Σε κατάσταση οριακής λειτουργίας βρίσκεται το Αεροδρόμιο “Oυμπέρτο Ντελγκάδο” στη Λισαβόνα, μετά την πλήρη ενεργοποίηση του νέου ευρωπαϊκού συστήματος ελέγχου συνόρων, γνωστού ως Σύστημα Εισόδου-Εξόδου της Ευρωπαϊκή Ένωση (Entry/Exit System – EES). Το μέτρο, που τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή την Παρασκευή 10 Απριλίου, είχε ως άμεση συνέπεια τη δημιουργία τεράστιων ουρών και πρωτοφανών καθυστερήσεων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από επιβάτες και επαγγελματίες του κλάδου.
Το νέο σύστημα προβλέπει την ψηφιακή καταγραφή των εισόδων και εξόδων υπηκόων τρίτων χωρών στη ζώνη Σένγκεν, αντικαθιστώντας τη χειροκίνητη σφράγιση διαβατηρίων. Ωστόσο, η μετάβαση στη νέα αυτή διαδικασία φαίνεται να έγινε χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία σε επίπεδο υποδομών και στελέχωσης, ιδιαίτερα σε έναν από τους πιο επιβαρυμένους αεροπορικούς κόμβους της Νότιας Ευρώπης.
Οι επιβάτες που φτάνουν στο αεροδρόμιο έρχονται αντιμέτωποι με πολύωρες αναμονές στους ελέγχους διαβατηρίων, με τις ουρές να εκτείνονται σε μεγάλους χώρους του τερματικού σταθμού. Σε αρκετές περιπτώσεις, ταξιδιώτες αναφέρουν ότι χρειάστηκε να περιμένουν πάνω από πέντε ώρες για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία ελέγχου, ενώ δεν έλειψαν και οι περιπτώσεις απώλειας πτήσεων. Η σύσταση προς τους επιβάτες να προσέρχονται ακόμη και 10 έως 14 ώρες πριν από την αναχώρησή τους αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος.
Η βασική αιτία των καθυστερήσεων εντοπίζεται στη διαδικασία καταγραφής βιομετρικών δεδομένων, η οποία απαιτεί περισσότερο χρόνο ανά επιβάτη σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα. Η έλλειψη επαρκούς αριθμού σταθμών ελέγχου, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή εκπαίδευση του προσωπικού και τα τεχνικά προβλήματα που εμφανίζονται τις πρώτες ημέρες λειτουργίας, επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.
Παράλληλα, η αυξημένη τουριστική κίνηση προς την Πορτογαλία επιδεινώνει την εικόνα. Η Λισαβόνα αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς στην Ευρώπη, με τον αριθμό των επισκεπτών να έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η σύμπτωση της έναρξης λειτουργίας του νέου συστήματος με περίοδο υψηλής ζήτησης δημιούργησε ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο οι υπάρχουσες υποδομές αδυνατούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά.
Οι αρχές της χώρας αναγνωρίζουν τις δυσκολίες και κάνουν λόγο για μια μεταβατική περίοδο προσαρμογής. Ήδη εξετάζονται μέτρα για την ενίσχυση του προσωπικού στους συνοριακούς ελέγχους, την αύξηση των διαθέσιμων σταθμών καταγραφής και τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι τα προβλήματα δεν θα εξαλειφθούν άμεσα, καθώς απαιτείται χρόνος για την πλήρη ενσωμάτωση του νέου συστήματος.
Το περιστατικό στη Λισαβόνα αναδεικνύει τις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στην προσπάθειά της να ενισχύσει την ασφάλεια των συνόρων χωρίς να διαταράξει τη ροή των ταξιδιών. Η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα παραμένει ζητούμενο, με τους επιβάτες να πληρώνουν προς το παρόν το τίμημα της μετάβασης.
Καθώς η θερινή περίοδος πλησιάζει, οι ανησυχίες εντείνονται για το κατά πόσο το σύστημα θα μπορέσει να ανταποκριθεί στον αυξημένο όγκο ταξιδιωτών. Μέχρι τότε, οι εικόνες ταλαιπωρίας στο αεροδρόμιο της Λισαβόνας αποτελούν μια σαφή προειδοποίηση για τις δυσκολίες που συνοδεύουν την ψηφιακή μετάβαση στη διαχείριση των ευρωπαϊκών συνόρων.
