Έκανε σπίτι του το ηφαίστειο της Σαντορίνης

Η ημέρα του αρχίζει πάντα πριν από το χάραμα. Βγαίνει από το μικρό του

δωματιάκι, στην κορυφή του λόφου, φτιαγμένο ίσα ίσα για να χωρά ένα κρεβάτι.

Όπου κι αν γυρίσει το μάτι του, αντικρύζει μαύρα βράχια, το μπλε του Αιγαίου

και στο βάθος αχνοφαίνονται κάτι άσπρες κουκίδες στην κορυφή των απέναντι

νησιών.

Κανείς άλλος δεν έχει την ίδια θέα, μια που ο Σώστης Αρβανίτης είναι ο

μοναδικός κάτοικος του ηφαιστείου της Σαντορίνης, ανάμεσα στα Φηρά και τη

Θηρασιά.

Πριν από 13 χρόνια, η Παλαιά Καμένη έγινε «το νησί του Σώστη», όπως μαρτυρά

και η επιγραφή στον βράχο, που καλωσορίζει τους επισκέπτες.

Ο 49χρονος Σαντορινιός άφησε τον «πολιτισμό» και μετακόμισε από το Ακρωτήρι

στη μέση του Κόλπου της Σαντορίνης.

Εκεί που πριν από 1.900 χρόνια, περίπου, ξεπήδησε μέσα από τον βυθό λάβα

καυτή, στερεοποιήθηκε και σχημάτισε την Παλαιά Καμένη.

Στην αρχή έφερε μόνο τα κατσίκια του, αλλά μετά του άρεσε και αποφάσισε να

μείνει. «Δεκατρία χρόνια, αλλά είναι σαν να ‘χουν περάσει τα διπλά, επειδή

είμαι εδώ ολομόναχος στην ερημιά.

Τον τόπο τον αγαπώ, είναι πολύ δυνατός, γεμάτος ενέργεια από την ιστορία που

κουβαλά, την έκρηξη του ηφαιστείου. Αυτό το μέρος, η Σαντορίνη, το ηφαίστειο,

σε φορτίζει, γεμίζει τις μπαταρίες, γι’ αυτό έρχεται και ξανάρχεται τόσος

κόσμος».

Τον Ροβινσώνα Κρούσο δεν τον έχει διαβάσει, αλλά είναι το πρώτο πράγμα που

έρχεται στο μυαλό του επισκέπτη, που ξεναγείται στην Καμένη από τον μοναδικό

της κάτοικο.

Το νησί του κρύβει ομορφιές, που κανείς από τους κολυμβητές των θερμών νερών

δεν έχει την τύχη να ανακαλύψει στο 10λεπτο του διαθέσιμου χρόνου του.

Λιμνοθάλασσες με πράσινα θειούχα νερά, βάθους οκτώ μέτρων, δίπλα από το

πελαγίσιο μπλε, όπου έχει ρίξει αστακούς και καραβίδες, ονειρεμένους

σχηματισμούς από μαύρη λάβα, ιαματικά νερά σε κρυμμένους κολπίσκους, μια όαση

για τα μάτια και την ψυχή. Αλλά χρειάζεται «ανοιχτό μυαλό, εσωτερική δύναμη

για να αντέξεις την ομορφιά και τον φόβο τής μαυρίλας, τις φουρτούνες.

Πρέπει να έχεις κατανόηση, αγάπη και ευαισθησία, που σπανίζουν σήμερα. Τα

βλέπεις αυτά τα σχέδια στα βράχια; Βοηθάνε το μυαλό του ανθρώπου να

ξεμπλοκάρει, αλλά μόνο αν τα ‘χει καλά με τον εαυτό του».

Ο Σώστης έχει ανοίξει καινούργια μονοπάτια ή έχει βελτιώσει παλιότερα,

χτισμένα από τον προηγούμενο κάτοικο πολλά χρόνια πριν.

Έχει χτίσει πλακόστρωτες δεξαμενές για να μαζεύει το νερό της χειμωνιάτικης

βροχής, κάτι που φέτος έλειψε πολύ.

Έχει φυτέψει τα περίφημα σαντορινιά ντοματάκια, αλλά και κρεμμύδια με σκόρδα

«που αντέχουν στην ξηρασία».

Έχει σμιλέψει σκαλιά πάνω στα βράχια και έχει βάλει ακόμα και κάγκελα στις

άκρες, για προστασία.«Πολλή δουλειά όλα αυτά τα χρόνια».

Το καλοκαίρι, καθημερινά, εκατοντάδες τουρίστες χτυπούν την πόρτα τού…

βασιλείου του.

