«Το ‘γραψα για τη γειτονιά μου. Στην “Οδό Αριστοτέλους” ήταν το σχολείο μου, το “γήπεδο” της παρέας, η “λεωφόρος” για το τρεχαλητό και τα παιδικά παιχνίδια. Η Αργυρώ ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Ενα αγοροκόριτσο, μαυριδερό και άσχημο, που έκανε χειρότερες ζαβολιές από τα αγόρια, ήταν πάντα ξυπόλυτη και έβριζε σαν χαμάλης» σημείωνε παλιότερα ο στιχουργός και ποιητής Λευτέρης Παπαδόπουλος για το τραγούδι «Οδός Αριστοτέλους» σε μουσική Γιάννη Σπανού.
Βρισκόμαστε στο καλοκαίρι του 1974. Τότε κυκλοφορεί ο ομώνυμος δίσκος με τραγουδιστές τη Χ. Αλεξίου, τον Γιάννη Πάριο και τον Γιάννη Καλατζή. Η μετάβαση πάντως στο τραγούδι έχει ήδη συντελεστεί και ο ερμηνευτής μπαίνει στο κέντρο του κάδρου ενώ οι δημιουργοί έχουν αρχίσει και επισκιάζονται, κάτι που αποτυπώνεται και σε δίσκους της εποχής αφού στα εξώφυλλά τους μοστράρει ο τραγουδιστής βάζοντας σε δεύτερη μοίρα στιχουργό, συνθέτη και ορχήστρα.
Στην περίπτωση όμως του δίσκου «Οδός Αριστοτέλους» (από τη Minos) τα πράγματα λειτουργούν – κατόπιν και της συμβολής και επιμονής του Λευτέρη Παπαδόπουλου – δίκαια και όπως πρέπει. Ετσι, ο δίσκος κοσμείται από έργο του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου, τα πρόσωπα των ερμηνευτών δεν υπάρχουν στο εξώφυλλο που αναγράφει και δικαίως τα ονόματα των δημιουργών.
Για το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου που αγαπήθηκε πολύ από το κοινό, σε βαθμό να επισκιάζει τα υπόλοιπα κομμάτια του άλμπουμ, η ιστορία κρύβει εκτός από την αριστουργηματική περιγραφή της γειτονιάς της μεταπολεμικής Βικτώριας – γενέτειρας του Παπαδόπουλου – και μια πιο άγνωστη ιστορία: τη δικαίωση του στιχουργού, που επέμεινε μέχρι τέλους να ερμηνεύσει το εν λόγω κομμάτι η Αλεξίου και όχι ο Γιάννης Πάριος και μάλιστα με μια αναγκαία υποσημείωση: Ο Λευτέρης δεν επιμένει να το πει η Αλεξίου επειδή δεν εμπιστεύεται τις ερμηνευτικές ικανότητες του Πάριου, αλλά επειδή ακριβώς διαισθάνεται κάτι βαθύτερο:
«Με αυτό το δεδομένο, ο Σπανός θέλησε να του δώσει την “Οδός Αριστοτέλους”. Εγώ όμως είχα αντίρρηση. Πίστευα μεν ότι ο Πάριος θα το ξεσκίσει το τραγούδι, αλλά ήθελα να βοηθήσουμε και την Αλεξίου, που όλα έδειχναν ότι θα εξελιχθεί σε σπουδαία τραγουδίστρια. Μαζευτήκαμε, τα είπαμε, τσακωθήκαμε, αλλά τελικά έγινε αυτό που ήθελα. Βοήθησε πολύ πάντως και ο Πάριος που μπροστά στην επιμονή μου υποχώρησε» έχει γράψει ο ίδιος παλιότερα, το τραγούδι τελικά δίνεται στην Αλεξίου και η επιτυχία είναι τεράστια.
