Από τον Άλμπερτ Άινσταϊν και τον Μάο Τσετούνγκ έως τον Τόμας Έντισον και

τον Πάμπλο Πικάσο, οι άνθρωποι που ξεχώρισαν στον αιώνα μας είχαν πάντα

ενδιαφέροντα πράγματα να πουν. Αποφθέγματα τα οποία με την περιεκτικότητα και

­ συχνά ­ τις αντιφάσεις τους δίνουν μια εικόνα των τελευταίων 100 ταραγμένων

ετών της ανθρωπότητας. Αφορισμούς τους οποίους εάν διάβαζε κάποιος έναν αιώνα

από σήμερα, πιθανώς να καταλάβαινε τα όσα χαρακτήρισαν τις κοινωνίες μας στο

τέλος της δεύτερης χιλιετίας μετά Χριστόν.

Άλμπερτ Άινσταϊν (φυσικός).

«Η πραγματικότητα είναι απλώς μια ψευδαίσθηση. Ωστόσο, είναι μια πολύ επίμονη ψευδαίσθηση».

Μαχάτμα Γκάντι (Ινδός ηγέτης).

«Ό, τι κι αν κάνεις είναι ασήμαντο, είναι όμως σημαντικό να το κάνεις».

Άρθουρ Κλαρκ (συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας).

«Μερικές φορές σκέπτομαι ότι είμαστε μόνοι στο Σύμπαν. Μερικές φορές σκέπτομαι

ότι δεν είμαστε. Και στις δύο περιπτώσεις η σκέψη είναι εξίσου σοκαριστική».

Έντμουντ Χίλαρι (πατώντας την κορυφή του Έβερεστ).

«Ε, λοιπόν, τον καταφέραμε τον μπάσταρδο!».

Τζον Χιούστον (ο σκηνοθέτης, για τη μετατροπή κλασικών ασπρόμαυρων ταινιών

σε έγχρωμες με τη βοήθεια κομπιούτερ)

«Δεν είναι χρώμα, είναι σαν να ρίχνεις 40 κουταλιές ζαχαρόνερο πάνω στο ψητό».

Τζέραλντ Ο’ Χάρα στη Σκάρλετ («Όσα παίρνει ο άνεμος» της Μάργκαρετ Μίτσελ)

«Η γη είναι το μοναδικό πράγμα στον κόσμο που αξίζει κάτι, γιατί είναι το μόνο

σ’ αυτόν τον κόσμο που διαρκεί… Είναι το μόνο για το οποίο αξίζει να

εργαστείς, να πολεμήσεις, ακόμα και να πεθάνεις».

Νικήτα Χρουστσόφ (Σοβιετικός ηγέτης)

«Δεν είχαμε καμία ανάγκη για την ευαγγελική ρήση “εάν κάποιος σε χτυπήσει, να

του γυρίσεις και το άλλο μάγουλο”. Δείξαμε ότι εάν κάποιος μας χαστούκιζε,

εμείς θα του κόβαμε το κεφάλι».

Κρίστοφερ Μόρλεϊ (συγγραφέας)

«Υπάρχει μόνο μια επιτυχία ­ να μπορείς να περνάς τη ζωή σου με τον δικό σου τρόπο».

Ρόμπερτ Βιλένσκι («γκουρού» της πληροφορικής)

«Έχουμε ακούσει όλοι ότι εάν ένα εκατομμύριο πίθηκοι αρχίσουν να χτυπούν τα

πλήκτρα ενός εκατομμυρίου γραφομηχανών, θα καταλήξουν να αναπαράγουν τα άπαντα

του Σαίξπηρ. Τώρα, χάρη στο Ίντερνετ, γνωρίζουμε ότι αυτό δεν είναι αλήθεια».

Ντουάιτ Αϊζενχάουερ (από την τελευταία του ομιλία ως πρόεδρος των ΗΠΑ, το 1961)

«Πρέπει να προστατευθούμε απέναντι στο ενδεχόμενο απόκτησης υπερβολικής

επιρροής ­ είτε ηθελημένα είτε αθέλητα ­ από το στρατιωτικό-βιομηχανικό

σύμπλεγμα. Η δυναμική για την καταστροφική αύξηση της εξουσίας που βρίσκεται

σε λάθος χέρια υπάρχει και θα συνεχίσει να υπάρχει».

