ΑΓΙΟΣ ΑΧΙΛΛΕΙΟΣ
Το νησί, ομφαλός της Πρέσπας
Έντεκα σπίτια έχει όλα και όλα το νησάκι του Αγίου Αχιλλείου, με τους λιγοστούς κατοίκους. Ο θρύλος λέει ότι αν τα σπίτια γίνουν δώδεκα, κάποιο θα γκρεμιστεί! Όμως, άσχετα από τον θρύλο, πρόκειται για ένα από τα ομορφότερα νησιά, και μάλιστα λιμναίο, το οποίο κατοικείται. Κάποτε, η επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο γινόταν με βάρκα και τον χειμώνα, όταν πάγωνε η λίμνη, με τα πόδια.
Όμως, από το 2001 κατασκευάστηκε η 650 μέτρων πεζογέφυρα, η οποία μπορεί να αφαίρεσε κάτι από τον ρομαντισμό των επισκεπτών, αλλά ήταν σημαντικότατο έργο για του κατοίκους, αυξάνοντας και τον αριθμό των επισκεπτών στο νησί. Από τα πρώτα βήματα που θα κάνετε στον Άγιο Αχίλλειο θα νιώσετε σαν να ταξιδέψατε πίσω στον χρόνο… Διασχίστε τον μικρό οικισμό για να βρεθείτε στην ομώνυμη βασιλική, περπατήστε μέχρι την εγκαταλελειμμένη Μονή της Παναγιάς Πορφύρας, αγναντέψτε τα γαλήνια νερά της λίμνης. Επίσης, κάντε μία μικρή παράκαμψη, περνώντας από τη ράχη του λόφου για να συναντήσετε τα λείψανα του ναού των Αγίων Αποστόλων του 11ου αι.,
όπου είχε βρεθεί μία ρωμαϊκή επιγραφή, καθώς και δύο παλαιοχριστιανικοί κίονες. Καθώς θα φθάνετε στον οικισμό από τη νοτιοδυτική πλευρά του, θα νιώσετε σαν να κάνατε ίσως το καλύτερο δώρο στον εαυτό σας.
Τη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου
Είναι το επιβλητικότερο μνημείο της Πρέσπας. Όμως και η κατάφυτη περιοχή όπου είναι χτισμένος ο ναός είναι εντυπωσιακή, καθώς διακόπτεται από τη στιλπνή επιφάνεια των νερών της λίμνης με τον όγκο του όρους Βαρνούντα να γεμίζει τον ορίζοντα. Ο ναός είναι τρίκλιτη βασιλική με μεγάλες διαστάσεις (20Χ47 μέτρα) και ξύλινη σκεπή. Χτίστηκε από τον τσάρο Σαμουήλ στα τέλη του 10ου αι., ο οποίος μετέφερε και το λείψανο του Αγίου Αχιλλείου από τη Λάρισα, ενώ το 1014, όταν πέθανε, θάφτηκε σε μία από τις λάρνακες του ναού. Αξίζει να αναφερθεί ότι στα δομικά υλικά του ναού βρέθηκε ενσωματωμένο οικοδομικό υλικό από κτίσματα της αρχαίας πόλης Λύκας των ελληνιστικών χρόνων, η οποία τοποθετείται στη νότια πλευρά του νησιού.
Τη Δασερή
Είναι εγκαταλελειμμένο χωριό και κάποια ερείπια που κοιτούν τη λίμνη μαρτυρούν την ύπαρξή του. Όμως, εκτός του ότι η τοποθεσία είναι μαγευτική, έχοντας θέα στα απέναντι βουνά και χωριά, το χωριό κατέχει και τον ομορφότερο μύθο της περιοχής που εξηγεί την ύπαρξη των λιμνών. Στο βασίλειο της περιοχής ζούσε ένα βασιλόπουλο, που όποτε κοιμόταν κοντά στη Δασερή έβλεπε στον ύπνο του μια νεράιδα, την οποία τελικά ερωτεύτηκε. Τη ζήτησε για γυναίκα του, αλλά εκείνη του απάντησε ότι αν την παντρευτεί μεγάλο κακό και συμφορά θα συμβεί. Όμως τελικά η επιμονή του βασιλόπουλου έπεισαν εκείνη και τους γονείς της και την ημέρα του γάμου κόσμος πολύς ήλθε στη Δασερή. Ο γάμος έγινε, όμως ο ουρανός έπειτα από λίγες ώρες σκοτείνιασε και άρχισε να βρέχει ασταμάτητα. Όταν βγήκε πάλι ο ήλιος, η πολιτεία δεν υπήρχε, τα νερά έπνιξαν σπίτια και ανθρώπους, σχηματίζοντας τη λίμνη και από τότε τα λευκά και κίτρινα νούφαρα που ανθίζουν κάθε χρόνο στην επιφάνειά της είναι οι ψυχές των παιδιών που χάθηκαν. Μπορείτε να πάτε περπατώντας από την Πύλη, απολαμβάνοντας το τοπίο (πορεία 1,5 ώρας), αλλά και με όχημα 4Χ4 δείχνοντας ιδιαίτερη προσοχή, καθώς βρίσκεστε σε Δρυμό, αλλά και κοντά στα όρια της απόλυτης προστασίας του Εθνικού Δρυμού Πρεσπών.
