Η επεισοδιακή συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας αντικατοπτρίζει και την συζήτηση που γίνεται αυτές τις μέρες στο ΠΑΣΟΚ -το οποίο αποφασίζει τον τρόπο διεύρυνσής του, με πρόσωπα και πολιτικές δυνάμεις που θα κληθούν να συμμετάσχουν σε τραπέζια συζήτησης στο επόμενο συνέδριο, που θα λάβει χώρα 27 έως 29 Μαρτίου. Παράλληλα, στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης όπως ο Χάρης Δούκας, ο Παύλος Γερουλάνος και ο Μιχάλης Κατρίνης άσκησαν κριτική στον Νίκο Ανδρουλάκη και για θέματα εσωκομματικής δημοκρατίας και τρόπου λήψης αποφάσεων -σε πιο σκληρό τόνο από όλους, ο δήμαρχος Αθηναίων ευθέως είπε πως «η στρατηγική μας ως τώρα απέτυχε».

Η απόφαση για διεύρυνση ήρθε ομόφωνα και αφορούσε μια αμφίπλευρη διαδικασία και, σύμφωνα με την απόφαση, «καλύπτει στελέχη από όλους τους χώρους. Απευθυνόμαστε στις παραγωγικές, δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας, σε όλους τους προοδευτικούς, δημοκράτες και αριστερούς πολίτες. Στόχος μας είναι η αναγέννηση της προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης, της σύγχρονης Κεντροαριστεράς».

Η επιτροπή διεύρυνσης της οποίας η σύνθεση θα ανακοινωθεί στην αρχή της επόμενης εβδομάδας, με επικεφαλής τον Κώστα Σκανδαλίδη, αναμένεται να διαρθρωθεί σε κάθε περιφέρεια της χώρας. Στο πλαίσιο της διεύρυνσης, όπως είπε ο Ανδρουλάκης,  οι άλλες προοδευτικές δυνάμεις συντεταγμένα μπορούν να έρθουν στο συνέδριο και να συμμετάσχουν «τραπέζι διαλόγου για αυτά τα σημαντικά θέματα που εμείς ως πολιτική γραμματεία θα καθορίσουμε -δίνω σήμερα ως παράδειγμα το θέμα του Συντάγματος που το έχουμε κουβεντιάσει- να πουν και οι ίδιοι την άποψή τους».

Παράλληλα, μια αναφορά του Ανδρουλάκη στις δυνατότητες που παρέχονται από το καταστατικό, η οποία αφορούσε την προσφυγή στην βάση, μέσω ηλεκτρονικού «εσωτερικού δημοψηφίσματος», θεωρήθηκε από συμμετέχοντες στην συζήτηση πως έχει εφαρμογή και στην περίπτωση μετεκλογικών συνεργασιών μεταξύ διπλής εκλογικής αναμέτρησης, στην οποία δεν έχει προκύψει αυτοδυναμία.

Οσον αφορά τις μεταγραφές βουλευτών, που συζητιούνται κυρίως μετά τους ψιθύρους για την μετακόμιση της Νίνας Κασιμάτη, επαναδιατυπώθηκε η ένσταση του Δούκα πως όποιος βουλευτής θέλει να έρθει στο ΠΑΣΟΚ θα πρέπει πρώτα να παραιτηθεί από το αξίωμά του.

Το κλίμα μεταξύ των στελεχών, στην καλύτερη περίπτωση, ήταν αμήχανο. Είναι χαρακτηριστικό πως όταν έγινε η εισήγηση για την στάση του κόμματος στο αγροτικό που συζητείται σήμερα (Τετάρτη 21.01) στην Ολομέλεια -όπου το ΠΑΣΟΚ θα καταθέσει δική του πρόταση για εθνικό διάλογο σε φάσεις- πολλοί κατάλαβαν πως, μετά την ψήφιση της διακομματικής επιτροπής που προτείνει η κυβέρνηση (και κατά πάσα πιθανότητα θα εγκριθεί από την γαλάζια κοινοβουλευτική πλειοψηφία), δεν υπήρχε εξαρχής πρόθεση διαβούλευσης στην κοινοβουλευτική ομάδα για το αν τελικά το ΠΑΣΟΚ θα συμμετάσχει ή όχι στην επιτροπή  -πράγμα που όχι απλώς συζητήθηκε, αλλά διευκρινίστηκε ότι θα συμβεί.

