Στήθος, μπούτι και κρυφές κάμερες

Από την 11η Σεπτεμβρίου του 2001 και τα πλάνα των τρομοκρατικών επιθέσεων

στους δίδυμους νεοϋορκέζικους πύργους, που στοίχειωσαν την παγκόσμια

διπλωματία, έως τον φετινό Ιούνιο του 2002 και το τηλεοπτικό Μουντιάλ, που

φαίνεται πως στοιχειώνει τα όνειρα των αγνών φιλάθλων, οι οποίοι θέλουν να

πιστεύουν πως το ποδόσφαιρο είναι μόνο άθλημα και ξεχνούν ότι η τηλεοπτική του

παγκόσμια αναμετάδοση το κάνει ισχυρότατο όπλο εμπορικής διπλωματίας, το

εγχώριο τηλεοπτικό θέαμα πρόσφερε αλλεπάλληλες συγκινήσεις και έγινε κεντρικό

θέμα συζήτησης, παραμερίζοντας οριστικώς την πολιτική ή μάλλον επιβάλλοντάς

της, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, όρους τηλεοπτικής σκηνοθεσίας.

Ήταν ακόμη η χρονιά της «κρυφής κάμερας», που αποθεώθηκε ως εγχώριο μέσον

φρουτο-κάθαρσης από τις τριανταφυλλοπουλειάδες. Με την ευκαιρία, ζήσαμε

μερικούς μήνες αυθεντικής εθνικής αλληλοεξόντωσης μέσα σε κλίμα καχυποψίας και

λασπερών καταγγελιών, που αποτέλεσαν «καυτό» τηλεοπτικό θέαμα.

Και αν τα φρουτάκια, ως ψυχοεκτόνωση των αποκλεισμένων της ελληνικής

περιφέρειας, καταδικάστηκαν στο πυρ το εξώτερον, τα μπιγκμπραδερικά φρούτα

αναδείχθηκαν σε εθνική λιχουδιά για κάθε χρήση.

Ήταν η χρονιά που στη χώρα μας έθεσε τις βάσεις της η νέα τηλεόραση, όπου

πλέον «καθημερινοί άνθρωποι» προσφέρουν τον εαυτό τους ως θέαμα. Νέοι

ιμιτασιόν σταρ γίνονται πρωταγωνιστές σε κουτσουμπολοεκπομπές και δελτία

ειδήσεων εθνικής αποβλάκωσης. Ο Πρόδρομος και η Δώρα, ο Τσάκας, ο πρώτος

νικητής των εγκλείστων, που αποκατέστησε τους απανταχού πονηροαφελείς

Ελληναράδες με τις ματσό παραδόσεις και την αγροτική υπερηφάνεια,

ενσαρκώνοντας το όνειρό τους να γίνουν διάσημοι – για να γλιτώσουν από την

αγροτιά φυσικά – η Στέλλα Μπεζεντάκου με τις προκλητικές γυμνικές εμφανίσεις

της, ήταν τα πρόσωπα που εισέβαλαν διά της τηλεοπτικής σήραγγας του ιλίγγου

στο κουρασμένο και εξαντλημένο σταρ σύστεμ και ανέτρεψαν τους όρους του.

Τέλος, ήταν η χρονιά των ηχηρών μεταγραφών, που έμελλε να ανατρέψουν τα

δεδομένα στο τοπίο της εθνικής ενημέρωσης. Η αποχώρηση του Νίκου Ευαγγελάτου

μετά της συζύγου του Τατιάνας από τον Alpha για να καταλήξουν στο Alter, και

του Σταμάτη Μαλέλη αργότερα και πάλι από τον Alpha για να πάει στο Star,

διαμόρφωσε μια νέα ενημερωτική ζώνη, όπου το φιλοθεάμον κοινό μπορεί να

απολαύσει από καμπυλόγραμμες σταρλετίτσες μέχρι σιλικονούχες τρανσέξουαλ σε

διάφορα νούμερα αλληλοξεκατινιασμάτων.

