Εποχικά εμβόλια γρίπης θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια κρίσιμη πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στη γρίπη των πτηνών H5N1, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στις 15 Απριλίου στο περιοδικό Emerging Microbes & Infections. Η μελέτη διαπίστωσε ότι ορισμένα εμβόλια μείωσαν τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τον ιό H5N1 κατά περίπου 73% σε ζωικά μοντέλα.
Μια ερευνητική ομάδα από την Ταϊβάν και τις Ηνωμένες Πολιτείες ανέλυσε σχεδόν δύο δεκαετίες πειραματικών δεδομένων από 35 ελεγχόμενες μελέτες, οι οποίες περιελάμβαναν περίπου 1.800 κουνάβια –το πρότυπο ζώο για τη μελέτη της ανθρώπινης γρίπης.
Τα εποχικά εμβόλια που περιείχαν το συστατικό νευραμινιδάσης N1 εμφάνισαν αποτελεσματικότητα 73% έναντι του θανάτου από H5N1, σε αντίθεση με εκείνα που δεν περιείχαν N1 και παρείχαν ελάχιστη ή καθόλου προστασία.
Το επίπεδο αυτής της προστασίας ήταν συγκρίσιμο με ορισμένα εξειδικευμένα εμβόλια H5N1 που απέτυχαν να προκαλέσουν ισχυρές ανοσολογικές αποκρίσεις και μόνο ελαφρώς χαμηλότερο από εκείνα που το πέτυχαν.
Αξιοσημείωτο είναι ότι τα εποχικά εμβόλια δεν παρήγαγαν ανιχνεύσιμα αντισώματα έναντι του H5N1 στα τυπικά τεστ, γεγονός που υποδηλώνει ότι η προστασία προέρχεται από διασταυρούμενες κυτταρικές ανοσολογικές αντιδράσεις που δεν καταγράφονται με τους παραδοσιακούς δείκτες.
«Η εργασία αυτή δείχνει ότι ίσως υποτιμούμε τη συνολική προστατευτική αξία των εποχικών εμβολίων γρίπης», δήλωσε ο Chi-Tai Fang, καθηγητής επιδημιολογίας λοιμωδών νοσημάτων στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Ταϊβάν και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Σε πραγματικές συνθήκες, μια τέτοια μερική προστασία θα μπορούσε να μεταφραστεί σε ζωές που σώζονται, ενώ αναπτύσσονται και διανέμονται πιο εξειδικευμένα εμβόλια».
Ενίσχυση της πανδημικής ετοιμότητας
Τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για την προετοιμασία ενόψει πιθανής πανδημίας. Σε ένα μελλοντικό ξέσπασμα H5N1, ενδέχεται να περάσουν μήνες μέχρι να είναι διαθέσιμο ένα στοχευμένο εμβόλιο. Η μελέτη υποδεικνύει ότι τα εποχικά εμβόλια που περιέχουν N1 ήδη παραγόμενα σε παγκόσμια κλίμακα θα μπορούσαν να μειώσουν τους θανάτους και να περιορίσουν την πίεση στα συστήματα υγείας.
Η έρευνα συμπληρώνει τη Φάση 3 των κλινικών δοκιμών της Moderna για το υποψήφιο mRNA εμβόλιο H5N1, mRNA-1018, που ξεκίνησε στις 21 Απριλίου σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ηνωμένο Βασίλειο. Η δοκιμή στοχεύει στην ένταξη περίπου 4.000 ενηλίκων, δίνοντας προτεραιότητα σε άτομα άνω των 65 ετών και εργαζόμενους σε πτηνοτροφικές μονάδες.
Διεθνής κινητοποίηση
Το Global Virus Network, που εκπροσωπεί ιολόγους από περισσότερα από 90 κέντρα αριστείας σε πάνω από 40 χώρες, εξέδωσε στις 27 Απριλίου δήλωση υποστήριξης προς τις πρόσφατες εξελίξεις στα εμβόλια H5N1. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι τα εμβόλια από μόνα τους δεν αρκούν για την αποτροπή μιας ενδεχόμενης πανδημίας.
Το δίκτυο κάλεσε για ενίσχυση της επιτήρησης, της βιοασφάλειας και της διεθνούς ανταλλαγής δεδομένων, παράλληλα με την επιτάχυνση των προσπαθειών ανάπτυξης εμβολίων. Παρότι τα αποτελέσματα της μελέτης περιορίζονται σε ζωικά μοντέλα και απαιτούν επιβεβαίωση σε ανθρώπους, το γεγονός ότι ο H5N1 εξακολουθεί να κυκλοφορεί ευρέως σε άγρια πτηνά, πουλερικά και βοοειδή καθιστά την προοπτική μιας μερικής προστασίας μέσω των κοινών εμβολίων γρίπης ιδιαίτερα σημαντική.
Τέλος, η δυνατότητα τακτικού εμβολιασμού να προσφέρει ουσιαστική έστω και μερική ασπίδα απέναντι στον ιό, ενισχύει την ανάγκη για υψηλά ποσοστά εποχικού εμβολιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο.