Τζαρτζαρίσματα Ανδρουλάκη με Δούκα και Γερουλάνο

Οι Δούκας, Γερουλάνος και Κατρίνης ήταν εκείνοι που κράτησαν την πιο επικριτική στάση μέσα στην συνεδρίαση, στην οποία ο Ανδρουλάκης είχε εξαρχής τονίσει στα στελέχη πως πρέπει να σταματήσει η εσωστρέφεια: «Σταματήστε τα επιμέρους ζητήματα. Δεν αφορούν την κοινωνία. Μπορεί να αφορούν κάποιους από εσάς, δεν αφορούν την κοινωνία», σχολίασε στην εισήγησή του. «Το συνέδριο θα είναι ανοικτό, θεσμικό. Θα είναι συνέδριο διεύρυνσης της Δημοκρατικής Παράταξης. Και οριοθετώ, διεύρυνσης και όχι ρευστοποίησης», τόνισε, ενώ αργότερα μίλησε για τα «3 άλφα» της πασοκικής προσπάθειας – αξιοπρέπεια, αγωνιστικότητα, αλληλεγγύη.

Στην δική του τοποθέτηση, ο Δούκας ανέφερε πως «ο στόχος της πρώτης θέσης απομακρύνεται» και επέμεινε στην θέση για κατάθεση ψηφίσματος που θα ψηφιστεί από το συνέδριο, έτσι ώστε να αποκλειστεί η συνεργασία με τη ΝΔ. «Θέλουμε ξεχωριστή απόφαση για να είναι άκρως δεσμευτική για οποιοδήποτε σενάριο βρούμε μπροστά μας», τόνισε. Επέμεινε επίσης στις προκριματικές για τους υποψήφιους βουλευτές σε κάθε περιφέρεια, πράγμα που προξένησε την αντίδραση του Ανδρουλάκη:

ΝΑ: Γιατί επιμένεις στις προκριματικές; Έγιναν πριν πολλά χρόνια και δεν είχαν καλά αποτελέσματα.

ΧΔ: Αφού δεν είχαν καλά αποτελέσματα, γιατί μπήκαν στο καταστατικό;

Επί του θέματος τοποθετήθηκε και ο επικεφαλής της επιτροπής ψηφοδελτίων, Πέτρος Λάμπρου, ο οποίος εξήγησε πως προκριματικές εκλογές έχουν γίνει μόνο μια φορά, σε περιφέρειες, γιατί, μεταξύ άλλων, θεωρούνται κοστοβόρες και δεν προτιμώνται γιατί δημιουργούν εσωκομματικούς στρατούς και γιατί δεν αφήνουν πρόσωπα εκτός κομματικών μηχανισμών να αναδειχθούν. Ο Δούκας αναφέρθηκε επίσης και σε τεχνικά θέματα του συνεδρίου, όπως ο αλγόριθμος για την επιλογή συνέδρων, υπονοώντας πως έχει φτιαχτεί έτσι για να ευνοεί την Κρήτη εις βάρος της Αττικής.

Από την δική του πλευρά, ο Γερουλάνος μεταξύ άλλων μίλησε για την ανάγκη τακτικών συνεδριάσεων για την λήψη μιας απόφασης, η οποία επίσης έγινε αφορμή για διάλογο με τον Ανδρουλάκη:

ΠΓ: Ο σχεδιασμός δεν έχει βγει. Η ώρα για αλλαγές είναι τώρα.

ΝΑ: Πώς γίνεται να είσαι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και να λες ότι δεν αποφασίζουμε όλοι μαζί;

ΠΓ: Εγώ λέω τι πρέπει να κάνουμε. Να συνεδριάζουν συχνότερα τα όργανα.

ΝΑ: Ολες τις αποφάσεις τις πήραμε στην κοινοβουλευτική ομάδα.

ΠΓ: Σου λέω αυτό που πιστεύω.

Ο Γερουλάνος επέμεινε επίσης στην ανάγκη ανοιχτών διαδικασιών προς την κοινωνία,  αλλά και στην δημιουργία ενός ηλεκτρονικού μητρώου, καθώς «δεν μπορεί η ΝΔ να είναι με ηλεκτρονικό μητρώο και εμείς με τεφτέρια».

Στο ίδιο μήκος κύματος τοποθετήθηκε ο Μιχάλης Κατρίνης, ο οποίος επεσήμανε πως στο ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών «υπάρχει μονάχα ένας δρόμος: αυτός των θεσμικών, συλλογικών αποφάσεων που δεν λαμβάνονται υπό την πίεση της πολιτικής συγκυρίας ή ολιγομελή όργανα. Και αυτή είναι μια συλλογική απόφαση που πρέπει να την πάρουμε στο συνέδριο».

Στην δική του ομιλία, ο Παύλος Χρηστίδης τόνισε πως «εκτός απο τον προσυνεδριακό διάλογο υπάρχει ο μετασυνεδριακος διάδρομος και πρέπει να δούμε πως θα βγούμε από το συνέδριο ώστε να έχουμε καθαρή πολιτική ταυτότητα».

Ξέσπασμα Διαμαντοπούλου για την διαρροή Δούκα

Η διαρροή της τοποθέτησης Δούκα προτού τελειώσει η συνεδρίαση προξένησε την έκρηξη της Αννας Διαμαντοπούλου, στην οποία παρενέβη και ο Γιώργος Καββαθάς:

ΑΔ: Τι είναι αυτά που κανείς; Είμαστε τόσοι εδώ, δεν είναι μια δημόσια συνεδρίαση, είναι συνεδρίαση κομματικού οργάνου.

