Ο ευεργέτης Ιωάννης Βαρβάκης, ο άνθρωπος που έµαθε στον κόσµο να τρώει χαβιάρι, γίνεται γέφυρα µεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας. Και µια ταινία για τη ζωή του, για την οποία θα µιλήσει στο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης ο σκηνοθέτης της Γιάννης Σµαραγδής, γίνεται αφορµή για να δει κάποιος πως «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι», αλλά και τους θετικούς µύθους
Ποιο είναι το αόρατο νήµα που συνδέει έναν νεαρό παπά από τα Ψαρά, έναν συνταξιούχο οπερατέρ της ρωσικής τηλεόρασης από το Ροστόφ της Νότιας Ρωσίας, µια 80χρονη συνταξιούχο γιατρό από την Κεντρική Γαλλία και τον 50χρονο γιο της – υπάλληλο αεροπορικής εταιρείας;
Και ποιο είναι το αόρατο νήµα που συνδέει ένα σχολείο στο Ταγκαρόγκ της Ρωσίας, τον Τσέχοφ, τον Τσαϊκόφσκι και ένα άγαλµα της Αθηνάς που φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και βρέθηκε στο προαύλιο του κτιρίου της Βαρβακείου Σχολής στα τέλη του 19ου αιώνα;
Το όνοµα του ιερωµένου από τα Ψαρά είναι Ιωακείµ Λεοντίδης. Του ρώσου οπερατέρ Βλαδίµηρος Κοµνηνός Βαρβάτσι. Της γαλλίδας κυρίας Κατερίνα Βλαντιµίροβνα Κισλιάκοφ και του γιου της Ζαν-Μισέλ Καπέσιους. Το Ταγκαρόγκ είναι παραλιακή πόλη στη Νότια Ρωσία. Στο Ταγκαρόγκ βρέθηκε στα 1815 ο έλληνας εφοπλιστής από τα Ψαρά Ιωάννης Βαρβάκης. Στο Ταγκαρόγκ στις 17 Ιανουαρίου γεννήθηκε στα 1860 και επτά χρόνια αργότερα φοίτησε στο ελληνικό σχολείο που είχε ιδρύσει ο Βαρβάκης, ο Ρώσος Αντον Τσέχοφ. Το σπίτι που έκτισε και έµενε ατενίζοντας την κίνηση στο λιµάνι του Ταγκαρόγκ ο Βαρβάκης, αγοράστηκε από τον Μόδεστο Τσαϊκόφσκι, αδελφό του Πιοτρ Ιλιτς Τσαϊκόφσκι, µεταφραστή, δραµατουργό και λιµπρετίστα. Το µαρµάρινο άγαλµα της θεάς Αθηνάς (ρωµαϊκής περιόδου αντίγραφο του χρυσελεφάντινου πρωτοτύπου που φιλοτέχνησε ο Φειδίας) βρέθηκε σε βάθρο κατά τις εργασίες διάνοιξης προαυλίου στην παλιά Βαρβάκειο Σχολή στις 18 ∆εκεµβρίου 1880.
Ο παπα-Ιωακείµ Λεοντίδης, ο Βλαδίµηρος Βαρβάτσι και η Κατερίνα Βλαντιµίροβνα Κισλιάκοφ µε τον Ζαν Μισέλ Καπέσιους συναντήθηκαν το καλοκαίρι του 2010 σε ένα καφενείο στα Ψαρά και ανακάλυψαν ότι είναι οι… επτά γενιές απόγονοι του Ιωάννη Λεοντίδη, Ιωάννη Βαρβάκη (παρατσούκλι των συγχωριανών του που οφείλει στο αρπακτικό πουλί «βαρβάκι» αφού και ο ίδιος εξελίχθηκε ως πλοιοκτήτης σε… αρπακτικό, καθώς λεηλατούσε ως «πειρατής» τοτουρκοκρατούµενο Αιγαίο) ή Ιβάν Αντρέγιεβιτς (γιος του Ανδρέα Λεοντίδη και της Μαρίας Μάρου) Βαρβάτσι ή… Κοµνηνού Βαρβάτσι (οι τίτλοι ευγενείας που έλαβε ο ρώσος πολίτης – ελληνικής καταγωγής, πλοιοκτήτης και έµπορος χαβιαριού το 1810 από τον τσάρο Αλέξανδρο Α’ και την Αικατερίνη τη Μεγάλη της Ρωσίας).