Το Κέντρο Πληροφόρησης για την Πρέσπα
Τον Αύγουστο του 1992, η Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών ίδρυσε στον Άγιο Γερμανό το Κέντρο Πληροφόρησης, το οποίο ήταν το πρώτο που λειτούργησε σε εθνικό δρυμό της χώρας. Στεγάζεται στο παλιό τυροκομείο του χωριού, το οποίο ανακαινίστηκε κατάλληλα. Το κέντρο διαθέτει εκθεσιακό υλικό, το οποίο δίνει έμφαση στη σχέση ανθρώπου και φύσης στην Πρέσπα, αλλά και στη σωστή διαχείριση των φυσικών πόρων για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Πληροφορίες στο τηλέφωνο 23850 51211.
Το ωραιότερο ασκηταριό
Πρέπει να πάρετε βάρκα για να επισκεφθείτε την Παναγία Ελεούσα (ή Άγιος Πέτρος), καθώς πρόκειται για ένα από τα τρία ασκηταριά που ανήκουν στην Ελλάδα. Βρίσκεται λίγο πριν από τα υδάτινα σύνορα με την Αλβανία στη Μεγάλη Πρέσπα και είναι το πιο εντυπωσιακό, καθώς φωλιάζει μέσα σε μεγάλη σπηλιά. Δημιουργήθηκε το 1410, με τον μικρό μονόχωρο ναό να περιβάλλεται από κελιά, ενώ το εσωτερικό του είναι γεμάτο τοιχογραφίες, με τον μοναχό Ιωαννίκιο να είναι ένας από τους δύο ζωγράφους.
Τον λόφο Καλέ
Λίγο μετά τις Καρυές και το καρυώτικο ρέμα, ένας κατάφυτος λόφος αριστερά σας θα κρύψει τη λίμνη. Μπορεί να βρείτε και πινακίδα που αναφέρει «ύψωμα Κυριάκου Ναλπαντίδη» (θύμα του Εμφυλίου), αλλά είναι περισσότερο γνωστός ως λόφος Καλέ (κάστρο). Μη διστάσετε να ακολουθήσετε τον βατό χωματόδρομο για να τον ανεβείτε. Θα απολαύσετε πανοραμική θέα (ίσως από τις καλύτερες) της Μικρής Πρέσπας, του Αγίου Αχιλλείου, αλλά και του μικρού νησιού Βιδρονήσι.
Τη Μονή της Παναγιάς Πορφύρας
Κάποτε, στη νότια πλευρά του Αγίου Αχιλλείου λειτουργούσε το μεγάλο γυναικείο μοναστήρι. Σήμερα, περνώντας από τη μικρή ξύλινη πόρτα του, συναντάς μόνο το σκοτάδι. Τα υπολείμματα των κεριών θα βοηθήσουν για να φωτιστεί, έστω και αμυδρά, το σκηνικό μιας κατανυκτικής παράστασης όπου πρωταγωνιστεί η Παναγία Πορφύρα με τον Χριστό στην αγκαλιά της, αλλά και με το αυστηρό της βλέμμα να νομίζεις ότι σε ακολουθεί από όποια πλευρά και αν την κοιτάξεις. Η μονόκλιτη βασιλική εκκλησία χτίστηκε τον 16ο αι. και είναι γεμάτη τοιχογραφίες από το έτος ίδρυσης της μονής έως το 1741, ενώ έκτοτε έχουν γίνει επισκευές και συμπληρώσεις.
