«Γαϊτανάκι» αυστηρώς ακατάλληλο

Πληθαίνουν τα ακατάλληλα για ανηλίκους έργα στις θεατρικές σκηνές. Το

«Γαϊτανάκι του έρωτα» του Άρθουρ Σνίτσλερ ανεβαίνει τώρα στον νέο χώρο του

«Club 22», σε σκηνοθεσία της ηθοποιού Φρόσως Λύτρα. Γραμμένο στη Βιέννη (1903)

από τον διάσημο συγγραφέα και διακεκριμένο ψυχίατρο, επί 60 χρόνια

απαγορευόταν να παρουσιαστεί στο θέατρο. Έγινε όμως δημοφιλές στις δεκαετίες

της σεξουαλικής απελευθέρωσης (’60, ’70) κι έκτοτε παρουσιάζεται με διάφορες

σκηνικές εκδοχές.

Τη φόρμα του σύγχρονου καμπαρέ επέλεξε η νεαρή σκηνοθέτις για να προσεγγίσει

το ερωτικό θέμα του έργου, όπου τα δέκα πρόσωπα και οι ιστορίες τους

σχηματίζουν έναν κύκλο με κρίκους την ερωτική μοναξιά, τον πόθο, την

υποκρισία, τις συγκρούσεις, την καταπίεση που προκύπτει από τις κοινωνικές

συμβάσεις.

«Επέλεξα τη φόρμα του καμπαρέ γιατί θεώρησα ότι είναι το φυσικό περιβάλλον του

έργου. Σ’ ένα τόσο ερωτικό έργο έχει πολύ μεγάλη σημασία η μουσική, ο χορός

και ο κινησιολογικός κώδικας. Κι από την άλλη, το καμπαρέ ήταν πάντα ο πιο

γοητευτικός χώρος και τρόπος καταγγελίας της κοινωνικής υποκρισίας μέσα από

την τέχνη» λέει η Φρόσω Λύτρα. «Το έργο είναι γραμμένο για να σοκάρει και να

αφυπνίσει τις κοιμισμένες συνειδήσεις, να καταγγείλει τις κοινωνικές

προκαταλήψεις και τα ταμπού που εξαναγκάζουν τη μεταμφίεση του αληθινού πόθου

και ερωτικού ενστίκτου σε υποκριτικό, αποκριάτικο χορό».

Σε μια εποχή κορεσμένη από προκλήσεις πάσης φύσεως, πόσο μπορεί να

σοκάρει ένα έργο ξεπερασμένης σχετικά θεματικής; «Ο συγγραφέας αφήνει την

αναπαράσταση της σεξουαλικής πράξης στη φαντασία του σκηνοθέτη και των

συντελεστών της παράστασης. Το στοίχημα σήμερα είναι να προκαλέσεις το ίδιο

ισχυρό σοκ για να αποκαλύψεις το βαθύ νόημα του έργου. Η δυσκολία είναι στο

ότι οι μεταμφιέσεις έχουν αλλάξει, είναι λιγότερο εμφανείς, σχεδόν αόρατες,

αλλά υπάρχουν. Η παράσταση ακολουθεί τη δομή του έργου με τις δέκα σκηνές. Σε

κάθε σκηνή δημιουργείται δυαδική ερωτική σχέση, υπονοείται η αναπαράσταση

σεξουαλικής πράξης και η διαδοχή του παρτενέρ σαν σε κυκλικό χορό, όπου ο ένας

παραδίδει την ερωτική σκυτάλη στον άλλον».

Η οπτική γωνία του καθενός συντελεστή συνέβαλε στο να δημιουργηθεί αυτό το

«παράξενο» ύφος της παράστασης. Η μετάφραση της Κοραλίας Σωτηριάδου, σε καθαρή

γλώσσα, σημερινή, αφαίρεσε από τη γραφή το γραφικό κομμάτι.

Ο Πλάτωνας Ανδριτσάκης που έγραψε τη μουσική ταξίδεψε στα μουσικά τοπία μνήμης

του έρωτα, από τα βάθη της Ανατολής μέχρι τη τζαζ και τη ροκ, κι έγραψε

στίχους σε ακατάληπτη ερωτική γλώσσα. Ο Μανώλης Παντελιδάκης διαμόρφωσε το

καινούργιο «Club 22» σε κλαμπ – καμπαρέ ειδικά για την παράσταση. Η Χάρις

Λαλούση και ο Πίνδαρος Ανδριώτης δημιούργησαν μια βίντεο αρτ κλειδαρότρυπα. Τα

κοστούμια της Ειρήνης Τσακίρη ζωγραφισμένα στο χέρι έχουν σουρεαλιστικό ύφος

και κάνουν τους ηθοποιούς να φαίνονται περισσότερο σαν σύμβολα παρά σαν

καθημερινοί ήρωες. Η κινησιολογική και χορογραφική προσέγγιση από τον Κυριάκο

Κοσμίδη τολμά να αναπαραστήσει τη σεξουαλική πράξη χωρίς χυδαιότητες, όπως και

οι ερμηνείες των ηθοποιών (Στέλιος Γεράνης, Μαρία Γουλά, Κυριάκος Κοσμίδης,

Κατερίνα Λυπηρίδου, Γιώτα Μηλίτση και Τάσος Νούσιας).

Βιασμοί και παιδοφιλία στη σκηνή

Αυστηρά ερωτική και με τον χαρακτηρισμό «κατάλληλο μόνο για ενηλίκους», η

παράσταση προστίθεται στις ήδη ακατάλληλες, οι οποίες στην πλειονότητά τους

πραγματεύονται βιασμούς και παιδοφιλίες. Είναι το «Festen» του Βίντερμπεργκ,

που παίζεται στο θέατρο «Θησείον», με τους Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη, Αλέξανδρο

Μυλωνά, Θέμιδα Μπαζάκα, ο «Καυτός πάγος» της Μπράιονι Λέιβερι, στο «Θέατρο

Εξαρχείων», με τον Τάκη Βουτέρη και την Αννίτα Δεκαβάλα, οι «Πέντε σιωπές» της

Σίλας Στίβενσον, στη Νέα Σκηνή του Εθνικού – «Θέατρο Χώρα» με τους Γιώργο

Κέντρο, Κάτια Γέρου, Κερασία Σαμαρά, το «Μαυροπούλι» του Ντέιβιντ Χάροουερ,

στο «Απλό Θέατρο», με τον Δημήτρη Καταλειφό και τη Μαρία Καλιμάνη και το «Μαμά

έρχομαι» του Αντώνη Καραγιάννη, στο θέατρο «Δημήτρης Ποταμίτης».

INFO

Το «Γαϊτανάκι του έρωτα» του Άρθουρ Σνίτσλερ στο «Club 22» (Ζωοδόχου Πηγής 3

και Ακαδημίας, τηλ 210-9222.244) κάθε Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, τιμή με

ποτό 20 ευρώ.