Αν σας έλεγαν ότι μια καθαρίστρια στο Δημόσιο παίρνει μισθό διπλάσιο από
έναν διευθυντή υπουργείου, απόφοιτο Πανεπιστημίου, θα σας φαινόταν υπερβολικό.
Όπως υπερβολικό ακούγεται περίπου 150.000 δημόσιοι υπάλληλοι να παίρνουν
επιδόματα, με ετήσιο κόστος περίπου 150 δισ. δρχ., από ειδικούς λογαριασμούς
εκτός του τακτικού προϋπολογισμού.
|
|
Σύμφωνα με επίσημο κυβερνητικό πόρισμα όλα αυτά είναι μια πραγματικότητα που
αποδεικνύει τη Βαβυλωνία των μισθών στον χώρο της δημόσιας διοίκησης. Μια
μισθολογική αναρχία που οφείλεται στην ακολουθούμενη επιδοματική πολιτική.
Χαρακτηριστική είναι η επισήμανση του αρμόδιου υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας
Διοίκησης και Αποκέντρωσης ότι τα επιδόματα:
* Χορηγούνται συνολικά σε υπαλλήλους υπουργείων, ΝΠΔΔ κ.ά. χωρίς
σύνδεση με αποτελέσματα, συνθήκες εργασίας, προσόντα, π.χ. σε όλους τους
υπαλλήλους του υπουργείου Οικονομικών, ανεξαρτήτως κλάδου.
* Χορηγούνται από διάφορες πηγές, συνήθως ειδικούς λογαριασμούς, με
αποτέλεσμα να βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση όσοι διαθέτουν τέτοιες πηγές,
έναντι άλλων, π.χ. υπουργεία ΠΕΧΩΔΕ, Μεταφορών, Οικονομικών, Υπηρεσία
Πολιτικής Αεροπορίας κ.α.
* Μάλιστα, το ίδιο το υπουργείο παραδέχεται ότι τα επιδόματα
χορηγούνται χωρίς πρόγραμμα και κεντρικό σχεδιασμό και υπακούουν σε πιέσεις
ισχυρών ομάδων υπαλλήλων ή συνδικαλιστικών οργανώσεων ΑΔΕΔΥ, παράλληλα
επισημαίνει το φαινόμενο υπάλληλοι με τα ίδια τυπικά προσόντα και με τα ίδια
εργασιακά καθήκοντα να έχουν διαφορές μεταξύ τους, οι οποίες φθάνουν τα 2/3 ή
και παραπάνω των αποδοχών τους.
Έως και κατάργηση
Από την πλευρά του, το Γενικό Λογιστήριο του κράτους παρατηρεί ότι τα ειδικά
επιδόματα που συνδέονται με τις συνθήκες εργασίας, πληροφορικής,
διαχειριστικών λαθών κ.ά. δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά δεδομένα και θα
πρέπει να επαναοριοθετηθούν και σε κάποιες περιπτώσεις να καταργηθούν.
Ο χάρτης όλων των επιδομάτων που καταβάλλονται σήμερα στους δημόσιους
υπαλλήλους καταγράφηκε από την επιτροπή που λειτούργησε με σκοπό να καταρτίσει
και να προτείνει το νέο σύστημα αμοιβών στο Δημόσιο. Η πρόταση της επιτροπής
για το νέο μισθολόγιο στο Δημόσιο υποβλήθηκε στην κυβέρνηση.
Όπως ανακοινώθηκε και επίσημα, το νέο μισθολόγιο θα αρχίσει να εφαρμόζεται από
το 2004.
Τρία σενάρια
Πάντως, το πόρισμα της επιτροπής προτείνει τρία διαφορετικά σενάρια εφαρμογής
του νέου μισθολογίου και μάλιστα, μεταξύ άλλων, προτείνεται η
ενσωμάτωση-κατάργηση διαφόρων χορηγούμενων επιδομάτων. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι
να εφαρμοστεί το νέο μισθολόγιο θα υφίσταται η αναρχία των επιδομάτων και θα
εξακολουθεί να παραμένει ανοικτή η ψαλίδα των αποδοχών μεταξύ των υπαλλήλων.