Θέαμα και διπλωματία

Η ψηφιακή αναπαράσταση των τρομοκρατικών επιθέσεων στους δίδυμους

πύργους έγινε κάτι σαν σήμα κατατεθέν της νέας εποχής στην πολιτική, όπου

επιστρατεύονται οι εικόνες για να υποβοηθηθούν σκληρές αποφάσεις, οι οποίες

ανατρέπουν αιώνες δημοκρατικής παράδοσης. Ο Μπιν Λάντεν καθιερώνεται σε ένα

είδος πρωταγωνιστή του επιβεβλημένου εφιάλτη της Δύσης και τα μπινλαντενικά

βίντεο αποτελούν τη χρυσή ευκαιρία, για να καθιερωθεί μια παγκόσμια σκηνοθεσία

του προσωποποιημένου, διασκεδαστικού τρόμου. Το είδαμε να συμβαίνει στη χώρα

μας, όταν κάθε προβολή βίντεο με μήνυμα του σκοτεινού Εχθρού γινόταν η αφορμή

για πλήθος τηλεθεαμάτων, όπου συμμετείχαν από αναλυτές του τρομοκρατικού

λεξιλογίου μέχρι ειδήμονες της σημειολογίας και της προσωπολογίας. Μάθαμε πως

τα φαρδιά ρουθούνια σημαίνουν, για παράδειγμα, άνθρωπο των παθών, τα πεταχτά

αυτιά άνθρωπο σαχλό ή κάτι παρόμοιο, όλα πληροφορίες απαραίτητες να πορευτούμε

στη ζωή – αν και τον Μπιν Λάντεν μετά βίας τον θυμόμαστε.

Η εκτόνωση του τρόμου και ο εκφυλισμός του σε θέαμα της τηλεοπτικής

Ντίσνεϊλαντ απλώς ολοκλήρωσαν τη γλυκιά αποβλάκωση της ψυχαγωγίας που

εξουδετερώνει κάθε διάθεση για στράτευση ή ατομική εξέλιξη, ακόμη και για την

παραμικρή σκέψη.

Δελτία ειδήσεων και ξεγυμνωμάτων

Και εκεί που πήγε το έθνος να βρει ισορροπία στην ώρα έναρξης των

δελτίων ειδήσεων, καθώς συμφώνησαν οι διευθυντές στην ώρα έναρξης και λήξης –

αυστηρώς 8 με 9 μ.μ. – η μεταγραφή της χρονιάς έμελλε να αλλάξει τα δεδομένα.

Ήταν αυτή του Νίκου Ευαγγελάτου αρχικώς για το Tempo, που δεν ευοδώθηκε, και

από εκεί για το Alter, όπου και εγκαταστάθηκε μετά της συζύγου. Εκεί οι δυο

τους εφάρμοσαν το μοντέλο του δίδυμου της σκανδαλιστικής ενημέρωσης, καθώς η

μεν κυρία Τατιάνα ξεκινάει από νωρίς το απόγευμα να παρουσιάζει θέματα που

αναδεικνύουν οι κουτσομπολοφυλλάδες και κατόπιν τα ξεκατινιάσματα των

πρωταγωνιστών περνούν στο λεγόμενο δελτίο ειδήσεων του Νίκου Ευαγγελάτου και

καθιερώνονται ως εθνικού ενδιαφέροντος.

Αγαπημένες του ζεύγους οι σταρ της σιλικονούχου πρόκλησης, όπως η Γιούλη

Μπάρκα, την οποία ανέσυρε από τον βούρκο των κατηγοριών για συμμετοχή σε ροζ

κύκλωμα ο Νίκος Ευαγγελάτος και την έκανε σταρ των δελτίων του,

αναδεικνυόμενος έτσι σε προστάτη των σιλικονούχων επαγγελματιών κορασίδων. Ο

Σταμάτης Μαλέλης είναι η επόμενη μεγάλη μεταγραφή, και αυτή από τον Alpha για

το Star. Έτσι η πρώην ομάδα του Alpha, που είχε βγάλει τα αλήστου μνήμης

δελτία με τη Χειλουδάκη και τον αντεισαγγελέα, με τα διαζύγια και τα συναφή,

μοιράζεται στα κανάλια και διαμορφώνει μια ζώνη παράλληλη με τα δελτία

ειδήσεων, που προσφέρει εκείνη την παλιά γνωστή συνταγή της πρόκλησης.

Και αν κανείς αναρωτιέται τι άλλο θα δείξει η κατέχουσα καίρια πόστα πρώην

ομάδα του Alpha ή πού θα φτάσει η τηλεοπτική ενημέρωση, φοβάμαι πως δεν μας

φτάνει η φαντασία για να το προβλέψουμε.

Μπιγκμπραδερικό «ριάλιτι» σόου

Η εκπομπή του Μεγάλου Αδελφού ξεκίνησε τον περασμένο Σεπτέμβριο στον

ΑΝΤ1 και έμελλε να δικαιώσει τις χειρότερες προβλέψεις. Μια ομάδα 12 νέων, με

όνειρο την επαγγελματική αποκατάσταση, κλείστηκαν σε ένα λυόμενο με πισίνα,

για να προσφέρουν το θέαμα του εαυτού τους. Σύρθηκαν στους καναπέδες,

αλληλομισήθηκαν, αλληλοβρίστηκαν, αλληλοκαρφώθηκαν με πάθος, όλο αυτό

ονομάστηκε «παιχνίδι», και τέλος πήρε το «έπαθλο» των 50 εκατομμυρίων ο πιο

πονηρός. Η βραδιά των τελικών αποτελεσμάτων ήταν η παραμονή της Πρωτοχρονιάς

και η τηλεθέαση άγγιξε το 80%.