Τζόναθαν Σουίφτ (συγγραφέας)

«Οι νόμοι είναι σαν τους ιστούς της αράχνης, που μπορούν να πιάνουν μικρές

μύγες, αλλά δεν αντέχουν στην πίεση που τους ασκούν οι μεγάλες σφίκες».

Αλεξάντερ Σολτζενίτσιν (Ρώσος νομπελίστας)

«Έχεις εξουσία πάνω στους ανθρώπους όσο δεν τους στερείς τα πάντα. Όμως, όταν

συμβεί αυτό, τότε δεν τους εξουσιάζεις πια. Είναι και πάλι ελεύθεροι».

Σόρεν Κίρκεγκορντ (Δανός φιλόσοφος)

«Οι περισσότεροι άνθρωποι επιζητούν την ευτυχία με τέτοια σπουδή, που την

προσπερνάνε βιαστικά».

Τζον Μέϊναρντ Κέϊνς (Βρετανός οικονομολόγος)

«Αυτό το μακροπρόθεσμα είναι λάθος οδηγός για τις υποθέσεις του παρόντος.

Μακροπρόθεσμα όλοι θα είμαστε νεκροί».





ΠΩΣ Ο ΜΑΧΑΤΜΑ ΓΚΑΝΤΙ «ΧΑΡΙΣΕ» ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ

Ο θεμελιωτής της θεωρίας της «δημιουργικής μη βίας»

Μαχάτμα Γκάντι: Ήρεμος, ειρηνικός, αποφασισμένος και άφοβος στην αναζήτηση

της αλήθειας, πίστευε παθιασμένα στην ενότητα των λαών της Ινδίας

Ο Μοχάντας Καραμτσάντ Γκάντι γεννήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 1869, στο Πορμπαντάρ

της Ινδίας. Σπούδασε Νομικά και βρέθηκε στη Νότια Αφρική όπου πάλεψε για τα

δικαιώματα των συμπατριωτών του. Το 1915 ξεκίνησε τον αγώνα του για την

εκδίωξη των Βρετανών και την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ινδίας.

Παρ’ ότι ήταν άφοβος απέναντι στους Βρετανούς, φοβόταν το σκοτάδι, και το

βράδυ κοιμόταν πάντα μ’ ένα φως δίπλα του αναμμένο.

Πίστευε παθιασμένα στην ενότητα όλων των λαών της Ινδίας. Ήταν αποφασισμένος

να ζήσει ως ασκητής, αλλά, όπως έγραψε χαριτολογώντας ο ποιητής Σαροϊνί

Ναϊντού, «το να ζήσει ο Γκάντι φτωχικά κόστισε στη χώρα μια περιουσία».

Όλη του η φιλοσοφία υποστήριζε τον τρόπο ζωής στο χωριό απέναντι στον αστικό

τρόπο ζωής. Υποστήριζε την παθητική αντίσταση, «το οφθαλμός αντί οφθαλμού θα

αφήσει όλον τον κόσμο τυφλό», έλεγε.

Οι απεργίες πείνας, στις οποίες κατέφευγε ως ύστατο μοχλό πίεσης, μπορούσαν να

σταματήσουν εξεγέρσεις και σφαγές.

Ο θεμελιωτής της θεωρίας της «δημιουργικής μη βίας» πίστευε ότι θα μπορούσε να

είναι αποδοτική σε όλες τις συνθήκες, ακόμα και στη ναζιστική Γερμανία.

Αργότερα, αναγκάστηκε να προσαρμόσει την άποψή του και να παραδεχθεί ότι παρά

το γεγονός πως οι Βρετανοί υπέκυψαν σ’ αυτή την τεχνική, άλλοι δεν θα το είχαν κάνει.

Εξαιτίας του γεγονότος ότι ως 16χρονος έκανε έρωτα με τη γυναίκα του,

Καστούρμπα, τη στιγμή του θανάτου του πατέρα του, ο Γκάντι αργότερα σταμάτησε

τις σεξουαλικές επαφές όμως συνέχισε έως τα γεράματα τα λεγόμενα «βραχμανικά

πειράματα», κατά τη διάρκεια των οποίων ζητούσε από γυμνές νεαρές γυναίκες να

ξαπλώσουν δίπλα του όλη τη νύχτα, ώστε να αποδείξει ότι ήταν απόλυτα κύριος

των φυσικών του ορμών. Πίστευε ότι ο πλήρης έλεγχος των «κύριων υγρών»

βελτίωνε τις πνευματικές του δυνάμεις.