Δεκάδες επιδόματα για 417.479 υπαλλήλους
|
|
Δεκάδες είναι τα επιδόματα που χορηγούνται σήμερα σε 417.479 δημόσιους
υπαλλήλους (και των εκπαιδευτικών). Τρία όμως είναι τα επιδόματα που
χορηγούνται σε όλους τους δημόσιους υπαλλήλους (επίδομα χρόνου υπηρεσίας,
επίδομα εξομάλυνσης μισθολογικών διαφορών και κίνητρο απόδοσης). Αναλυτικά
πρόκειται για τα ακόλουθα:
* Επίδομα μεταπτυχιακών σπουδών. Χορηγείται σε όσους έχουν
μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών και με την προϋπόθεση ότι το περιεχόμενο των
σπουδών αυτών είναι συναφές με το αντικείμενο απασχόλησης των υπαλλήλων. Η
συνδρομή της προϋπόθεσης αυτής κρίνεται από το οικείο Υπηρεσιακό Συμβούλιο.
Σε περίπτωση κατοχής περισσότερων τίτλων, καταβάλλεται μόνο μια φορά το
επίδομα και μάλιστα αυτό που προβλέπεται για τον ανώτερο τίτλο σπουδών.
Το επίδομα μεταπτυχιακών σπουδών ανέρχεται σε 29,35 ευρώ (10.000 δρχ.) για
τους κατόχους τίτλου Master και σε 52,82 ευρώ (18.000 δρχ.) για τους κατόχους
διδακτορικού διπλώματος (Ph.D.).
* Επίδομα εξωδιδακτικής απασχόλησης. Το επίδομα αυτό χορηγείται
σε εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και
αναπροσαρμόζεται αυτόματα κατ’ έτος, σύμφωνα με το ποσοστό του πληθωρισμού του
προηγούμενου έτους.
Το επίδομα αυτό ανέρχεται σε 220,53 ευρώ (75.115 δρχ.).
* Επίδομα Αποφοίτων Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης. Το
επίδομα ανέρχεται σε 23,48 ευρώ (8.000 δρχ.).
* Νοσοκομειακό επίδομα. Χορηγείται στο προσωπικό των Νοσοκομείων
και των Θεραπευτηρίων, καθώς και στο προσωπικό του Εθνικού Κέντρου Άμεσης
Βοήθειας και κλιμακώνεται σε τρία επίπεδα, ανάλογα με την κατηγορία που ανήκει
το προσωπικό ως εξής:
α. Για προσωπικό νοσηλευτικής υπηρεσίας, εργαστηρίων και καθαριότητας, σε
42,55 ευρώ (14.500 δρχ.).
β. Για τεχνικό προσωπικό και προσωπικό εργαζόμενο στην εστίαση, σε 28,17 ευρώ
(9.600 δρχ.).
γ. Για λοιπό (διοικητικό) προσωπικό, σε 17,61 ευρώ (6.000 δρχ.).
* Επίδομα ειδικής απασχόλησης προσωπικού ΟΤΑ. Το επίδομα αυτό
χορηγείται στο προσωπικό των ΟΤΑ κατά κατηγορία ως εξής:
α. Προσωπικό καθαριότητας εξωτερικών χώρων, αφοδευτηρίων, οδηγούς
απορριμματοφόρων αυτοκινήτων, εργατοτεχνίτες αποχέτευσης, νεκροταφείων και
ρίψης ασφάλτου, καθώς και για μηχανοτεχνίτες συνεργείων αυτοκινήτων. Το ύψος
του επιδόματος ανέρχεται σε 96,85 ευρώ (33.000 δρχ.).
