Τη λογική των «προσωρινών» και «στοχευμένων» (όχι οριζόντιων) μέτρων στήριξης της κοινωνίας μπροστά στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί υπεραμύνεται το Μέγαρο Μαξίμου, δεχόμενο ωστόσο πιέσεις τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από παράγοντες της αγοράς για δραστικές, πιο αποτελεσματικές λύσεις. Εξάλλου η πρώτη γραμμή άμυνας της κυβέρνησης, όπως επιλέχτηκε με την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στις αντλίες καυσίμων και στα ράφια των σουπερμάρκετ, αμφισβητείται για την αποτελεσματικότητα της. Και η δημόσια συζήτηση στρέφεται ξανά στο θέμα των έμμεσων φόρων.
Στο παρελθόν η κυβερνητική πλευρά έχει απορρίψει την πιθανότητα παρέμβασης στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, μιλώντας μεταξύ άλλων για τον κίνδυνο να προκληθεί σοβαρή (δημοσιονομική) τρύπα. Ωστόσο για πρώτη φορά φαίνεται να προκύπτουν χαραμάδες για ένα τέτοιο ενδεχόμενο – ακόμα κι αν δεν ανατρέπεται στον πυρήνα της η μέχρι σήμερα κυβερνητική επιχειρηματολογία.
Από σήμερα στις Βρυξέλλες ο Μητσοτάκης
Αποκτούν ειδικό βάρος οι αναφορές στη φορολογία προσωπικά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, παραμονές της συνόδου των ηγετών της ΕΕ (Πέμπτη- Παρασκευή, 19-20 Μαρτίου). Η ευρωπαϊκή οικογένεια καλείται ξανά σε δύσκολες συζητήσεις αναζήτησης ενιαίας στάσης το γρηγορότερο, προτού ξεφύγει έλεγχος των επιπτώσεων του πολέμου και οι κυβερνήσεις αναγκαστούν να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις. Κι αυτό ενώ το πιο άμεσο και σημαντικό πλήγμα του πολέμου καταγράφεται στον τομέα της ενέργειας – των τιμών και της ασφάλειας.
Ο Μητσοτάκης μεταβαίνει στις Βρυξέλλες από σήμερα, Τέταρτη 18 Μαρτίου, και θα έχει συζητήσεις με αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Κι αυτό διότι το απόγευμα προγραμματίζεται εκδήλωση για τα 50 χρόνια από την ίδρυση του ΕΛΚ.
Η «ρήτρα διαφυγής»
Η βαριά ατζέντα θα ανοίξει στο τραπέζι των ευρωπαίων από αύριο, Πέμπτη, με την Αθήνα υπέρ της ανάγκης να διαμορφωθεί, χωρίς τις καθυστερήσεις του παρελθόντος, ευρωπαϊκή ασπίδα προστασίας των καταναλωτών μπροστά στην ανησυχητική κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μητσοτάκης επεσήμανε στο πλαίσιο του συνεδρίου του Bloomberg που πραγματοποιήθηκε χθες στην Αθήνα ότι η ΕΕ πρέπει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο δράσης με βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα στήριξης, ώστε αυτό να μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα.
Και με την αποστροφή «θα το εξετάζαμε αν υπήρχε ευρωπαϊκή απόφαση», άνοιξε το θέμα της φορολογίας. Με το δικό του σκεπτικό, απαιτούνται κοινές ενέργειες και ειδικότερα μόνο με «ρήτρα διαφυγής» σε επίπεδο ευρωπαϊκό θα προχωρούσε μια παρέμβαση στον ΕΦΚ στα καύσιμα – στα ενεργειακά προϊόντα-, χωρίς να προκαλείται βάρος στους προϋπολογισμούς.
«Οι ειδικοί φόροι είναι πολύ υψηλοί σε όλη την Ευρώπη και, σε έναν βαθμό, ρυθμίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μια πιθανή λύση θα ήταν, εάν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, να υπάρξει μια περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς, ώστε να μπορούν οι κυβερνήσεις να τους μειώνουν χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να προσμετράται στο έλλειμμα ή στους στόχους για πλεονάσματα», είπε ο πρωθυπουργός από την εκδήλωση του Bloomberg για την ενέργεια («Greek Energy: The New Era»).
Ο Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πάντως ότι η κυβέρνηση δεν θα προκρίνει τέτοια κίνηση από μόνη της. Και προφανώς η επίτευξη συμφωνίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια για συλλογικές κινήσεις σε αυτό το επίπεδο απαιτούν σκληρές διαβουλεύσεις.
Στο επίκεντρο οι πιο αδύναμοι
Εν αναμονή των συζητήσεων κορυφής στις Βρυξέλλες, το βλέμμα της κυβέρνησης είναι στραμμένο στον εθνικό προϋπολογισμό. «Και στην ανάγκη ανακούφισης των πιο αδύναμων, όποτε χρειαστεί», όπως λένε κυβερνητικές πηγές.
Αυτό σημαίνει ότι το Μαξίμου, παρότι θεωρεί ότι είναι ώρα να ανοίξει πανευρωπαϊκά η συζήτηση για τη φορολογία, θα επιμείνει σε πρώτη φάση στοχευμένες παρεμβάσεις – στα δικά της μέτρα εισοδηματικής ενίσχυσης. Χαρακτηριστικές οι πρωθυπουργικές αποστροφές «δεν βλέπω λόγο να ανοίξουμε μια μεγάλη τρύπα στον προϋπολογισμό για να στηρίξουμε και ανθρώπους που μπορούν να πληρώσουν υψηλότερες τιμές στη βενζίνη ή το πετρέλαιο» και «αν χρειαστεί, στην Ελλάδα έχουμε ήδη την εργαλειοθήκη για μέτρα στοχευμένης στήριξης προς τους πιο ευάλωτους».
