Ο ιός της αμφισβήτησης χτύπησε το πιο δημοφιλές αντιιικό φάρμακο, για το οποίο τα κράτη έχουν δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ τα τελευταία χρόνια προκειμένου να δημιουργήσουν ασπίδα προστασίας κατά των πανδημιών της γρίπης.
Η μεγαλύτερη παγκοσμίως μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα οφέλη από το Ταμιφλού δεν διαφέρουν σε τίποτα από αυτά της κοινής παρακεταμόλης.
Το «κατηγορητήριο» όμως δεν τελειώνει εδώ… Οι ερευνητές της ανεξάρτητης επιστημονικής κοινοπραξίας Κοχρέιν, με επικεφαλής τον καθηγητή Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Καρλ Χένεγκαν και τον επιδημιολόγο Τομ Τζέφερσον, υποστηρίζουν ότι το εν λόγω αντιιικό δεν εμποδίζει την εξάπλωση της γρίπης ούτε μειώνει τις επικίνδυνες επιπλοκές της, όπως είναι η πνευμονία, αλλά ούτε τον αριθμό των εισαγωγών σε νοσοκομείο.
Η παρασκευάστρια ελβετική φαρμακοβιομηχανία Roche απαντά ότι «διαφωνούμε με τα συμπεράσματα» και παράλληλα προειδοποιεί ότι ο αντίκτυπος των όσων επικαλούνται οι ερευνητές «μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία».
Ωστόσο, το πόρισμα των ερευνητών της Κοχρέιν (μετέχουν 14.000 ακαδημαϊκοί, οι οποίοι είναι ταγμένοι στην ανάλυση κλινικών δοκιμών με στόχο την έκδοση επιστημονικών ανακοινώσεων για την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων) είναι καταπέλτης.
Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιεύσει στην ιστοσελίδα τους αλλά και στην «Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση» (BMJ), οι επιστήμονες αποδίδουν μόνο ένα θετικό στοιχείο για τη χρήση της δραστικής ουσίας οσελταμιβίρη (Ταμιφλού): «περιορίζει οριακά τα συμπτώματα της γρίπης κατά μισή ημέρα» τονίζουν.
Δηλαδή, εάν κάποιος νοσεί κατά μέσο όρο επτά ημέρες, σε περίπτωση χορήγησης του αντιιικού τα συμπτώματα της γρίπης θα υποχωρήσουν στις εξίμισι ημέρες.
Αντίθετα, τα δεδομένα δείχνουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ναυτίας και επεισοδίων εμέτου. Στη λίστα με τις παρενέργειες προστίθενται οι πονοκέφαλοι, τα ψυχιατρικά επεισόδια και τα νεφρικά προβλήματα.
Απογοητευτικά είναι, σύμφωνα με τα ίδια συμπεράσματα, και τα αποτελέσματα που αφορούν τον ισχυρισμό ότι το Ταμιφλού εμποδίζει τη μετάδοση του ιού. Οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι αυτό «δεν έχει αποδειχθεί».
Διαφωνίες
Ετσι ξέσπασε διαφωνία στους επιστημονικούς κύκλους, καθώς οι υποστηρικτές του αντιιικού υπογραμμίζουν ότι η μεταανάλυση βασίστηκε σε λανθασμένες στατιστικές μεθόδους, «που συστηματικά υποεκτιμούν τα οφέλη» του φαρμάκου.
Η καθηγήτρια Γουέντι Μπάρκλεϊ του Imperial College του Λονδίνου, η οποία μελετά τους ιούς της γρίπης, δήλωσε ότι «πρέπει να ανανεωθούν τα αποθέματα του Ταμιφλού. Τι άλλο μπορεί να κάνει κανείς αν χτυπήσει μια πανδημία, από τη στιγμή που δεν διαθέτουμε εμβόλιο για τους πρώτους έξι μήνες;».
Σημειώνεται ότι στο μικροσκόπιο μπήκε και το αντιιικό Ρελέντζα (δραστική ουσία ζαναμιβίρη) της βρετανικής εταιρείας GSK, το οποίο ωστόσο χρησιμοποιείται ως δεύτερης γραμμής άμυνα. Τα συμπεράσματα ήταν εξίσου απογοητευτικά.