β. Εποπτικό προσωπικό καθαριότητας, λοιπό τεχνικό και βοηθητικό προσωπικό
(κηπουροί, τραπεζοκόμοι, λαντζιέρηδες), καθώς και για μουσικούς πνευστών
οργάνων, σε 80,70 ευρώ (27.500 δρχ.).
γ. Λοιπό προσωπικό, σε 48,42 ευρώ (16.500 δρχ.).
* Επίδομα Μεταφραστών – Διερμηνέων. Προϋπόθεση για τη χορήγησή
του αποτελεί η πλήρης και αποκλειστική απασχόλησή τους με τη συγκεκριμένη
ειδικότητα. Το επίδομα αυτό ανέρχεται σε 23,35 ευρώ (10.000 δρχ.).
* Επίδομα Αρχαιολογικών Ερευνών. Χορηγείται στους αρχαιολόγους
του Υπουργείου Πολιτισμού και του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και
Απαλλοτριώσεων (ΤΑΠΑ) και αναπροσαρμόζεται κατ’ έτος, σύμφωνα με το ποσοστό
του πληθωρισμού του προηγούμενου έτους. Το επίδομα αυτό ανέρχεται σε 87,47
ευρώ (29.804 δρχ.).
* Ειδικά επιδόματα εκπαιδευτικού προσωπικού μειονοτικών σχολείων
και σχολείων ειδικής αγωγής. Τα επιδόματα αυτά χορηγούνται σε εκπαιδευτικούς
λειτουργούς που υπηρετούν σε περιοχές και σε σχολεία που δικαιολογούν την
καταβολή τους. Ανέρχεται από 18,20-32,87 ευρώ (6.200-11.200 δρχ.).
* Τροφής προσωπικού νοσοκομείων, θεραπευτηρίων και Εθνικού
Κέντρου Αμέσου Βοηθείας (ΕΚΑΒ). Το επίδομα αυτό χορηγείται στο μη ιατρικό
προσωπικό που υπηρετεί σε νοσοκομεία, θεραπευτήρια και στο ΕΚΑΒ. Ανέρχεται σε
35,22 ευρώ (12.000 δρχ.).
* Επίδομα υψηλού βαθμού ευθύνης και ασφάλειας του προσωπικού της
Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ). Χορηγείται αποκλειστικά στο προσωπικό της
ΕΥΠ. Το επίδομα αυτό κυμαίνεται από 220,81-430,34 ευρώ (75.240-146.640 δρχ.).
* Επίδομα πληροφορικής. Καταβάλλεται σε ειδικευμένους υπαλλήλους
που ανήκουν οργανικά σε κλάδους πληροφορικής, υπηρετούν σε νομοθετημένες
υπηρεσίες, διευθύνσεις, τμήματα ή κέντρα πληροφορικής και κατέχουν τα προσόντα
που ορίζονται στο Προεδρικό Διάταγμα 194/1998, καθώς και στους Ηλεκτρονικούς
Μηχανικούς Ασφαλείας Εναέριας Κυκλοφορίας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας
(ΥΠΑ). Το επίδομα αυτό κλιμακώνεται σε τρία επίπεδα ως εξής:
1. Αναλυτές Προγρ/στές – Ηλεκτ. Μηχανικοί: 88 ευρώ (30.000 δρχ.)
2. Χειριστές – Χειρίστριες Η/Υ: 73 ευρώ(25.000 δρχ.).
3. Κωδικογράφοι – Χειρ. Κοπτικών Μηχαν/των: 44,02 ευρώ (15.000 δρχ.).
* Επίδομα αντιστάθμισης διαχειριστικών λαθών. Το επίδομα
χορηγείται σε ταμίες διαχειριστές και εκδότες που διαχειρίζονται χρήματα με
πλήρες ωράριο ημερήσιας απασχόλησης, εφόσον το μηνιαίο ποσό της χρηματικής
διαχείρισης είναι ανώτερο των 146.735,14 ευρώ (50.000.000 δρχ.). Ανέρχεται σε
58,69 ευρώ (20.000 δρχ.).
