Ο Θοδωρής Γκόνης έσμιξε θεατρικά ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη με τον Γιαννούλη Χαλεπά και τον «Οιδίποδα επί Κολωνώ»
«Μπου ντουνιά τσαρκ φιλέκ – αυτός ο κόσμος σφαίρα είναι και γυρίζει»…: ένας ξεπεσμένος δερβίσης, «ο πλάνης, ο ανέστιος, ο φερέοικος, ο υπερόριος, ο άστεγος κι εφτά φορές ξένος», εξόριστος, την «πεπρωμένη» εκείνη νύχτα, από το διανυκτερεύον καφενείο που βρίσκεται αντικρυστά στο Θησείο και στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό Αθηνών- Πειραιώς καταφεύγει για να προφυλαχτεί από τη βροχή στον λάκκο της φρεσκοσκαμμένης σήραγγας για την επέκταση ώς την Ομόνοια του παλαιού ατμήλατου σιδηροδρόμου. Κάθεται εκεί, στο βάθος, ακουμπάει, σκέφτεται το «άστατον των ανθρωπίνων πραγμάτων», νυστάζει, παγώνει και για να ζεσταθεί βγάζει το νάι του και παίζει. Όχι για το κέφι του ούτε για να τον κεράσουν μαστίχα. Παίζει για να μην πεθάνει από το κρύο.
Είναι το κεντρικό πρόσωπο στο ομώνυμο («Ο ξεπεσμένος δερβίσης») διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911)- ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ως «ο “λεπτολόγος”, όλων των πλέον παραδόξων παρατηρητής, ερευνητής βαθύς και εις την γλώσσαν ιδιόρρυθμος»-, διήγημα που ενέπνευσε τον Θοδωρή Γκόνη, για την ομώνυμη παράσταση, συμπαραγωγή του Ελληνικού Φεστιβάλ και του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου του οποίου είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής.
Η παράσταση που θα εγκαινιάσει τις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ Επιδαύρου, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν τον Ιούλιο στο κομψότατο αρχαίο θεατράκι της Αρχαίας Επιδαύρου, ξεφεύγει από μια απλή διασκευή για το θέατρο του διηγήματος του Παπαδιαμάντη «εστιάζοντας στη συγγένεια, την κοινή μνήμη, την αναγνώριση».
Στο θεατρικό κείμενο που υπογράφει ο ίδιος ο Θοδωρής Γκόνης ο ξεπεσμένος δερβίσης βλέπει ξαφνικά να καταφθάνουν από το βάθος της σήραγγας και να τον επισκέπτονται εκστατικοί πλάνητες, «ασθενείς και οδοιπόροι», ήρωες από την αθηναϊκή «τοιχογραφία» των αιώνων, φέρνοντας ο καθένας αντίδωρο στο κοινό τραπέζι την ιστορία του: «Ο Τρελός της Αθήνας» του Δημητρίου Καμπούρογλου, ο Οιδίπους επί Κολωνώ, ο τυφλός βασιλιάς της Θήβας, πανάθλιος και ράκος ανθρώπινο, που, οδηγούμενος από την κόρη του Αντιγόνη, ζητάει φιλοξενία και έναν τάφο στη γη της Αττικής, ο Γιαννούλης Χαλεπάς που, σκυμμένος, βρέχει και ζυμώνει τον πηλό του τελειοποιώντας το πρόπλασμα, ακριβώς, για το ανάγλυφο σύμπλεγμά του «Οιδίποδας και Αντιγόνη» ενώ τελευταίος εμφανίζεται μέσα από το σκοτάδι ο Κλήτωρ Αστυνομικός. Εξ ου και ο υπότιτλος της παράστασης «Μια συνάντηση του ομώνυμου ήρωα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη με τον Οιδίποδα και τον Γιαννούλη Χαλεπά».
«Την εποχή που έφτιαχνε την “Κοιμωμένη” κι ενώ η αρρώστια του είχε αρχίσει να τον παίρνει, ο Γιαννούλης Χαλεπάς εξαφανίστηκε ένα βράδυ στο Θησείο.
ΙΝFΟ
Στις 6 και 7 Ιουλίου, στις 21.30, στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου. Εισιτήρια: 40, 25, (μειωμένο) 10 ευρώ. Πληροφορίεςκρατήσεις: τηλ. 210-
3272.000, www.
hellenicfestival.gr.
Κανείς δεν έμαθε ούτε πού ήταν, ούτε τι συνέβη εκείνο το βράδυ», λέει ο Θοδωρής Γκόνης. Αυτή η παράξενη ιστορία ήταν που προφανώς τον ενέπνευσε για τη συγκεκριμένη θεατρική σύνθεση. Και το νάι που ο δερβίσης παίζει ήταν η αφορμή για τον Νίκο Ξυδάκη, με τον οποίο ο σκηνοθέτηςστιχουργός συνεργάζεται εδώ και χρόνια πολλά, να γράψει τη μουσική του έργου.
«Ο Παπαδιαμάντης είναι η μουσική», λέει ο Νίκος Ξυδάκης. «Η διήγησή του, μία μυστηριώδης παρτιτούρα που την “εικονίζει” με ένα πλήθος ήχων, φωνών, εικόνων, αρωμάτων. Αρχίζει με τη μοναχική φωνή του το τραγούδι του, το τραγούδι τού νάι, για να προεκταθεί, να απλωθεί βαθιά μέσα στον κόσμο και την πολυφωνία του. Σ΄ αυτήν τη συνάντηση ανέστιων ανθρώπων ο Παπαδιαμάντης μοιάζει να φιλοξενεί όλους τους άλλους στο μοναδικό του σπίτι που είναι η μουσική».
Πρωταγωνιστούν: Σοφοκλής Πέππας (Οιδίπους), Γιώργος Μωρόγιαννης (Γιαννούλης Χαλεπάς), Γιώργος Γάλλος (Ξεπεσμένος Δερβίσης), Σύρμω Κεκέ (Αντιγόνη), Θανάσης Δήμου (Ο Τρελός της Αθήνας), Ευθύμιος Παπαδημητρίου (Αστυνομικός).
«Ο ξένος είναι παντού»
«Ο ξένος δεν έχει τόπο, είναι παντού. Συντετριμμένος, ωστόσο, πράος και γλυκύς, προσδοκά την έλευση του έαρος όπως το νάι τον δερβίση. Τόπος συντετριμμένος, έτοιμος να αναστηθεί», σημειώνει ο εξαίρετος ζωγράφος Χρήστος Μποκόρος (μόνιμος τα τελευταία χρόνια συνεργάτης του Θοδωρή Γκόνη), που θα υπογράψει τα σκηνικά της παράστασης.
«Ο ξεπεσμένος δερβίσης», που στη συνέχεια θα παρουσιαστεί σε περιοδεία από το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, ανεβαίνει με κοστούμια Άγγελου Μέντη, φωτισμούς Κατερίνας Μαραγκουδάκη, δραματουργική συνεργασία Γιάννας Ροϊλού, βοηθό σκηνοθέτη την Κωνσταντίνα Σταθουλοπούλου και βοηθό σκηνογράφου τον Κωνσταντίνο Κωστούρο.
