AΦIEPΩMA 70ή ΔEΘ Aνοικτό παράθυρο και στον Πολιτισμό

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι εκτός από σπουδαίο οικονομικό –

πολιτικό γεγονός και σημαντικός χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων. Από τη γέννησή

της (το 1926) έως σήμερα αποτέλεσε τη μήτρα πνευματικών και καλλιτεχνικών

γεγονότων, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε πόλους πολιτισμού και δημιουργίας για

ολόκληρη την Ελλάδα.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της, τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης

πλαισίωναν εκδηλώσεις πνευματικές και καλλιτεχνικές, εμφανίσεις

μουσικοχορευτικών συγκροτημάτων, συναυλίες κ.ά.

Από την αρχή πάντως της δεκαετίας του 1960, η διοργάνωση πολιτιστικών –

καλλιτεχνικών εκδηλώσεων παίρνει πιο συστηματικό χαρακτήρα, με την καθιέρωση

των Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Τραγουδιού και τις Διεθνείς Μουσικές Ημέρες.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 η Έκθεση της Θεσσαλονίκης αποτελούσε ένα

μεγάλο πολιτιστικό γεγονός. Εκτός από τα περίπτερα των επιχειρήσεων, οι

χιλιάδες επισκέπτες μπορούσαν να παρακολουθούν θεατρικές παραστάσεις, μουσικές

συναυλίες, κινηματογραφικές βραδιές, εκθέσεις ζωγραφικής. Η Διεθνής Έκθεση της

Θεσσαλονίκης υπήρξε ένα ανοιχτό παράθυρο στον πολιτισμό από την ίδρυσή της έως

και σήμερα και αποτέλεσε τη μήτρα σημαντικών πολιτιστικών γεγονότων της χώρας,

όπως το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου και του Φεστιβάλ Ελληνικού

Τραγουδιού.

Τη δεκαετία του 1950, αλλά και τα χρόνια που ακολούθησαν, η προβολή του

ελληνικού κινηματογράφου απέκτησε ιδιαίτερη σημασία και έτσι το 1960 άρχισε,

στο πλαίσιο της Έκθεσης Θεσσαλονίκης, η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου, που

μετασχηματίστηκε σε σημαντικό πολιτιστικό γεγονός. Η επιτυχία του θεσμού

οδήγησε το 1972 στην καθιέρωση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου, το οποίο

συνεχίζεται έως και σήμερα.

Το 1962 με πρόταση της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη» γεννιέται η

πρώτη Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου, η οποία μετεξελίχθηκε στο Φεστιβάλ

Ελληνικού Κινηματογράφου. Τις ταινίες έκρινε ειδική επιτροπή, στην οποία

συμμετείχαν ο Στρατής Μυριβήλης, η Κατίνα Παξινού, η Ελένη Βλάχου, η Λένα

Σαββίδη και άλλοι άνθρωποι των τεχνών και των γραμμάτων.

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης πάντα αποτελούσε μήτρα σημαντικών

πολιτιστικών γεγονότων

Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, εκτός από τα περίπτερα των

επιχειρήσεων, στη ΔΕΘ οι επισκέπτες μπορούσαν να παρακολουθούν θεατρικές

παραστάσεις, μουσικές συναυλίες, κινηματογραφικές βραδιές και εκθέσεις

ζωγραφικής

H ΔΕΘ αναβιώνει το Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού

Ο θεσμός του Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού ξεκίνησε το 1959 από την

τότε EIP, ενώ από το 1962 έως το 1997, που σταματά, τη διοργάνωση είχε

αναλάβει η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το Φεστιβάλ πέρασε μέσα από

Συμπληγάδες, καθώς δεν υπήρχε συγκεκριμένη φιλοσοφία για τη διοργάνωσή του και

άλλαζε ανάλογα με τις αποφάσεις των μελών των εκάστοτε επιτροπών.