* Ειδικό επίδομα προσωπικού σωφρονιστικών και αναμορφωτικών
καταστημάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Το επίδομα αυτό αποτελεί ενοποίηση
των επιδομάτων επιφυλακής, ετοιμότητας και στολής, καθώς και του κινήτρου
προσέλκυσης και παραμονής που καταβαλλόταν στο εν λόγω προσωπικό μέχρι την
ισχύ του Ν. 2470/1997. Το επίδομα αυτό ανέρχεται σε 132,06 ευρώ (45.000 δρχ.).
* Επίδομα Ραδιενέργειας για το προσωπικό του Εθνικού Κέντρου
Έρευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος». Καταβάλλεται κλιμακούμενο ως
εξής:
Ζώνη Α’: 264,12 ευρώ (90.000 δρχ.)
Ζώνη Β’: 146,74 ευρώ (50.000 δρχ.)
Ζώνη Γ’: 88,04 ευρώ (30.000 δρχ.)
* Επιδόματα εορτών και αδείας. Τα επιδόματα αυτά υπολογίζονται
επί των τακτικών αποδοχών (βασικός μισθός, χρονοεπίδομα, επίδομα εξομάλυνσης)
και καταβάλλονται μια φορά κατ’ έτος.
* Οικογενειακή παροχή. Η οικογενειακή παροχή καταβάλλεται σε
έγγαμους υπαλλήλους χωρίς ή με τέκνα. Αποτελείται από το βασικό ποσό ύψους
35,22 ευρώ (12.000 δρχ.) και τις προσαυξήσεις αυτού ανάλογα με τον αριθμό των
τέκνων.
Το βασικό ποσό της οικογενειακής παροχής χορηγείται:
* Στους έγγαμους υπαλλήλους χωρίς ή με ενήλικα τέκνα.
* Στους γονείς που τελούν σε διάζευξη ή διάσταση, εφόσον τους έχει
ανατεθεί νόμιμα η επιμέλεια των τέκνων και συγκατοικούν με αυτά, στους άγαμους
γονείς, καθώς και στον επιζώντα σύζυγο σε περίπτωση θανάτου ενός των συζύγων –
υπαλλήλων, εφόσον έχουν παιδιά για τα οποία δικαιολογείται η καταβολή της
αντίστοιχης οικογενειακής παροχής.
Η οικογενειακή παροχή καταβάλλεται μόνο στους συζύγους – υπαλλήλους του
Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ και μάλιστα μέχρι 30.6.2002, στον ένα από
αυτούς, κατ’ επιλογή τους με κοινή υπεύθυνη δήλωση. Από 1.7.2002, με σχετική
διάταξη που περιέχεται στο Ν. 3016/2002 προβλέπεται η χορήγηση της
οικογενειακής παροχής και στους δύο συζύγους – υπαλλήλους.
* Υπερωριακή εργασία των υπαλλήλων με αμοιβή. Οι υπάλληλοι του
Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ επιτρέπεται να εργάζονται με αμοιβή, πέρα από
τις ώρες της υποχρεωτικής απασχόλησης, μόνο για την αντιμετώπιση εποχικών,
επειγουσών ή όλως εκτάκτων υπηρεσιακών αναγκών.
Εργασία με αμοιβή κατά τις Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες ή κατά τις
νυχτερινές ώρες επιτρέπεται μόνο σε υπαλλήλους που ανήκουν σε υπηρεσίες που
λειτουργούν βάσει νόμου, όλες τις μέρες του μήνα ή σε 12ωρη ή 24ωρη βάση.
Η ετήσια δαπάνη για υπερωριακή εργασία κατά το έτος 2001 ανήλθε σε 84,49 εκατ.
ευρώ .
Συνθηκών εργασίας και περιοχής απασχόλησης
Επιπλέον, επιδόματα των οποίων η χορήγηση συνδέεται με τις συνθήκες εργασίας ή
με τη γεωγραφική περιοχή στην οποία βρίσκεται η υπηρεσία που υπηρετούν οι
υπάλληλοι, είναι τα ακόλουθα:
* Επιδόματα ανθυγιεινής, επικίνδυνης και ειδικών συνθηκών
εργασίας. Τα επιδόματα αυτά θεσμοθετήθηκαν με το Π.Δ. 904/1978 και αφορούν στα
προβλεπόμενα για το προσωπικό των ΑΕΙ που απασχολείται σε εργαστήρια και
κλινικές των ιδρυμάτων αυτών, καθώς και για θέσεις όπως αυτές των κτηνιάτρων
δημοσίων υπαλλήλων, των εποπτών Δημόσιας Υγείας, των εργαζομένων στις φυλακές,
στα σωφρονιστικά και θεραπευτικά καταστήματα και Ιδρύματα Αγωγής Ανηλίκων, για
τους εργαζόμενους στους Οργανισμούς Λιμένος Πειραιώς – Θεσσαλονίκης και στα
Λιμενικά Ταμεία Βόλου, Πάτρας, Ηρακλείου, Ελευσίνας, Χανίων και Ρεθύμνου.
Τα επιδόματα αυτά κλιμακώνονται ως εξής:
Α’ κατηγορίας: 22,01 ευρώ (7.500 δρχ.)
Β’ κατηγορίας: 35,22 ευρώ (12.000 δρχ.)
Γ’ κατηγορίας: 52,82 ευρώ (18.000 δρχ.).
* Επίδομα προβληματικών και παραμεθορίων περιοχών. Το επίδομα
αυτό καταβάλλεται σε όλους τους υπαλλήλους που υπηρετούν σε προβληματικές
ή/και παραμεθόριες περιοχές (όπως ορίζονται κατά κατηγορίες με σχετικές
υπουργικές αποφάσεις) και μόνο κατά το χρόνο παραμονής τους στις περιοχές
αυτές. Επίσης καταβάλλεται και σε υπαλλήλους αποσπασμένους σε προβληματικές
ή/και παραμεθόριες περιοχές και για όσο χρόνο διαρκεί η απόσπασή τους.
Δεν δικαιούνται το επίδομα αυτό όσοι υπάλληλοι έχουν μεν οργανική θέση σε
προβληματική ή/και παραμεθόρια περιοχή αλλά υπηρετούν με απόσπαση σε περιοχή
που δεν χαρακτηρίζεται ως τέτοια και για όσο χρόνο είναι αποσπασμένοι.
Υπάλληλοι που υπηρετούν για τμήμα του μηνός στις περιοχές αυτές και τμήμα σε
περιοχές που δεν είναι προβληματικές ή/και παραμεθόριες, δικαιούνται μέρος του
επιδόματος αυτού ανάλογο με το χρόνο υπηρεσίας τους στις διάφορες περιοχές που
δικαιολογούν την καταβολή του. Το επίδομα αυτό κλιμακώνεται ως εξής:
*Προβληματικών & Παραμεθορίων Περιοχών: 110,05 ευρώ (37.500 δρχ.).
Προβληματικών περιοχών Α’ κατηγορίας: 44,02 ευρώ (15.000 δρχ.).
Προβληματικών περιοχών Β’ κατηγορίας: 32,28 ευρώ (11.000 δρχ.).
