1. Ο αποπροσανατολισµός μιας συζήτησης
Στην πολιτική ατζέντα των ημερών, µε αφορμή την ανάγκη υπέρβασης της πολύπλευρης κρίσης, επανέρχεται από διάφορες πλευρές το ζήτημα όχι της αλλαγής πολιτικής, αλλά της εναλλαγής προσώπων µέσω της λεγόμενης «ανανέωσης».
Η πρόσφατη ειδησεογραφία συστημικών κέντρων αποδέχεται τη συζήτηση στην ενδεχόμενη αλλαγή του Πρωθυπουργού. Ετσι αποσιωπάται , ότι το πρόβλημα αφορά το νεοφιλελεύθεροπρόγραμμα, καθώς και το σύνολο των δυνάμεων που το στηρίζουν (ΝΔ ,ακροδεξιά και δεξιά σοσιαλδηµοκρατία). Η ανανέωση στην πολιτική όμως δεν εξαντλείται στα πρόσωπα. Οφείλει να αφορά πρωτίστως κοινωνικές και παραγωγικές ανάγκες.
2. Κρίση, κοινωνικές ανισότητες και σενάρια..
Σε µια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αλλαγών, ταχύτατων επιστημονικών , τεχνολογικών εξελίξεων, η «ανανέωση» αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο µόνο όταν συνδέεται µε την αλλαγή του μοντέλου που διευρύνει τις ανισότητες, αποδυναμώνει την παραγωγή και οδηγεί την περιφέρεια σε ερήμωση. Το δηµογραφικό πρόβλημα και η μετανάστευση της νέας γενιάς συνιστούν ήδη σοβαρές προειδοποιήσεις.
Την ίδια στιγµή, βασικά κοινωνικά αγαθά – υγεία, παιδεία, ασφάλιση, υποδοµές- υποχωρούν µπροστά στις πιέσεις ιδιωτικοποίησης και κερδοσκοπίας. Το κράτος γίνεται λιγότερο προσβάσιμο για τους πολλούς, πιο ευνοϊκό για τους λίγους και κατασταλτικό απέναντι στην κοινωνία.
Εκλογικοί σχεδιασμοί για την «επόµενη ηµέρα»:
- Ένα τµήµα των συστημικών δυνάμεων, επικαλούμενο τις επιπτώσεις του πολέμου , διερευνά την επίσπευση εκλογών.
Σε αυτό το σενάριο, η «ανανέωση» περιορίζεται στον αιφνιδιασμό µέσω «επικαιροποίησης» της λαϊκής εντολής . Με επαναληπτικές εκλογές έως την επίτευξη μονοκομματικής αυτοδυναμίας του πρώτου κόμματος.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα κέντρα που ωφελούνται από τις πολιτικές της κυβέρνησης της ΝΔ αποδέχονται αυτή τη συζήτηση. Θέλουν να αποφευχθεί η αναμέτρηση εναλλακτικών προγραμμάτων διακυβέρνησης . Γιατί έτσι περιορίζεται και η συμμετοχή των πολιτών. Γεγονός που ενισχύει τα κόµµατα που στηρίζουν το υπάρχον σύστηµα.
Η «ανανέωση» μεταλλάσσεται σε µια τυπική επικαιροποίηση της λαϊκής εντολής. Και ως «κίνητρο ανοχής » προβάλλεται ότι οι επαναληπτικές εκλογές μπορεί να ενισχύσουν και το δεύτερο κόµµα. — Ένα επιχείρημα που αφορά εσωκομματικές ισορροπίες.
- Παράλληλα, εξετάζεται και ένα δεύτερο σενάριο για την περίπτωση µη αυτοδυναµίας:
Για τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής, µε την «ανανέωση» να εκτονώνεται σε κυβερνήσεις «ειδικού σκοπού», που προβάλλονται ως λύση «σταθερότητας». Η αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια οδηγεί τα συγκεκριμένα κέντρα να αντιμετωπίζουν αυτή την εκδοχή ως ρεαλιστική.
Στην πράξη, πρόκειται για μορφές συγκυβέρνησης -άµεσες ή έµµεσες µε τη ΝΔ-, ώστε να διασφαλιστούν οι ίδιες πολιτικές. Έτσι όμως αλλοιώνεται ο χαρακτήρας των εκλογών και υπονομεύεται µια βασική κατάκτηση της μεταπολίτευσης: Την αντιπαράθεση διακριτών προγραμμάτων που εκφράζουν διαφορετικές κοινωνικές ανάγκες και καθιστούν τον πολίτη ενεργό.
3. Η πρόκληση για τις εκλογές που έρχονται
Σ αυτό το περιβάλλον αναδεικνύεται η ευθύνη του προοδευτικού χώρου. Για να ενεργοποιηθεί το µεγάλο ποσοστό αποχής, που πλέον υπερβαίνει το 60%, είναι αναγκαίο να διατυπωθεί µε σαφήνεια ενας διακριτός εναλλακτικός δρόμος διακυβέρνησης .
Η «ανανέωση» , για να αποκτήσει νόημα, πρέπει να συνδέεται µε ολοκληρωμένο πρόγραμμα που να ανταποκρίνεται στις κοινωνικές, παραγωγικές και εθνικές ανάγκες ανάταξης. Τα πρόσωπα οφείλουν να κρίνονται µε βάση τη συμβολή τους σε αυτό το σχέδιο και όχι να προβάλλονται ως «άφθαρτοι» διαχειριστές µιας αποτυχημένης πορείας.
Η ανανέωση σχετίζεται με την κοινωνικοπολιτική ανασύνθεση. Για να ξαναγίνει η πολιτική εργαλείο της κοινωνίας. Γι’ αυτό, στις εκλογές που έρχονται, αποτελεί ζήτηµα δηµοκρατίας η ενίσχυση εκείνης της πρότασης διακυβέρνησης που μπορεί να αποτρέψει την εµπλοκή της ΝΔ σε σχήματα εξουσίας (ειδικού ή µη σκοπού). Είναι η στιγµή για αλλαγή του κοινωνικού και παραγωγικού µοντέλου, µε µια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