Η μετατροπή του αιτήματος για ανεξαρτησία σε ένα πανεθνικό μαζικό κίνημα ήταν

αποκλειστικά δικό του επίτευγμα που κινητοποίησε όλες τις κοινωνικές τάξεις

εναντίον των ιμπεριαλιστών.

Παρ’ όλ’ αυτά η ελεύθερη Ινδία που δημιουργήθηκε, χωρισμένη και προσαρμοσμένη

σε προγράμματα εκσυγχρονισμού και εκβιομηχάνισης, δεν ήταν η Ινδία των ονείρων

του. Η θεωρία της μη βίας πιστεύεται ότι ήταν η μέθοδος με την οποία η χώρα

του Γκάντι κέρδισε την ανεξαρτησία της.

Όμως, η Ινδική Επανάσταση έγινε και βίαιη, και λόγω ακριβώς αυτής ο Μαχάτμα

απογοητεύτηκε τόσο ώστε να μην παραστεί ­ σε ένδειξη διαμαρτυρίας ­ στις

εκδηλώσεις εορτασμού. Δολοφονήθηκε το 1948 από έναν φανατικό που αντετίθετο

στη θεωρία του Γκάντι για την αποδοχή όλων των θρησκειών.

Για τον μαθητή του, Τζαβαχαρλάλ Νεχρού, η καθοριστική εικόνα του Γκάντι ήταν

«καθώς τον είδα να διαδηλώνει περπατώντας με τους συντρόφους του προς το

Ντάντι τον Μάρτιο του 1930.

Ήταν σ’ αυτό το προσκύνημα στην αναζήτηση της Αλήθειας, ήρεμος, ειρηνικός,

αποφασισμένος και άφοβος. Έτσι θα συνέχιζε την αναζήτηση και το προσκύνημα,

ασχέτως των συνεπειών. Για την κόρη του Νεχρού, Ιντίρα Γκάντι, «πιο πολύ από

τα λόγια του, η ίδια η ζωή του ήταν το μήνυμα».

Ο Άλμπερτ Άινσταϊν, μεγάλος θαυμαστής του Μαχάτμα Γκάντι, έδωσε τη δική του

εκδοχή:

«Οι γενιές που θα έρθουν δεν θα μπορούν να πιστέψουν ότι κάποτε ένας τέτοιος

άνθρωπος περπάτησε πάνω στη γη».

1908 Ο πανικός που δημιούργησε το κίνημα των Νεοτούρκων εξαναγκάζει τον

σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β’ να παραχωρήσει Σύνταγμα. Η Βουλγαρία βρίσκει την

ευκαιρία να ανακηρύξει την ανεξαρτησία της. Η Αυστροουγγαρία, έχοντας αρχίσει

έντονο αγώνα επιρροής στα Βαλκάνια με τη Ρωσία, αποφασίζει να προσαρτήσει τη

Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

Η απαγορευμένη πόλη που γεννηθηκε ο Που-Γι

*Ο θάνατος της Κινέζας αυτοκράτειρας Τσου-Χσι φέρνει στον θρόνο ένα νήπιο 3

ετών, τον Που Γι, που θα είναι ο τελευταίος αυτοκράτορας της χώρας.

*Ο πιο καταστρεπτικός σεισμός στην ευρωπαϊκή ιστορία σημειώνεται στα στενά της

Μεσσήνης, προκαλώντας τον θάνατο 200.000 ατόμων.

*Στο Πανεπιστήμιο Γέιλ εγκαινιάζονται μαθήματα μάνατζμεντ και εμπορίου, ενώ

στις ΗΠΑ κατασκευάζεται και το πρώτο στρατιωτικό αεροσκάφος.

*Πεθαίνει ο Ρώσος συνθέτης Ρίμσκι-Κόρσακοφ.

*Ο Ανατόλ Φρανς ανανεώνει το ιστορικό είδος, γράφοντας τη «Ζωή της Ζαν ντ’

Αρκ» και ο Ανρί Μπατάιγ παρουσιάζει τη «Γυμνή γυναίκα».

1909 Ο ναυτικός ανταγωνισμός με τη Γερμανία ανησυχεί την ηγεσία της Βρετανίας.

*Ορκίζεται ως πρόεδρος των ΗΠΑ ο Χάουαρντ Ταφτ.

*Πεθαίνει ο αρχηγός των Ινδιάνων Τζερόνιμο, σε ηλικία 80 ετών.