Η όρεξη άνοιξε για τα καλά και ακολούθησε το Mega με παρόμοια εκπομπή, το

«Μπαρ», μερικούς μήνες μετά. Εδώ δεν επρόκειτο ακριβώς για εγκλεισμό, καθώς οι

συμμετέχοντες ζουν σε ένα σπίτι, αλλά έρχονται σε επαφή με κόσμο

αναλαμβάνοντας να λειτουργήσουν μια επιχείρηση μπαρ. Εδώ τις εντάσεις και τις

ακραίες καταστάσεις τις προκαλεί η μεγάλη διαφορά μεταξύ μιας κλειστής ζωής 12

νέων, που δεν κάνουν παρέα παρά μόνο μεταξύ τους, και της καθημερινής τους

επαφής με δεκάδες άλλους, οι οποίοι σχολιάζουν αυτά που βλέπουν γι’ αυτούς από

την τηλεόραση. Το αποτέλεσμα ήταν ίντριγκες, πάθη, μίση, αλληλοκαρφώματα,

κλάματα. Θριάμβευσε ο πιο χαριτωμένος και πιο χαβαλετζής, ο Ανδρέας από την

Κρήτη, θα λέγαμε ο αυθεντικός ανθρωπότυπος των εκπομπών του είδους.

Εθνική φρουτοπική πολιτική

Μέγα εθνικό ζήτημα της χρονιάς το τζογαδόρικο πάθος των Ελλήνων, που

έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης από μεγαλοεπιχειρηματίες παράνομων

«κουλοχέρηδων». Τα «φρουτάκια» που βρέθηκε να παίζει σύμπασα σχεδόν η ελληνική

περιφέρεια, όπως αποκαλύφθηκε από παθιασμένες κατά της ανήθικης πράξης του

παράνομου τζόγου τριανταφυλλοπουλειάδες, χαρακτηρίζονται ως η καταστροφή του

αγνού Έλληνα. Κηρύσσεται πόλεμος στους ασυνείδητους επιχειρηματίες, όπως

περίπου εκείνος του Μπους κατά της μπινλαντενικής τρομοκρατίας, από τις

τηλεοπτικές ζούγκλες, αλλά και από δελτία ειδήσεων που είδαν τη χρυσή ευκαιρία

και εδώ να στήσουν υπερθεάματα καταγγελιών.

Πρώτο θύμα του πανικού ο βουλευτής Αλέκος Χρυσανθακόπουλος, ο οποίος

συλλαμβάνεται από την τριανταφυλλοπουλική κρυφή κάμερα. Ο βουλευτής

διαγράφεται και η κρυφή τριανταφυλλοπουλική κάμερα νομιμοποιείται, η νοοτροπία

της παρακολούθησης καθιερώνεται στην πολιτική.

Είναι τέτοια η δύναμη του καταγγελτικού θεάματος, ώστε ανοίγει την όρεξη σε

ορισμένους που την είδαν ως ευκαιρία να προωθήσουν σχέδια που δεν αντέχουν σε

καθαρές δημοκρατικές οδούς, να βάλουν στο στόχαστρο ως και τον Πρόεδρο της

Δημοκρατίας. Στο κανάλι Extra, ο Σπύρος Καρατζαφέρης, προβάλλει ένα θέαμα

ύπουλης επίθεσης στον κ. Στεφανόπουλο. Νέοι σπασμοί προκαλούνται στην πολιτική

σκηνή, αποκαλύπτοντας πως η τηλεόραση καταφέρνει να καταργεί την ψυχραιμία και

να επιβάλλει τις μεθόδους της, εντέλει να καταργεί την πολιτική υπέρ του

τηλεοπτικού της φλύαρου και ασυνάρτητου θεάματος.

Σπασμοί του ΕΣΡ

Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης αντιδρά σπασμωδικά στη λαίλαπα μιας

εντυπωσιακής και άκρως ορμητικής τηλεοπτικής εκμετάλλευσης του αισθήματος της

αντίθεσης στο είδος των εκπομπών αυτών από κανάλια που δεν διαθέτουν τέτοιες.

Οι σκηνοθεσίες δήθεν καταγγελτικών θεαμάτων παρασύρουν και σε άκαιρες

απαγορεύσεις, οι οποίες ανακοινώνονται από τηλεοπτικές εκπομπές – ο κ. Βασίλης

Κόκκινος, ως φίλος του προέδρου του ΕΣΡ κ. Λαμπρίδη, την ανακοινώνει από την

εκπομπή του Ευαγγελάτου – και έτσι επιφέρουν ρωγμές στο κύρος του θεσμού.