Project Syndicate
Σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο οι κυβερνήσεις δίνουν περισσότερα χρήματα σε όσους είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία. Η Γερμανία όχι μόνο πήρε πίσω την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, αλλά ανακοίνωσε πρόσφατα και αύξηση στα επιδόματα κατά 5%. Η Πολωνία μείωσε και αυτή τα όρια συνταξιοδότησης και αύξησε τις συντάξεις.
Καθώς όμως ο μέσος όρος ηλικίας των πληθυσμών στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία αυξάνεται, προκαλείται ο κίνδυνος να ξεσπάσει πόλεμος μεταξύ των διαφορετικών γενεών.
Σε πολλές χώρες και ιδιαίτερα στη Μεσόγειο και στη Βόρεια Αφρική η ανεργία των νέων έχει φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα λόγω εσφαλμένων μακροοικονομικών πολιτικών και πολιτικών στην αγορά εργασίας. Καθώς οι νέοι θέλουν να φύγουν από τις χώρες τους, απειλούνται οι επενδύσεις στην εκπαίδευση. Το ανθρώπινο κεφάλαιο των χωρών μειώνεται με απρόβλεπτες συνέπειες.
Μια καλύτερη προσέγγιση θα ήταν να αναστραφεί η τάξη εξόδου των νέων με την εφαρμογή καλύτερων πολιτικών, όπως αυτές που υιοθέτησε η Ιρλανδία στα τέλη του 20ού αιώνα. Η μεγάλη οικονομική ανάπτυξη στη χώρα αυτή τη δεκαετία του 1990 έκανε πολλούς εξειδικευμένους εργαζομένους να επιστρέψουν στην Ιρλανδία και να αυξήσουν την ανάπτυξη. Για να γίνει κάτι τέτοιο βέβαια οι χώρες από τις οποίες προέρχονται οι νέοι πρέπει να γίνουν πιο ανοιχτές και πιο καινοτόμες –κάτι δύσκολο, αν αναλογιστούμε ότι την εξουσία έχουν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία. Κατά κάποιον τρόπο οι σημερινές γενιές επιβάλλουν μια μορφή φόρου στις γενιές που θα τις διαδεχθούν, ενώ μάλιστα οι τελευταίες έχουν ήδη λιγότερες ευκαιρίες στη ζωή τους. Προς το παρόν οι νέοι δεν επαναστατούν και απλώς φεύγουν από τις χώρες τους. Το ερώτημα είναι τι θα γίνει όταν οι ευκαιρίες στο εξωτερικό για τους νέους δεν θα είναι πια καλύτερες από όσο είναι στις χώρες τους.
Ο Χάρολντ Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Princeton, καθηγητής Ιστορίας στο European University Institute και συνεργάτης του Center for International Governance Innovation
