Η Βουλγαρία προσέρχεται σήμερα στις κάλπες για όγδοη φορά μέσα σε πέντε χρόνια, σε μια εκλογική αναμέτρηση που διεξάγεται σε κλίμα πολιτικής κόπωσης και έντονων κοινωνικών προσδοκιών. Φαβορί θεωρείται ο φιλορώσος πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος έχει δεσμευθεί να πατάξει τη διαφθορά και να βάλει τέλος στη διαδοχή αδύναμων, βραχύβιων κυβερνήσεων.

Ο Ράντεφ, ευρωσκεπτικιστής και πρώην πιλότος μαχητικών, που έχει αντιταχθεί στη στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία, παραιτήθηκε από την προεδρία τον Ιανουάριο για να διεκδικήσει την εξουσία. Οι εκλογές διεξάγονται έπειτα από μαζικές διαδηλώσεις που ανάγκασαν την προηγούμενη κυβέρνηση να παραιτηθεί τον Δεκέμβριο.

Η δυναμική παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η υπόσχεση σταθερότητας έχουν ενισχύσει τη δημοτικότητά του στη χώρα των 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Οι ψηφοφόροι εμφανίζονται κουρασμένοι από τις συνεχείς εκλογικές αναμετρήσεις και το πολιτικό κατεστημένο, το οποίο πολλοί θεωρούν διεφθαρμένο.

«Χρειαζόμαστε επιτέλους έναν δρόμο προς μια δημοκρατική, σύγχρονη ευρωπαϊκή Βουλγαρία», δήλωσε ο Ράντεφ αφού ψήφισε στη Σόφια. «Το πρόγραμμά μας στο κοινοβούλιο πρέπει να στηρίξει τους Βούλγαρους πολίτες ώστε να βγούμε το συντομότερο από αυτή τη δύσκολη κατάσταση».

Αναφερόμενος στις σχέσεις με τη Μόσχα, τόνισε: «Ελπίζω να αναπτύξουμε πρακτικές σχέσεις με τη Ρωσία, βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό και την ισότιμη μεταχείριση».

Η οικονομία και οι προκλήσεις

Η Βουλγαρία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο από την πτώση του κομμουνισμού το 1989 και εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007. Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί, η ανεργία παραμένει μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ και η ένταξη στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο θεωρείται ότι ενίσχυσε την οικονομική σταθερότητα.

Ωστόσο, η χώρα εξακολουθεί να υστερεί σε αρκετούς δείκτες σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, ενώ υπάρχουν ανησυχίες για φαινόμενα εξαγοράς ψήφων σε προηγούμενες εκλογές.

Το κόστος ζωής έχει εξελιχθεί σε μείζον ζήτημα μετά την υιοθέτηση του ευρώ. Η προηγούμενη κυβέρνηση κατέρρευσε ύστερα από διαδηλώσεις κατά του νέου προϋπολογισμού, ο οποίος περιλάμβανε αυξήσεις φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης.

Η πολιτική σκηνή και οι συμμαχίες

Οι πρόσφατες αναταράξεις φαίνεται να επηρεάζουν εξίσου τους ψηφοφόρους με τις θέσεις του Ράντεφ υπέρ της βελτίωσης των σχέσεων με τη Ρωσία και της επανέναρξης των ροών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

«Οι πολιτικοί πρέπει να συνεργαστούν και να παίρνουν αποφάσεις – όχι να συγκρούονται συνεχώς, οδηγώντας τη χώρα από τη μία εκλογή στην άλλη χωρίς αποτέλεσμα», δήλωσε ο 72χρονος μεταλλεργάτης Μπογκομίλ Μπάρνταρσκι στη Σόφια.

Δημοσκοπήσεις της Παρασκευής δείχνουν ότι το κόμμα Progressive Bulgaria του Ράντεφ συγκεντρώνει περίπου 35% των ψήφων – ένα από τα υψηλότερα ποσοστά των τελευταίων ετών, αν και χωρίς κοινοβουλευτική αυτοδυναμία.

Η συμμετοχή φαίνεται αυξημένη, καθώς έρευνα της Alpha Research προβλέπει προσέλευση γύρω στο 60%, σχεδόν διπλάσια από το 34% του Ιουνίου 2024.

Τα στοιχεία αυτά αντανακλούν τη δυσαρέσκεια προς το κεντροδεξιό κόμμα GERB του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, που ακολουθεί με περίπου 18%, και το κεντρώο Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών, του οποίου ο ηγέτης Ντελιάν Πέεφσκι τελεί υπό αμερικανικές και βρετανικές κυρώσεις για διαφθορά.

Πιθανός κυβερνητικός εταίρος θεωρείται ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός We Continue the Change – Democratic Bulgaria (PP-DB), που επίσης τάσσεται υπέρ μεταρρυθμίσεων.

Σκιές του παρελθόντος

Οι επικριτές του Ράντεφ τον κατηγορούν για ευθύνη σε αμφιλεγόμενες αποφάσεις υπηρεσιακών κυβερνήσεων που ο ίδιος είχε διορίσει κατά την προεδρία του από το 2016. Μεταξύ αυτών, η συμφωνία του 2023 μεταξύ της τουρκικής κρατικής εταιρείας Botas και της βουλγαρικής Bulgargaz, η οποία προκάλεσε ζημίες και οδήγησε σε έρευνα.

«Το κράτος ουσιαστικά καταρρέει», σχολίασε ο 50χρονος ειδικός πληροφορικής Ευγένι Σοχ, ψηφίζοντας στη Σόφια.