Η ίδια η τραγουδίστρια έχει εξομολογηθεί μάλιστα σε άλλη στιγμή πως με την «Οδό Αριστοτέλους» – που σημειωτέον είναι ένα από τα δυο-τρία του δίσκου που γράφτηκε πρώτα ο στίχος – κατάλαβε πως είναι τραγουδίστρια και αν σας παραξενεύει η παραπάνω διαπίστωση λάβετε υπόψη σας πως η ίδια έφτασε – με πρώτο της τραγούδι το «Οταν πίνει μια γυναίκα» των Βασίλη Βασιλειάδη και Πυθαγόρα το 1970 – έπειτα από πέντε χρόνια να κάνει δικό της συνολικά δίσκο (και πέραν των συμμετοχών που προηγήθηκαν) και αυτός δεν είναι άλλος από «Τα δώδεκα λαϊκά τραγούδια» το 1975.
Μην ξεχνάτε πως η εποχή έχει ακόμη τότε τους δικούς της αυστηρούς κανόνες για την ανάδειξη ενός τραγουδιστή, αυτός πρέπει να παλέψει πολύ στα μαρμαρένια αλώνια της δισκογραφίας και των πάλκων και η αλήθεια είναι πως η Χαρούλα Αλεξίου έπρεπε να «περπατήσει» νοερά από τον δρόμο της Βικτώριας που είχε αρχηγό την παράξενη Αργυρώ, να υπηρετήσει τον λόγο ενός τραγουδιού που γράφτηκε στον οδό Μοσχονησίων που βρισκόταν το πατρικό του Γιάννη Σπανού, για να επελάσει στη λεωφόρο του ελληνικού πενταγράμμου αμέσως μετά και για όλα τα επόμενα χρόνια.
Οδός Αριστοτέλους-στίχοι
Στίχοι:
Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική:
Γιάννης Σπανός
Πρώτη εκτέλεση:
Χαρούλα Αλεξίου
Σάββατο κι απόβραδο και ασετυλίνη
στην Αριστοτέλους που γερνάς
έβγαζα απ’ τις τσέπες μου φλούδες μανταρίνι
σου ‘ριχνα στα μάτια να πονάς
Παίζαν οι μικρότεροι κλέφτες κι αστυνόμους
κι ήταν αρχηγός η Αργυρώ
και φωτιές ανάβανε στους απάνω δρόμους
τ’ Αη Γιάννη θα ‘τανε θαρρώ
Βγάζανε τα δίκοχα οι παλιοί φαντάροι
γέμιζ’ η πλατεία από παιδιά
κι ήταν ένα πράσινο, πράσινο φεγγάρι
να σου μαχαιρώνει την καρδιά
Παίζαν οι μικρότεροι κλέφτες κι αστυνόμους
κι ήταν αρχηγός η Αργυρώ
και φωτιές ανάβανε στους απάνω δρόμους
τ’ Αη Γιάννη θα ‘τανε θαρρώ
Την ίδια χρονιά
Στις 23 Ιουλίου ο Φαίδων Γκιζίκης πείθεται από τον Ευάγγελο Αβέρωφ να καλέσει στην Αθήνα τον Κωνσταντίνο Καραμανλή που βρίσκεται αυτοεξόριστος στη Γαλλία, ενώ την ίδια ημέρα αναλαμβάνει πρόεδρος της Κύπρου ο Γλαύκος Κληρίδης. Στις 24 Ιουλίου ο Καραμανλής αναλαμβάνει πρωθυπουργός. Την επόμενη ημέρα γίνεται κατάπαυση του πυρός στη γραμμή του Αττίλα, αλλά στις 14 Αυγούστου οι Τούρκοι εισβάλλουν στην Κύπρο (φωτογραφία) και καταλαμβάνουν το 40% της νήσου. Στις 3 Σεπτεμβρίου ο Ανδρέας Παπανδρέου εξαγγέλλει την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, ενώ στις 17 Νοεμβρίου ο Καραμανλής κερδίζει τις εκλογές με 54,37%. Την ίδια χρονιά πεθαίνει ο ποιητής Κώστας Βάρναλης.
