Συγκίνηση προκαλεί πάντα σε πολλές γενιές Ελλήνων όταν βλέπουν το ιστορικό Αλφαβητάρι που μας συντρόφευε στα παιδικά μας χρόνια. Μπορεί τα σημερινά παιδιά να μεγαλώνουν με κινητά τηλέφωνα και tablet, όμως, οι δεκαετίες πριν από το 1980 ήταν εποχές αθωότητας. Οι εικόνες και οι φράσεις από όλα τα Αλφαβητάρια έχουν μείνει αξέχαστες.

Το πρώτο αναγνωστικό με το όνομα, Αλφαβητάριο, κυκλοφόρησε το 1919 και ήταν μέρος της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του Ελευθέριου Βενιζέλου, σύμφωνα με την οποία η δημοτική γλώσσα θα διδασκόταν στα σχολεία. Έμεινε γνωστό σαν «το Αλφαβητάρι με τον Ήλιο», λόγω του εξωφύλλου του που επιμελήθηκε μαζί με την υπόλοιπη εικονογράφηση ο Κ. Μαλέας. Η συντακτική ομάδα αποτελούνταν από τους Δ. Ανδρεάδη, Αλ. Δελμούζο, Μ. Τριανταφυλλίδη, Π. Νιρβάνα και Ζ. Παπαντωνίου.

Το Σάββατο με ΤΑ ΝΕΑ, «Ημερολόγιο 2019: Εικόνες από το Αλφαβητάριο» σε πολυτελή, σκληρόδετη έκδοση 
Τα θρυλικά αλφαβητάρια του 20ού αιώνα σε ένα συλλεκτικό ημερολόγιο

Οι αθάνατες εικονογραφήσεις του ζωγράφου και χαράκτη Κώστα Γραμματόπουλου, που συνόδεψαν τις μαθητικές μας ανησυχίες επί δεκαετίες.

Μία μοναδική προσφορά των Νέων για το Ημερολόγιο του 2019, σε μία πολυτελή σκληρόδετη έκδοση.

Την τέχνη του ζωγράφου και χαράκτη Κώστα Γραμματόπουλου, και μάλιστα τις δημοφιλείς εικονογραφήσεις του που συνόδεψαν τις μαθητικές ανησυχίες επί δεκαετίες, επέλεξαν φέτος «ΤΑ ΝΕΑ» για να εικονογραφήσουν το ημερολόγιο του 2019.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Το 1949, η πρώτη τάξη του δημοτικού απέκτησε το αναγνωστικό «Τα καλά παιδιά», με ήρωες τον Ρήγα, την Νίνα, την Άννα. σε κείμενα του Επαμεινώνδα Γεραντώνη και σε εικονογράφηση του Κωνσταντίνου Γραμματόπουλου.

Σύμφωνα με τη Μηχανή του Χρόνου, αν και το Αλφαβητάρι με τον Ήλιο χρησιμοποιήθηκε για σχεδόν 30 χρόνια, το πιο γνωστό και αγαπημένο αναγνωστικό είναι αυτό του 1955. Το «Αλφαβητάριον» που απεικονίζει στο εξώφυλλό του δυο παιδάκια αγκαλιασμένα να διαβάζουν, παρέμεινε στα σχολεία έως το 1974, οπότε το αντικατέστησε, «Η γλώσσα μου». Τα παιδάκια στο εξώφυλλο είναι ντυμένα με την τότε σχολική ενδυμασία, με το χαρακτηριστικό μπλε και άσπρο. Η ποδιά δηλαδή και ο γιακάς, που αντιστοιχούσαν στα χρώματα της ελληνικής σημαίας...
Το αγαπημένο αναγνωστικό των Ι.Κ. Γιανέλη και Γ.Σακκά, παρακολουθεί τη ζωή μιας μικροαστικής οικογένειας. Ο μπαμπάς Θωμάς, η μητέρα Φανή, η Άννα, ο Ρήγας, Νίνα, είναι μερικοί από τους πρωταγωνιστές του βιβλίου. Η πιο διάσημη βέβαια είναι η Λόλα και το μήλο της. Η Λόλα ήταν η πρωταγωνίστρια του προηγούμενου αναγνωστικού του 1949, με τίτλο «τα καλά παιδιά».

Το «Αλφαβητάριον» απεικονίζει στο εξώφυλλό του δυο παιδάκια αγκαλιασμένα να διαβάζουν. Τα παιδάκια στο εξώφυλλο είναι ντυμένα με την τότε σχολική ενδυμασία, με το χαρακτηριστικό μπλε και άσπρο. Η ποδιά δηλαδή και ο γιακάς αντιστοιχούσαν στα χρώματα της ελληνικής σημαίας.

Ξεφυλλίζοντάς το παρακολουθεί κανείς τη ζωή μιας μικροαστικής οικογένειας. Ο μπαμπάς Θωμάς, η μητέρα Φανή, η Άννα, ο Ρήγας, Νίνα, είναι μερικοί από τους πρωταγωνιστές του βιβλίου. Η πιο διάσημη βέβαια είναι η Λόλα, η αγαπημένη ηρωίδα των μαθητών, αλλά και το μήλο της. Η Λόλα ήταν η πρωταγωνίστρια του προηγούμενου αναγνωστικού του 1949, με τίτλο «Τα καλά παιδιά» αλλά διατηρήθηκε και στις δύο εκδόσεις.

«Έλλη, να ένα μήλο. Λόλα να ένα άλλο, Άννα να μήλα» έγραφε το Αλφαβητάριο στη σελίδα που οι μικροί μαθητές διδάσκονταν το γράμμα «μ». Η Άννα, η Λόλα, η Έλλη και ο Μίμης θα συντροφέψουν χιλιάδες παιδιά και μέχρι σήμερα παραμένουν οικείοι και αγαπητοί, ακόμα και για όσους δεν το διδάχτηκαν.

Και τα δύο αναγνωστικά, το «Αλφαβητάριον» και «Τα Καλά Παιδιά» τα φιλοτέχνησε ο ίδιος άνθρωπος, ένας σπουδαίος Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης, ο Κώστας Γραμματόπουλος.

Ο Κώστας Γραμματόπουλος, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1916 και καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών το 1934-1940, έχοντας καθηγητή ζωγραφικής τον Ουμβέρτο Αργυρό και χαρακτικής τον Γιάννη Κεφαλληνό. Το 1949 αναλαμβάνει να εικονογραφήσει το «Αλφαβητάριο - Τα Καλά Παιδιά» του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, για το οποίο πήρε το πρώτο βραβείο, μεταξύ 44 χωρών, στη Διεθνή Έκθεση Διδακτικού Βιβλίου στο Λέκεν του Βελγίου και το 1955 το «Αλφαβητάριο».

Εκτός από ανάγνωση, το αναγνωστικό μάθαινε στα παιδιά της Α’ δημοτικού και κανόνες καλής συμπεριφοράς, αλλά και τη ζωή μέσα στην οικογένεια. «Τικ Τακ, τικ-τακ, χτυπά το ωρολόγι. Χτυπά σαν να λέει: Ώρα οχτώ Καληνύχτα», διαβάζουμε σε μια σελίδα, ενώ σε άλλη βλέπουμε στο σκίτσο όλη την οικογένεια να είναι μαζεμένη γύρω από το οικογενειακό τραπέζι. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 το Αλφαβητάριο καταργήθηκε, ωστόσο υπάρχει σχεδόν σε όλες τις βιβλιοθήκες των σπιτιών σαν ενθύμιο μιας άλλης εποχής....