H κηδεία του Χαρίλαου Φλωράκη μπόρεσε να γίνει πολιτική, να έχει και διάρκεια
και υπόσταση και συγκίνηση. Στην περίπτωσή του βρέθηκαν οι λέξεις, οι
κινήσεις, οι αίθουσες για την τελετουργία του αποχαιρετισμού. Επειδή ήταν
αυτός που ήταν, διατέθηκε το γραφείο του KKE, επινοήθηκαν τα υπόλοιπα. Όταν
όμως πεθαίνει κάποιος απλός θνητός, που έχει αφήσει εντολή για πολιτική
κηδεία, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Στην πραγματικότητα δεν μπορεί να υπάρξει
πολιτική κηδεία στη σημερινή Ελλάδα. Δεν υπάρχει χώρος, ούτε πρόβλεψη. Στην
περίπτωση του Χαρίλαου Φλωράκη υπήρχε η λύση της μεταφοράς στο μακρινό χωριό.
Ζήτησε ακριβώς πού να τον θάψουν, καταφέρνοντας έτσι να εξαιρέσει τον εαυτό
του από τη δικαιοδοσία της Εκκλησίας. Αυτό όμως είναι εντελώς μοναδικό. Αν
κάποιος κοινός θνητός θέλει να το κάνει, ουσιαστικά δεν μπορεί. Με πολλές
προσπάθειες και διαβήματα, κάποιος που πεθαίνει στην Αθήνα, όπου οι παπάδες
δεν μπορούν να παρακολουθήσουν κι όλο τον κόσμο, μπορεί να καταφέρει να
περάσει απέξω από την πόρτα της εκκλησίας, η οποία οπωσδήποτε δεσπόζει στο
νεκροταφείο. Δεν υπάρχουν και πολλά περιθώρια για τελετές, και το φέρετρο θα
έχει οπωσδήποτε σταυρό επάνω. Στην πραγματικότητα φεύγει χωρίς αποχαιρετισμό,
περιφρονημένος. Υπάρχει κάποια ισχνή παρουσία άλλων θρησκειών, εβραϊκό
νεκροταφείο, και μουσουλμανικό στη Θράκη. Βουδιστές δεν πεθαίνουν ποτέ στην
Ελλάδα; Πάντως οι άθεοι, αν δεν θελήσουν θρησκευτική κηδεία, δεν έχουν καθόλου
κηδεία. Πολιτικά βαφτίσια ίσως γίνονται, πολιτικοί γάμοι σίγουρα, αλλά στον
θάνατο η Εκκλησία έχει κρατήσει την αποκλειστική διαχείριση, το ουσιαστικό
μονοπώλιο, εκ των πραγμάτων. Τόσο, που νομίζουμε ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος
να αποχαιρετά κανείς τον κόσμο, εκτός από το να της παραδίνεται. Και βέβαια
κάνουμε λάθος.