Ξεκίνησε ως Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού (1962-1971), στη συνέχεια

μετονομάστηκε σε Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού (1972), κατόπιν έγινε Ελληνικό

Φεστιβάλ Τραγουδιού (1973-1976), ενώ από το 1977 έως το 1997 είχε τον τίτλο

Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού. Αλλαγές υπήρχαν και στις διαδικασίες βράβευσης.

Οι νικητές αναδεικνύονταν είτε από το κοινό που παρακολουθούσε το Φεστιβάλ,

είτε από κοινή ψηφοφορία κοινού και νομαρχιακών επιτροπών, είτε από επιτροπές.

Επίσης, κατά περιόδους υπήρχαν ειδικές βραβεύσεις για τον στίχο, τη μελωδία,

την ενορχήστρωση, την ερμηνεία, τον δημοφιλέστερο τραγουδιστή.

Αρκετά συχνά άλλαζαν και οι διαδικασίες στην ερμηνεία των τραγουδιών. Άλλες

χρονιές τα τραγούδια ερμηνεύονταν από δύο ερμηνευτές, άλλες από έναν, άλλες

χρονιές επιτρέπονταν τα συγκροτήματα και άλλες όχι. Μάλιστα, σε μερικές

διοργανώσεις ο ερμηνευτής έπρεπε να τραγουδήσει υποχρεωτικά μόνο ένα τραγούδι,

ενώ σε άλλες μπορούσε και περισσότερα. Επίσης, σε μερικά Φεστιβάλ τους

ερμηνευτές συνόδευε χορωδία, ενώ σε άλλα απαγορευόταν. Διαφορές υπήρξαν και

στις προκρίσεις των τραγουδιών. Υπήρχαν χρονιές που ένας συνθέτης μπορούσε να

συμμετάσχει μόνο με ένα τραγούδι, ενώ άλλες χρονιές είχε τη δυνατότητα να

παρουσιάσει δύο, τρία ή και ακόμα περισσότερα τραγούδια. Εναλλαγές υπήρξαν

επίσης και ως προς τον κανονισμό, τα βραβεία, τον χώρο τέλεσής του (Θέατρο

Δάσους, Βασιλικό Θέατρο, Κρατικό, Ράδιο Σίτυ) και τους παρουσιαστές του, καθώς

αποφασίζονταν από τις εκάστοτε επιτροπές.

Τα τελευταία χρόνια ο θεσμός του Φεστιβάλ είχε χάσει την αίγλη και τη λάμψη

των πρώτων χρόνων, παρά το γεγονός ότι οι διοργανωτές τής ΔΕΘ έκαναν

σημαντικές προσπάθειες για την ενδυνάμωσή του.

Μέσα από τον θεσμό αναδείχθηκαν πολλοί καταξιωμένοι σήμερα καλλιτέχνες, όπως

οι: Σταύρος Κουγιουμτζής, Νάντια Κωνσταντοπούλου, Μπέσυ Αργυράκη, Ρόμπερτ

Ουίλιαμς, Κώστας Τουρνάς, Γιάννης Βογιατζής, Δάκης, Γιώργος Χατζηνάσιος,

Ελπίδα, Διονύσης Τσακνής, Χρήστος Νικολόπουλος Μανώλης Λιδάκης, Γιώργος

Καζαντζής, Κώστας Πρατσινάκης, Σοφία Βόσσου, Άννα Βίσση, Αλέκα Κανελλίδου,

Ελένη Δήμου κ.ά.

Το Φεστιβάλ πέρασε μέσα από… Συμπληγάδες, καθώς δεν υπήρχε

συγκεκριμένη φιλοσοφία για τη διοργάνωσή του και άλλαζε ανάλογα με τις

αποφάσεις των μελών των εκάστοτε επιτροπών

Στην αφετηρία του Φεστιβάλ δώδεκα νέοι δημιουργοί

Ύστερα από 8 χρόνια διακοπής, το Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης

διοργανώνεται και πάλι φέτος στο πλαίσιο της 70ής ΔΕΘ, από την EPT και τη

Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στόχος των διοργανωτών είναι η ανάδειξη αυθεντικών

τραγουδιών, μουσικών και τραγουδιστών, ενώ η Θεσσαλονίκη που επί 35 χρόνια

φιλοξενούσε τον θεσμό, διαθέτει την τεχνογνωσία που χρειάζεται για τη

διοργάνωση.