Επίδομα Θέσης Ευθύνης
Καταβάλλεται στους προϊσταμένους διοίκησης και εκπαίδευσης για όσο χρόνο
ασκούν τα καθήκοντά τους αλλά και σε περίπτωση προσωρινής απουσίας τους για
οποιαδήποτε αιτία (αναρρωτική άδεια, αιμοδοτική κ.λπ.) όχι όμως πέραν των δύο
(2) μηνών συνολικά για κάθε έτος. Στις περιπτώσεις που ο προϊστάμενος
απουσιάζει ή κωλύεται στην άσκηση των καθηκόντων του, το επίδομα θέσης ευθύνης
καταβάλλεται στο νόμιμο αναπληρωτή της θέσης αυτής, μετά την πάροδο του
προαναφερόμενου διμήνου και για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των έξι (6)
μηνών κατ’ έτος.
Αν όμως κενωθεί ή συσταθεί θέση προϊσταμένου οργανικής μονάδας, έως την
τοποθέτηση νέου προϊσταμένου το επίδομα θέσης ευθύνης καταβάλλεται στο νόμιμο
αναπληρωτή της θέσης αυτής από την έναρξη της αναπλήρωσης και για έξι (6)
μήνες το χρόνο.
Κίνητρα παραγωγικότητας, από ειδικούς λογαριασμούς
* Επιδόματα από ειδικούς λογαριασμούς, εκτός Τακτικού Προϋπολογισμού
(Π/Υ).
Οι ειδικοί λογαριασμοί παρακολουθούνται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους
(Δ/νση 24η Λογαριασμών του Δημοσίου), οι δε διαχειριστές τους λογοδοτούν και
υπόκεινται στον κατασταλτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Για την εξυπηρέτηση σκοπών που συνδέονται με την προώθηση έργων, την
απορρόφηση πιστώσεων, καθώς και με την ανάγκη συμμόρφωσης προς τους
κοινοτικούς κανόνες ή τις διεθνείς συμβάσεις, δημιουργήθηκαν ειδικοί
λογαριασμοί εκτός του Τακτικού Π/Υ. Για την εξυπηρέτηση των σκοπών των ειδικών
λογαριασμών και ως κίνητρο για την αύξηση της παραγωγικότητας των υπαλλήλων,
μέρος των εσόδων των ειδικών λογαριασμών εχορηγείτο μέχρι το 1996 σε
κατηγορίες υπαλλήλων που υπηρετούσαν σε υπηρεσίες φορέων οι οποίοι
απασχολούνταν με το αντικείμενο των ειδικών λογαριασμών (π.χ. Eurocontrol για
τους υπαλλήλους της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, ΔΕΤΕ για τους τελωνειακούς
υπαλλήλους κ.λπ.).
Με την παράγραφο 4 του άρθρου 10 του Ν. 2470/1997, καταργήθηκαν όλα τα λοιπά
επιδόματα (ανεξάρτητα από την ονομασία ή την πηγή τους) τα οποία την
31.12.1996 καταβάλλονταν από ειδικούς λογαριασμούς με τη μορφή κινήτρου
παραγωγικότητας ή αποδοτικότητας στους υπαλλήλους που εμπίπτουν στο πεδίο
εφαρμογής του Ν. 2470/1997, περιλαμβανομένων και εκείνων που χορηγήθηκαν με τη
μορφή κινήτρου προσέλκυσης και παραμονής.
Με τη διαδικασία του άρθρου 13 του ίδιου νόμου, τυχόν απομένοντα υπόλοιπα
στους ειδικούς λογαριασμούς, μετά την αφαίρεση του ποσού του Κινήτρου
Απόδοσης, διατέθηκαν υπέρ των δικαιούχων με κοινές αποφάσεις του Υπουργού
Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού.
Με όμοιες αποφάσεις μπορεί να ενοποιούνται περισσότεροι του ενός λογαριασμοί
που έχουν συσταθεί με προϊσχύουσες διατάξεις.
Με τη διαδικασία του άρθρου 13 του Ν. 2470/1997 σήμερα χορηγούνται υπόλοιπα
ειδικών λογαριασμών (εκτός Ν. 2470/1997) σε υπαλλήλους Υπουργείων και
Αυτοτελών Υπηρεσιών, καθώς και ΝΠΔΔ.