Πέφτουν στα πρασινοκίτρινα θερμά νερά από τα καραβάκια, που τους μεταφέρουν

στο ηφαίστειο, απλώνουν πάνω τους τη θεραπευτική λάσπη και χαζεύουν με

περιέργεια τον Σώστη να ταΐζει τα ζώα του, να σκαρφαλώνει στα απότομα

μονοπάτια ή να φτιάχνει τον καφέ του σε μία αυτοσχέδια καλύβα λαξεμένη μέσα

στο βράχο.

Ένα μεγάλο μέρος της ημέρας του το περνά φροντίζοντας τα ζώα του: εξήντα

κατσίκια, καμιά εικοσαριά κότες, εννιά γαλόπουλα και ο πιστός του φίλος, ο

σκύλος του ο Σωκράτης. «Τα προσέχω τα ζώα μου και με αγαπούν πολύ.

Τα ταΐζω, τα φροντίζω, παίρνω το γάλα, τα αυγά, φτιάχνω τυρί, περνούν έτσι

πολλές ώρες».

Τον υπόλοιπο χρόνο του βελτιώνει τα μονοπάτια στο νησί, επιδιορθώνει τις τρεις

καλύβες του, μία στον λόφο, όπου μένει τα τελευταία δύο χρόνια, και άλλες δύο

χαμηλά στον κολπίσκο, που ξεφορτώνουν τα τουριστικά πλοιαράκια.

«Μετακόμισα χαμηλότερα, γιατί πάνω στον λόφο ο χειμώνας είναι βαρύς και οι

αέρηδες άγριοι.

Αλλά εκεί εξακολουθώ να πηγαίνω για να ηρεμώ, να ξεφεύγω. Κάθομαι ψηλά και

αγναντεύω το πέλαγος».

Το χειμώνα, μία φορά την εβδομάδα ταξιδεύει απέναντι «στον πολιτισμό» για

προμήθειες.

Πάει συχνά για ψάρεμα, αλλά το μεγαλύτερο έσοδό του είναι οι εκδρομές με τους

τουρίστες.

Τους γυρίζει με το καΐκι του, χωρητικότητας 25 ατόμων, σε όλη την Καλντέρα,

την Κόκκινη Παραλία, την Άσπρη, τα ζεστά νερά, τη Θηρασιά, την Οία.

Και όποιοι τον προτιμήσουν ως ξεναγό, θα καταλήξουν στο καλύβι του να

γευτούν… ηφαιστειακή φιλοξενία: αστακομακαρονάδες, χλωρό τυρί και την

υπόλοιπη παραγωγή του νησιού από τα χέρια του.

Σαν μαύρο σαλάχι στη μέση της Καλντέρας

Το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης έχει γνωρίσει αλλεπάλληλες μεταβολές

ανά τους αιώνες. Εκεί που σήμερα βρίσκονται η Παλαιά και η Νέα Καμένη, στη

μέση του Κόλπου της Σαντορίνης, υπήρχε μόνο θάλασσα μέχρι το 47 μ.Χ.

Τότε, άρχισε να αναβλύζει λάβα από τα έγκατα της γης και είχε ως αποτέλεσμα

τον σχηματισμό της Παλαιάς Καμένης. Το 726, νέα υποθαλάσσια δραστηριότητα και

ισχυρές εκρήξεις πολλαπλασίασαν την έκτασή της.

Η λάβα συνέχισε να κάνει την εμφάνισή της σε τακτά χρονικά διαστήματα: το 1570

γεννήθηκε η Μικρή Καμένη, λίγα μέτρα μακριά της Παλαιάς. Από το 1707 μέχρι το

1711, ισχυρές εκρήξεις, σεισμοί και περισσότερη λάβα δημιούργησαν την Νέα

Καμένη με τους κρατήρες της, που ενώθηκε με την Μικρή Καμένη, κλέβοντας την

αποκλειστική δόξα της Παλαιάς και καλύπτοντας σαν μαύρο σαλάχι τη μέση της Καλντέρας.

Το ηφαίστειο παραμένει ενεργό, εκλύοντας υδρόθειο, μεθάνιο και άλλα αέρια από

τα βάθη της γης. Γι’ αυτόν τον λόγο, παρακολουθείται στενά από ειδικούς

επιστήμονες με όργανα που έχουν εγκαταστήσει στο εσωτερικό των κρατήρων του.

Παράλληλα, ένα άλλο υποθαλάσσιο ηφαίστειο στα ανοιχτά της Οίας, τον Κολούμπο,

που θεωρείται πιο επικίνδυνο από τις Καμένες, βρίσκεται στα σχέδια μελέτης του

νέου βαθυσκάφους του Εθνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών.