Ισραηλινές μπουλντόζες κατεδαφίζουν κτίρια σε εγκαταστάσεις της UNRWA στην ανατολική Ιερουσαλήμ

Ισραηλινές δυνάμεις κατεδάφισαν χθες, χωρίς προειδοποίηση, κτίρια στην έδρα της UNRWA στην ανατολική Ιερουσαλήμ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών, η οποία έκανε λόγο για «επίθεση άνευ προηγουμένου».

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της UNRWA, τον Τζόναθαν Φάουλερ, οι ισραηλινές δυνάμεις «κατέλαβαν εξ εφόδου» το συγκρότημα λίγο μετά τις 07:00 το πρωί, αναγκάζοντας τους φύλακες να αποχωρήσουν. Η εγκατάσταση δεν λειτουργούσε ήδη, καθώς οι αρχές του Ισραήλ είχαν απαγορεύσει διά νόμου κάθε δραστηριότητα της υπηρεσίας, υποστηρίζοντας ότι διατηρεί δεσμούς με τη Χαμάς.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ θεωρεί ότι η απαγόρευση ισχύει και για την ανατολική Ιερουσαλήμ, περιοχή που έχει καταλάβει από το 1967 και προσαρτήσει, πράξη που ο ΟΗΕ θεωρεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Φωτογράφος του AFP κατέγραψε μηχανήματα έργου να κατεδαφίζουν τουλάχιστον ένα από τα κτίρια, ενώ στο σημείο παρευρίσκονταν ισραηλινοί πολιτικοί. Ο Φάουλερ χαρακτήρισε την ενέργεια «σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των προνομίων των Ηνωμένων Εθνών», προειδοποιώντας πως «αυτό που υπέστη η UNRWA μπορεί αύριο να το υποστεί οποιοσδήποτε άλλος διεθνής οργανισμός ή διπλωματική αποστολή».

Αμφισβήτηση της ασυλίας και πολιτικές αντιδράσεις

Ο διευθυντής της UNRWA στη Δυτική Όχθη, Ρόναλντ Φρίντριχ, εκτίμησε ότι το Ισραήλ ίσως επιδιώκει «να πάρει τα εδάφη για να οικοδομήσει οικισμούς», καθώς η έδρα της υπηρεσίας περιβάλλεται από συνοικίες εποίκων.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ υπερασπίστηκε την επιχείρηση, κάνοντας λόγο για εφαρμογή της «κείμενης νομοθεσίας που αφορά την UNRWA-Χαμάς». Οι αρχές επαναλαμβάνουν ότι υπάλληλοι της υπηρεσίας είχαν εμπλοκή στην επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, που αποτέλεσε την απαρχή του πολέμου στη Γάζα.

Ο ΟΗΕ, σε ανακοίνωση του Αυγούστου 2024, ανέφερε ότι απέλυσε εννέα υπαλλήλους στη Γάζα λόγω πιθανής εμπλοκής, διευκρινίζοντας όμως πως η επιτροπή έρευνας δεν επαλήθευσε τις πληροφορίες του Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ υποστηρίζει ότι το συγκρότημα «ανήκει στο κράτος του Ισραήλ» και ότι η κατάσχεσή του έγινε σύμφωνα με το ισραηλινό και διεθνές δίκαιο.

Αντίθετα, ο Φάουλερ τόνισε πως πρόκειται για «εγκατάσταση των Ηνωμένων Εθνών», που είναι «απαραβίαστη δυνάμει της Σύμβασης για τα προνόμια και τις ασυλίες των Ηνωμένων Εθνών». Υπενθύμισε ότι η UNRWA εκμισθώνει το κτίριο από την Ιορδανία από το 1952.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτήρισε «εντελώς απαράδεκτη» την κλιμάκωση των ενεργειών κατά της UNRWA, υπογραμμίζοντας ότι δεν συνάδει με τις υποχρεώσεις του Ισραήλ βάσει του διεθνούς δικαίου.

Αντιδράσεις από την Παλαιστινιακή Αρχή και το Ισραήλ

Η Παλαιστινιακή Αρχή προειδοποίησε για «εσκεμμένη κλιμάκωση» και «συστηματική επίθεση» κατά της υπηρεσίας του ΟΗΕ, εκτιμώντας ότι στόχος είναι η αποδυνάμωση του διεθνούς συστήματος προστασίας των παλαιστίνιων προσφύγων. Το καθεστώς του πρόσφυγα, που μεταβιβάζεται διαγενεακά, συνδέεται με το δικαίωμα επιστροφής – ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης.

Η UNRWA, ιδρυθείσα το 1949, παρέχει στήριξη σε περίπου 5,9 εκατομμύρια παλαιστίνιους πρόσφυγες, λειτουργώντας σχολεία και κέντρα υγείας στα κατεχόμενα εδάφη, στον Λίβανο, στη Συρία και στην Ιορδανία.

Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, επισκέφθηκε την περιοχή, χαρακτηρίζοντας την ημέρα «ιστορική» και «πολύ σημαντική για τη διακυβέρνηση της Ιερουσαλήμ». Μέσω Telegram δήλωσε ότι «αυτό θα συμβεί σε οποιονδήποτε υποστηρίζει την τρομοκρατία».

Τον Δεκέμβριο, η UNRWA είχε ήδη καταγγείλει κατάσχεση υλικού της στην ίδια εγκατάσταση, την οποία η ισραηλινή αστυνομία απέδωσε σε «χρέη». Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Γάζα, το Ισραήλ έχει χαρακτηρίσει τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τον γενικό επίτροπο της UNRWA, Φιλίπ Λαζαρινί, ως personae non gratae.