«Το αόρατο αυτό ισχυρό φωτοστέφανο που καλύπτει αυτούς τους µεταφυσικά ενωµένους ανθρώπους – ιστορίες – µεγέθη είναι που εξακολουθεί να µε κρατά, να µε σπρώχνει στο να αρχίσω και να τελειώσω την ταινία», λέει στα«ΝΕΑ»ο σκηνοθέτης 
Θα είναι η ταινία για τη ζωή και τη δράση του άγνωστου ουσιαστικά στο ευρύ κοινό ευεργέτη Ιωάννη Βαρβάκη – στον οποίο η Ελλάδα οφείλει τη Βαρβάκειο Σχολή, τη Βαρβάκειο Κεντρική Αγορά, την Αγορά της Κυψέληςκ.ά. «Η Ελλάδα είναι µια τεράστια δεξαµενή οικουµενικών θεµάτων. Οι θετικοί ήρωες έχουν ή τους έχουµε από κεκτηµένη ταχύτητα εξαφανίσει. Η Αµερική κάνει εξωτερική πολιτική µε το Χόλιγουντ. Με τα γουέστερν και τους γκάνγκστερ. Στη Ρωσία, ο Πούτιν είναι επικεφαλής µιας επιτροπής που προωθεί σενάρια για κινηµατογραφικές ταινίες. Ο Βαρβάκης – και όχι µόνον – είναι µια µεγάλη τραγική µορφή… Τα µεγάλα θέµατα, οι µεγάλες ιστορίες στο σινεµά παρηγορούν το µικροβάσανο του µικρού ανθρώπου. Κι είναι πολλά τα µικροβάσανα που έχουµε να αντιµετωπίσουµε τα επόµενα χρόνια οι Ελληνες και όχι µόνον… Το“χαβιάρι του Θεού” θα είναι µια κάποια λύση. Παρηγοριά ψυχής. Φως. Μια αφορµή να σηκώσουµε όλοι ψηλότερα το κεφάλι, να δούµε ποιος ουρανός µας γέννησε, να δούµε τη διαδροµή από το σκοτεινό στο φωτεινό, τον τρόπο που µπορεί να γίνει ο κύκλος», λέει ο σκηνοθέτης Γιάννης Σµαραγδής.
INFO
Ο Γιάννης Σµαραγδής θα µιλήσει για τον Ιωάννη Βαρβάκη στο Τελλόγλειο Ιδρυµα Τεχνών του ΑΠΘ (Αγίου ∆ηµητρίου 121Α) την Τρίτη 25 Ιανουαρίου, στις 12 το µεσηµέρι. Η εκδήλωση θα µεταδίδεται απευθείας (live streaming) στη διεύθυνση mms://video. auth.gr/tellogleio_ smaragdhs
Ξεκίνηµα τον Σεπτέµβριο από το Αστραχάν
Τα οκτώ εκατοµµύρια στα οποία εκτιµάται ο προϋπολογισµός της ελληνο-ρωσο-ουγγρο-αµερικανικής συµπαραγωγής «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι», για τον Βαρβάκη, έχουν εξασφαλισθεί. «Ο Βαρβάκης υπήρξε ο πρόγονος του µεγάλου ελληνικού εφοπλισµού που έκανε διάσηµη στα πέρατα της γης τη χώρα µας» λέει µε νόηµα ο σκηνοθέτης Γιάννης Σµαραγδής.
Η διανοµή (µε έλληνες και ρώσους ηθοποιούς) έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και θα ανακοινωθεί τον επόµενο µήνα. Τα γυρίσµατα θα αρχίσουν τον ερχόµενο Σεπτέµβριο στο Αστραχάν – το λιµάνι δράσης του Βαρβάκη στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας.
Η ταινία αρχίζει και τελειώνει µε µια σκηνή στο λοιµοκαθαρτήριο της αγγλοκρατούµενης εκείνη την εποχή Ζακύνθου, όπου πέθανε στα 1825 ο Ιωάννης Βαρβάκης. Η ταινία «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι» θα κυκλοφορήσει στους κινηµατογράφους τον Σεπτέµβριο του 2012. Για το «Χαβιάρι» αλλά και την τέχνη της σκηνοθεσίας ο Γιάννης Σµαραγδής θα µιλήσει την ερχόµενη Τρίτη 25 Ιαναουαρίου στο Τελλόγλειο Ιδρυµα του ΑΠΘ. Είναι ο πρώτος προσκεκληµένος του σε σειρά εκδηλώσεων – διαλέξεων µε προσωπικότητες από τον χώρο των γραµµάτων και της επιστήµης που εγκαινιάζει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.
