Μια εντελώς νέα μορφή ζωής, ύψους περίπου οκτώ μέτρων, ανακαλύφθηκε από βρετανούς επιστήμονες, 370 εκατομμύρια χρόνια μετά την εξαφάνισή της.
Το απολίθωμα, ηλικίας 410 εκατομμυρίων ετών, βρέθηκε στη Σκωτία και θεωρείται πως δεν ανήκει ούτε στο βασίλειο των φυτών ούτε των μυκήτων, αλλά αποτελεί μια ξεχωριστή και άγνωστη έως σήμερα μορφή ζωής.
Το εύρημα, γνωστό ως Prototaxites, εντοπίστηκε κοντά στο χωριό Rhynie του Aberdeenshire, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Αρχικά, οι επιστήμονες πίστευαν ότι επρόκειτο για είδος μύκητα που ακολούθησε τη δική του εξελικτική πορεία. Ωστόσο, η νέα μελέτη έρχεται να ανατρέψει αυτή την εκτίμηση, αποκαλύπτοντας μια διαφορετική χημική σύσταση.
Το απολίθωμα χρονολογείται στα 410 εκατομμύρια χρόνια, ενώ το είδος φαίνεται να εξαφανίστηκε περίπου 50 εκατομμύρια χρόνια αργότερα, γύρω στα 360 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Το Prototaxites υπήρξε το μεγαλύτερο οργανικό ον στην ξηρά, φτάνοντας σε ύψος τα 8 μέτρα, πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα δέντρα.
Η ανακάλυψη και η σημασία της
Η ανακάλυψη έγινε σε ένα ιζηματογενές πέτρωμα γνωστό ως Rhynie chert, το οποίο περιέχει εξαιρετικά καλά διατηρημένα απολιθώματα και προσφέρει ανεκτίμητες πληροφορίες για εκείνη την περίοδο.
Όπως δήλωσε ο Δρ. Sandy Hetherington, ερευνητής των Εθνικών Μουσείων της Σκωτίας, «είναι συναρπαστικό να κάνουμε ένα τόσο σημαντικό βήμα στην κατανόηση του Prototaxites, ενός ζητήματος που απασχολεί τους επιστήμονες εδώ και περίπου 165 χρόνια».
«Είναι ζωντανά όντα, αλλά όχι όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, καθώς παρουσιάζουν ανατομικά και χημικά χαρακτηριστικά που διαφέρουν από τα μανιτάρια ή τα φυτά και, ως εκ τούτου, ανήκουν σε έναν εντελώς εξαφανισμένο εξελικτικό κλάδο της ζωής».
Η μακρόχρονη επιστημονική διαμάχη
Το Prototaxites αποτέλεσε αντικείμενο έντονου επιστημονικού διαλόγου ήδη από τον 19ο αιώνα. Τα πρώτα δείγματα συλλέχθηκαν το 1843 και μελετήθηκαν λίγα χρόνια αργότερα από Καναδό επιστήμονα, ο οποίος τα θεώρησε αποσυντεθειμένα απομεινάρια γιγάντιων κωνοφόρων.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, αποδεικνύει ότι ο οργανισμός δεν μπορεί να καταταχθεί στους μύκητες, καθώς παρουσιάζει διαφορετική χημική δομή.
Η συν-συγγραφέας της έρευνας, Laura Cooper, υποψήφια διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, εξηγεί: «Ο συνδυασμός χημικής και ανατομικής ανάλυσης δείχνει ότι το Prototaxites δεν ανήκει στους μύκητες, αλλά αποτελεί έναν ξεχωριστό, πλέον εξαφανισμένο, κλάδο πολύπλοκης ζωής».
Η ίδια προσθέτει πως το εύρημα αντιπροσωπεύει «μια ανεξάρτητη εξελικτική προσπάθεια της ζωής να δημιουργήσει μεγάλα και σύνθετα όντα, κάτι που γνωρίζουμε μόνο χάρη στα εξαιρετικά διατηρημένα απολιθώματα».
Η εποχή και η εξέλιξη της ζωής στη Γη
Το Prototaxites έζησε μεταξύ 420 και 370 εκατομμυρίων ετών πριν. Ήταν μια εποχή ριζικών αλλαγών, κατά την οποία τα φυτά, τα ζώα και οι μύκητες εγκαταστάθηκαν και κυριάρχησαν στην ξηρά.
Το συγκεκριμένο είδος θεωρείται πως υπήρξε ο μεγαλύτερος οργανισμός της περιόδου, μέχρι να αντικατασταθεί από τα πρώτα δέντρα.
Τα νέα απολιθώματα θα εκτεθούν στο Κέντρο Συλλογών των Εθνικών Μουσείων στο Εδιμβούργο, στη βόρεια Σκωτία.
Παράλληλες αρχαιολογικές ανακαλύψεις
Σε άλλη ανακάλυψη, αρχαιολόγοι εντόπισαν αποτύπωμα χεριού σε σπηλιά της Ινδονησίας, το οποίο ενδέχεται να αποτελεί την αρχαιότερη γνωστή βραχογραφία στον κόσμο, ανατρέποντας όσα γνωρίζαμε για την προϊστορία του ανθρώπου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ζωγραφιά χρονολογείται τουλάχιστον 67.800 χρόνια πριν, δηλαδή πάνω από 1.000 χρόνια παλαιότερη από το προηγούμενο γνωστό δείγμα.
