», δήλωσε η Δρ. Maria Van Kerkhove του ΠΟΥ.

Πιστεύεται ότι η κορύφωση της μολυσματικότητας σημειώνεται την ημέρα που ξεκινά ο πυρετός.

Παγκόσμια εικόνα

Από το 1993 έως το 2023 έχουν καταγραφεί 890 περιστατικά χανταϊού στις ΗΠΑ, κυρίως στις δυτικές πολιτείες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ετήσιες περιπτώσεις εκτιμώνται μεταξύ 60.000 και 100.000, με την Κίνα να αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ, σύμφωνα με μελέτη του 2024.

Πηγή: CNN