ΧΔ: Μυστικό είναι; Είναι κρυφές οι θέσεις μου;

ΓΚ: (προς Δούκα): Είναι απαράδεκτο αυτό που κάνεις.

Στην δική της ομιλία, η Διαμαντοπούλου, αφού ανέλυσε την διεθνή σκηνή και την στάση που οφείλουν να κρατήσουν οι Σοσιαλιστές απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, επεσήμανε την ανάγκη δημιουργίας μιας σκιώδους κυβέρνησης και τόνισε πως πρέπει να δοθούν προτεραιότητες σε θέματα του Λεκανοπεδίου (με αναφορά στο Πέραμα, το Λαύριο, κυκλοφοριακό στα νότια) τα οποία αφορούν «θέσεις και ακτιβισμούς».

Όπως είπε αργότερα στους δημοσιογράφους, την ενόχλησε πάρα πολύ η διαρροή, παρά το ότι «ο κ. Δούκας έκανε μια δομημένη τοποθετηση».

«Θέλω να κουνήσουμε την βελόνα»

Λίγη ώρα μετά, η κοπή της πίτας του Παύλου Γερουλάνου αποτέλεσε για έναν απλό παρατηρητή μια εικόνα ενότητας, αλλά στην πραγματικότητα μια υπενθύμιση της δυναμικής που έχει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης -σύμφωνα με το επιτελείο του πρώην υπουργού, πάνω από 2000 άτομα έδωσαν το παρών και ήταν απ’ όλες τις τάσεις του κόμματος: σχεδόν σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα (μεταξύ άλλων, οι Δημήτρης Μάντζος, Παύλος Χρηστίδης, Μανώλης Χριστοδουλάκης, Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, Ευαγγελία Λιακούλη, Απόστολος Πάνας, Ανδρέας Πουλάς, Κατερίνα Σπυριδάκη, Μιχάλης Κατρίνης, Νάντια Γιαννακοπούλου, Δημήτρης Μπιάγκης, Γιώργος Μουλκιώτης, Τάσος Νικολαϊδης, Πάρης Κουκουλόπουλος, Γιώργος Νικητιάδης, Χριστίνα Σταρακά), ανεξαρτήτως του ποιου είχαν στηρίξει στις εσωκομματικές εκλογές.

Εκεί βρέθηκαν επίσης στελέχη όπως ο Κώστας Σκανδαλίδης, ο Χρήστος Πρωτόπαπας, η Κατερίνα Μπατζελή, η Χαρά Κεφαλίδου, ο Θόδωρος Μαργαρίτης, αλλά και η πρώην υπουργός Λούκα Κατσέλη. Σε μια κίνηση που δεν περίμεναν πολλοί, έφτασαν στο Caravel τόσο ο Νίκος Ανδρουλάκης όσο και ο πρώην πρωθυπουργός, Γιώργος Παπανδρέου, οι οποίοι με την άφιξή τους χειροκροτήθηκαν και αναφέρθηκαν ονομαστικά από τον Γερουλάνο, που τους υποδέχτηκε από το βήμα -ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μάλιστα, παρέλαβε το κομμάτι της πίτας που κόπηκε για το ΠΑΣΟΚ.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η συγκεκριμένη εκδήλωση δεν ήταν και μια προσωπική επίδειξη δύναμης από τον Γερουλάνο, ο οποίος, μετά την συνεδρίαση της ΠΓ και μπροστά στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε ξανά στην βελόνα, ενώ άφησε και αιχμές για το είδος του συνεδρίου στο οποίο οδεύει το ΠΑΣΟΚ: «Χρειαζόμαστε τώρα “έκρηξη δημοκρατίας” στο ΠΑΣΟΚ! Προσυνεδριακό διάλογο που θα ακουστεί στην κοινωνία», είπε ο Γερουλάνο.

Στην ουσία αρνούμενος την θεωρία πως περιμένει σαν «ώριμο φρούτο» την κακή επίδοση του ΠΑΣΟΚ με την σημερινή ηγεσία: «Θα μπορούσα να αρκεστώ στο “εγώ τα έλεγα”. Και να περιμένω. Αλλά ούτε η πατρίδα ούτε το ΠΑΣΟΚ μπορούν να περιμένουν. Για αυτό εγώ δεν θέλω να περιμένω! Θέλω να κουνήσoυμε με κάθε τρόπο τη βελόνα! (…) Όχι για να μαζέψω συνέδρους. Αλλά για να δυναμώσω το ΠΑΣΟΚ! Και αυτό οφείλουμε να κάνουμε όλοι» -φράσεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αιχμές όχι μόνο προς την Χαριλάου Τρικούπη.