Το Φεστιβάλ θα έχει καινοτομίες, καθώς ο διαγωνισμός θα διεξαχθεί σε δύο

φάσεις, στις 6 Οκτωβρίου και στις 9 Οκτωβρίου, όπου θα πάρουν μέρος στην πρώτη

φάση νέοι δημιουργοί με συνολικά 12 τραγούδια και στη δεύτερη καταξιωμένοι

καλλιτέχνες με ισάριθμα τραγούδια.

Τα 12 τραγούδια των νέων δημιουργών που θα διαγωνιστούν στις 6 Σεπτεμβρίου

έχουν επιλεγεί από μια καλλιτεχνική επιτροπή που ορίστηκε με κοινή απόφαση της

ΔΕΘ και της EPT. Το βράδυ του διαγωνισμού, τα τραγούδια των πρωτοεμφανιζόμενων

θα κριθούν από μια επιτροπή αλλά και το κοινό – σε ποσοστό 40% και 60%,

αντίστοιχα.

Καινοτομία θα υπάρχει και στη βραδιά των καταξιωμένων καλλιτεχνών, όπου θα

παρουσιάσουν για πρώτη φορά στο κοινό έργα που συνέθεσαν αποκλειστικά για το

Φεστιβάλ. Σύμφωνα με τους συντελεστές του Φεστιβάλ, οι αναθέσεις των 12 νέων

τραγουδιών θα γίνουν έπειτα από συνεννόηση και με τη συμφωνία των ίδιων των

καλλιτεχνών. H επιλογή του καλύτερου τραγουδιού θα γίνει με την καθολική

συμμετοχή του κοινού, μέσω τηλεψηφοφορίας.

Επίσης συμμετέχουν οι συνθέτες: Γιάννης Σπανός, Σταμάτης Κραουνάκης, Κώστας

Λειβαδάς, Φίλιππος Πλιάτσικας, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Στάμος Σεμσής, Μανώλης

Φάμελλος, Ρόδες-Νικήτας Κλιντ, Λουδοβίκος των Ανωγείων, Στέφανος Κορκολής,

Χρήστος Νικολόπουλος, Αντώνης Βαρδής, Νίκος Ζιώγαλας. Και ως στιχουργοί:

Μιχάλης Αβατάγγελος, Σταμάτης Κραουνάκης, Κώστας Λειβαδάς, Φίλιππος

Πλιάτσικας, Ισαάκ Σούσης, Μιχάλης Μπουρμπούλης, Νίκος Μωραΐτης, Μάνος

Ελευθερίου, Βασίλης Γιαννόπουλος, Νίκος Ζιώγαλας.

Τέλος, τη βραδιά αυτή θα διαγωνιστεί και το τραγούδι των πρωτοεμφανιζόμενων

δημιουργών που πήρε το πρώτο βραβείο. Το φετινό Φεστιβάλ Τραγουδιού

Θεσσαλονίκης θα είναι αφιερωμένο στη μνήμη του μεγάλου συνθέτη Σταύρου

Κουγιουμτζή.

