Η Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HSI) της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής των ΗΠΑ (ICE), σε συνεργασία με αμερικανικούς και διεθνείς εταίρους, επαναπάτρισε στην Ελλάδα 26 αρχαία αντικείμενα που είχαν κατασχεθεί από τις αμερικανικές αρχές.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της αμερικανικής υπηρεσίας, τα αντικείμενα εντοπίστηκαν έπειτα από πολύμηνες έρευνες της HSI, με τη συνδρομή της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων (CBP), του FBI και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η επιχείρηση εντάσσεται στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Η ICE HSI είναι ιδιαίτερα υπερήφανη που αξιοποίησε την ερευνητική της εμπειρία και την τελωνειακή της αρμοδιότητα, σε συνεργασία με τους εταίρους μας, οδηγώντας στον επαναπατρισμό αυτών των 26 ανεκτίμητης αξίας αρχαιοτήτων, οι οποίες είχαν λεηλατηθεί παράνομα από την πατρίδα τους», δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής της ICE, Τσαρλς Γουόλ.
Ο ίδιος πρόσθεσε: «Αυτά τα πολύτιμα αντικείμενα αποτελούσαν σημαντικό μέρος της ζωής στον αρχαίο κόσμο. Είμαι ιδιαιτέρως ευγνώμων προς την ερευνητική και εισαγγελική ομάδα που ήταν υπεύθυνη για την ανάκτηση και την επιστροφή αυτών των ανεκτίμητων θησαυρών».
Τα αντικείμενα περιλαμβάνουν 25 αρχαία νομίσματα που χρονολογούνται από την ελληνική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο, καθώς και έναν μαρμάρινο κορμό του Ασκληπιού, του Έλληνα θεού της ιατρικής, βάρους 500 λιβρών.
Αναλυτικά τα αντικείμενα που επεστράφησαν
Μεταξύ των αρχαιοτήτων ξεχωρίζει ο μαρμάρινος κορμός του Ασκληπιού, που χρονολογείται από τον 1ο ή 2ο αιώνα και έχει ύψος 40 ίντσες. Το άγαλμα κατασχέθηκε αφού αποδείχθηκαν ψευδείς οι ισχυρισμοί στα συνοδευτικά έγγραφα, έπειτα από έρευνα της HSI και της CBP.
Επίσης, ένα χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου στη Μυσία, κοπής του 370 π.Χ., απεικονίζει τον Ηρακλή στην εμπρόσθια όψη και τον Πήγασο στην πίσω. Το νόμισμα είχε ανασκαφεί παράνομα, πωλήθηκε μέσω μεσαζόντων και εξήχθη παράνομα στη Γερμανία, πριν φτάσει σε οίκο δημοπρασιών στη Φιλαδέλφεια.
Ανάμεσα στα ευρήματα περιλαμβάνεται και ένα χάλκινο νόμισμα της Μακεδονίας του 4ου αιώνα π.Χ., με την Περσεφόνη στην εμπρόσθια όψη και την Ύδρα στην πίσω. Σύμφωνα με την ελληνική αστυνομία, το νόμισμα είχε εξαχθεί παράνομα από την ίδια εγκληματική οργάνωση που λεηλάτησε το χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου.
Τέλος, ένα αργυρό δίδραχμο της Ρόδου, κοπής του 304 π.Χ., απεικονίζει τον Ήλιο και το «Ρόδον της Ρόδου». Η HSI στο Μέμφις το κατέσχεσε μετά από παραβιάσεις του Νόμου για την Εφαρμογή της Σύμβασης για την Πολιτιστική Ιδιοκτησία και σχετικές υποθέσεις λαθρεμπορίου.
Συνεχής συνεργασία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η επιστροφή των αντικειμένων αποτελεί συνέχεια της μακρόχρονης δέσμευσης των ΗΠΑ για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Από το 2007, η HSI έχει επαναπατρίσει περισσότερα από 200 αντικείμενα στην Ελλάδα, βάσει της διμερούς συμφωνίας πολιτιστικής ιδιοκτησίας που τέθηκε σε ισχύ το 2011.
Η προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί βασικό στόχο του Προγράμματος Πολιτιστικής Ιδιοκτησίας, Τέχνης και Αρχαιοτήτων (Cultural Property, Art and Antiquities Program – CPAA) της HSI. Το πρόγραμμα υποστηρίζει έρευνες, εκπαιδεύσεις και διεθνείς συνεργασίες για την επιστροφή λεηλατημένων έργων τέχνης.
Από το 2007, το CPAA συνεργάζεται με το Κέντρο Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Ίδρυμα Smithsonian για την εκπαίδευση ειδικών πρακτόρων, στελεχών του FBI, τελωνειακών και εισαγγελέων. Μέχρι σήμερα, έχει συμβάλει στον επαναπατρισμό περισσότερων από 25.000 αντικειμένων σε πάνω από 40 χώρες παγκοσμίως.