*Ο Ρόμπερ Πίρι φθάνει στον Βόρειο Πόλο, ένα επίτευγμα που διεκδικεί για τον

εαυτό του και ο Φρέντερικ Κουκ.

*Το Βατικανό αποκηρύσσει τη γυναικεία μόδα ως άσεμνη.

*Ο Βασίλι Καντίνσκι ιδρύει στο Μόναχο την Ένωση Πρωτοποριακής Τέχνης.

*Στις ΗΠΑ ο αρχιτέκτονας Φρανκ Λόιντ Ράιτ παρουσιάζει πρωτοποριακά κτίρια,

όπως το Ρόμπι Χάουζ στο Σικάγο και το Τόμας Γκέιλ Χάουζ στο Οκ Παρκ,

δημιουργώντας χαμηλές κατοικίες σε οριζόντιες γραμμές.

1910 Κινεζικά στρατεύματα καταλαμβάνουν τη Λάσα, εξαναγκάζοντας τον Δαλάι Λάμα

να αναχωρήσει για την Ινδία.

*Η Ιαπωνία αναγγέλλει την ενσωμάτωση της Κορέας.

*Τερματίζεται η μοναρχία στην Πορτογαλία με εξέγερση των Καρμπονάρων. Άλλη μια

επανάσταση, στο Μεξικό αυτή τη φορά, έχει ως αποτέλεσμα ο Εμίλιο Ζαπάτα και ο

Πάντσο Βίλα να ανατρέψουν τον Πορφίριο Ντιάζ που είχε την εξουσία επί 30 χρόνια.

*Ο κομήτης Χάλεϊ πλησιάζει και πάλι τη Γη, προκαλώντας θεωρίες για το τέλος

του κόσμου.

*Πεθαίνουν ο Μαρκ Τουέιν, ο Λέων Τολστόι και ο βακτηριολόγος Ρόμπερτ Κοχ, οι

επαναστατικές ανακαλύψεις του οποίου επέτρεψαν να αντιμετωπισθούν οι

μεταδοτικές νόσοι.

*Γυρίζεται η πρώτη ταινία του Χόλιγουντ, το «Στην παλιά Καλιφόρνια» του Ντ. Γκρίφιθ.

Το ταγκό ζει και βασιλεύει από το 1910

*Το ταγκό κατακτά την Ευρώπη και την Αμερική.

*Ο Ρώσος ζωγράφος Μαρκ Σαγκάλ κατακτά το Παρίσι, ενώ στη Βαρκελώνη ο Καταλανός

αρχιτέκτονας Αντόνιο Γκάουντι παρουσιάζει την «Κάζα Μίλα».

1911 Η Γαλλία στέλνει στρατεύματα στο Φεζ για να βοηθήσουν τον σουλτάνο Μουλάι

Χαφίντ.

*Η Γερμανία διαμαρτύρεται και στέλνει στο θωρηκτό «Πάνθηρ» στο Αγαδίρ.

Στέφεται βασιλιάς της Αγγλίας ο Γεώργιος Ε’.

*Ο Ρώσος πρωθυπουργός Στολίπιν δολοφονείται στην Όπερα του Κιέβου.

*Ο πεντάχρονος αυτοκράτορας της Κίνας παραχωρεί Σύνταγμα, θέτοντας τέλος στην

απόλυτη κυριαρχία της δυναστείας Μαντσού στη χώρα που διαρκεί επί 3 αιώνες

*Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ιατρικής, ο δρ Φράνσις Πέιτον Ρους

ανακαλύπτει την προέλευση καρκινοειδούς όγκου από ιό.

*Ο Πολωνός βιοχημικός Κάλιμιρ Φουνκ δίνει το όνομα βιταμίνη σε όλες τις

χημικές συνθέσεις που είναι απαραίτητες για την καλή διατροφή.

*Ο Νορβηγός εξερευνητής Ρόαλντ Άμουνδσεν και 4 σύντροφοί του φθάνουν στον

Νότιο Πόλο.

*Πεθαίνει ο μεγάλος Βοημός συνθέτης Γκούσταβ Μάλερ. *Άγνωστος κλέβει τη «Μόνα

Λίζα» από το Λούβρο.

*Ο Ρώσος χορευτής Βασλάβ Νιζίνσκι παρουσιάζει «Το φάντασμα του ρόδου» στο Παρίσι.