Τραγούδια και καλλιτέχνες που διαγωνίζονται

1. «Τραγούδια παλιά»

Συνθέτης: Τάσος Χαρανιάς

Στιχουργός: Δήμητρα Μαστορίδου

Ερμηνευτής: Τάσος Χαρανιάς

2. «Κομμάτια για σένα»

Συνθέτης: Δημήτρης Λασκαρίδης

Στιχουργός: Δημήτρης Λασκαρίδης

Ερμηνευτής: Σώζος Λυμπερόπουλος

3. «Ξένο ρούχο»

Συνθέτης: Δημήτρης Λίβανος

Στιχουργός: Χρήστος Σταυρακούδης

Ερμηνεύτρια: Σταυρούλα Αρβανιτοπούλου

4. «Πύργος της Βαβέλ»

Συνθέτης-Στιχουργός: Χρήστος Γιαννόπουλος

Ερμηνεύτρια: Κωνσταντίνα Γκόρου – ALTER EGO

5. «Το επόμενο τρένο»

Συνθέτης-Στιχουργός-Ερμηνευτής: Νάσος Ματράκας

6. «Σε σένα κρυμμένο»

Συνθέτης: Δημήτρης Πικράκης

Στιχουργός: Δημήτρης Βαρελάς

Ερμηνεύτρια: Μαρίνα Κωνσταντοπούλου

7. «Χωρίς εσένα»

Συνθέτης-Στιχουργός-Ερμηνεύτρια: Ευσταθία Μαντζούφα

8. «Δρόμος»

Συνθέτης: Γιάννης & Χάρης Μιχαηλίδης

Στιχουργός: Γιάννης Μιχαηλίδης

Ερμηνευτής: Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου

9. «Θα περάσουν οι μέρες»

Συνθέτης: Στάθης Δρογώσης

Στιχουργός: Εβίτα Σκουρλέτη

Ερμηνευτής: Στάθης Δρογώσης

10. «Απ’ τα χείλη μου»

Συνθέτης-Στιχουργός: Μάνος Λυδάκης – Θανάσης Ζλήκας

Ερμηνευτής: Μάνος Λυδάκης

11. «Ξημέρωσε ξανά»

Συνθέτης-Στιχουργός-Ερμηνευτής: Κώστας Τηλαβερίδης

12. «Χαμένη ελπίδα»

Συνθέτης-Στιχουργός-Ερμηνευτής: Θοδωρής Κοντάκος

Το βράδυ του διαγωνισμού, τα τραγούδια των πρωτοεμφανιζόμενων θα κριθούν

από μια επιτροπή αλλά και το κοινό – σε ποσοστό 40% και 60%, αντίστοιχα

«Διεθνείς Μουσικές Ημέρες»: Θεσμός από το 1969

Οι Διεθνείς Μουσικές Ημέρες άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 1969 ως Μουσική

Εβδομάδα Νέων Ελλήνων Καλλιτεχνών. Το 1976 συμμετέχουν καλλιτέχνες και από τα

γειτονικά βαλκανικά κράτη, ενώ από το 1978 ο θεσμός γίνεται διεθνής και

αρχίζει να αναμεταδίδεται από το ραδιόφωνο (Γ’ Πρόγραμμα). Από την 11η Διεθνή

Μουσική Εκδήλωση (1980) η διάρκεια των εκδηλώσεων γίνεται δεκαπενθήμερη. Στο

μεταξύ, δημιουργείται ειδική αίθουσα κατάλληλη για συναυλίες, μέσα στον χώρο

της HELEXPO – ΔΕΘ, με την επωνυμία: «Αιμίλιος Ριάδης». Από το 1982

πραγματοποιείται άνοιγμα των Διεθνών Μουσικών Ημερών από τη Θεσσαλονίκη στην

περιφέρεια, στο πλαίσιο των σχεδιασμών τής τότε διοίκησης της ΔΕΘ για

πολιτιστική αποκέντρωση. Στα χρόνια που ακολουθούν πραγματοποιούνται

εκατοντάδες μουσικές εκδηλώσεις σε πόλεις και κωμοπόλεις της Βόρειας Ελλάδας

και ο θεσμός γνωρίζει μεγάλη επιτυχία.

Από το 1976 στην εκδήλωση συμμετέχουν καλλιτέχνες και από τα γειτονικά

βαλκανικά κράτη, ενώ από το 1978 ο θεσμός γίνεται διεθνής και αρχίζει να

αναμεταδίδεται από το ραδιόφωνο (Γ’ Πρόγραμμα)