Τη δική του οπτική για τη γεωπολιτική σκακιέρα στη Μεσόγειο, με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή, παρουσίασε ο Πρώην Πρόεδρος της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιούλ, σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Αθανάσιο Έλλις, στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.
Ο κ. Γκιούλ έκανε λόγο για μια κατάσταση, από την οποία, όπως υποστήριξε, όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές βγαίνουν ζημιωμένες, ενώ προειδοποίησε ότι δημιουργείται προηγούμενο για παρόμοιες ενέργειες στο μέλλον. Όπως σημείωσε, η φετινή συνάντηση στους Δελφούς λαμβάνει χώρα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την ιστορία της περιοχής. Κατά τον ίδιο, η ανάμιξη των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν προκαλεί διεθνείς αναταράξεις και εντείνει την αβεβαιότητα ως προς τη σταθερότητα της παγκόσμιας τάξης.
Ο πρώην Πρόεδρος της Τουρκίας υπογράμμισε, ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια επίθεση, για την οποία, όπως είπε, υπάρχουν επιφυλάξεις ακόμη και από αμερικανικής πλευράς. Εκτίμησε ότι έχει ξεπεραστεί ένα κρίσιμο όριο, γεγονός που ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο σε άλλες δυνάμεις για ανάλογες ενέργειες. Παράλληλα, επισήμανε πως η αμερικανική ρητορική έχει, κατά την άποψή του, πλήξει την εικόνα των ΗΠΑ ως ηγέτιδας δύναμης του δημοκρατικού κόσμου. Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταστεί μέρος της αποσταθεροποίησης στην περιοχή και πλέον αντιμετωπίζονται ως λιγότερο προβλέψιμος εταίρος από άλλες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση και οι οικονομικές επιπτώσεις
Από οικονομικής πλευράς, ο κ. Gül στάθηκε στη σημασία των εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε ως ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα για την παγκόσμια οικονομία. Υπογράμμισε ότι η επιχείρηση αυτή έχει επιβαρύνει την παγκόσμια ενεργειακή προσφορά, επισημαίνοντας πως «το αποτέλεσμα αυτού του πολέμου είναι μια εξίσωση στην οποία όλα τα μέρη χάνουν».
Την ίδια στιγμή, τόνισε ότι μέσα σε αυτό το περιβάλλον η Κίνα εμφανίζεται ικανή να ενισχύσει περαιτέρω την επιρροή της στην περιοχή, αξιοποιώντας το οικονομικό της πλεονέκτημα. Παράλληλα, οι χώρες του Κόλπου, όπως είπε, χρειάζονται αυστηρότερες πολιτικές ασφάλειας για να διασφαλίσουν το μέλλον τους.
Το Ιράν και οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις
Αναφερόμενος στο Ιράν, ο Abdullah Gül εκτίμησε ότι η παρούσα κρίση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για τη χώρα να επανεξετάσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Υπογράμμισε την ανάγκη για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, με έμφαση στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών, καθώς και σε διαρθρωτικές και οικονομικές αλλαγές.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις
Σε ερώτηση του Αθανάσιου Έλλις για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Πρώην Πρόεδρος απάντησε ότι «σε όλες μου τις θέσεις, όλα αυτά τα χρόνια, έχω υποστηρίξει μια θετική ατζέντα σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, και αυτή είναι μια στιγμή που χρειαζόμαστε μια θετική ατζέντα».
Ο κ. Gül πρόσθεσε ότι οι έξυπνοι ηγέτες πρέπει να ακολουθούν αυτή τη γραμμή, καθώς Ελλάδα και Τουρκία είναι και θα παραμείνουν γείτονες. «Αντί να δημιουργούμε προβλήματα, καλό θα είναι να λύνουμε αυτά που υπάρχουν. Τη στιγμή αυτή οι ηγέτες μας γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, έχουν συχνά συναντήσεις, το πλαίσιο είναι καλό. Φυσικά και υπάρχουν προβλήματα, αλλά βοηθά να βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του άλλου», κατέληξε.
