Τι θα σας πείραζε να σας καταλογίσουν ως ελάττωμα;
«Την γκρίνια. Περιμένω ο άλλος να μου αναγνωρίσει την ευθύτητα και την αλήθεια
μου. Όσο ο κόσμος είναι απαθής, τόσο εγώ θα φαίνομαι γκρινιάρης».
|
|
Νίκος Κακλαμανάκης: «Δεν μπορώ να κερδίζω μια ζωή. Πρέπει να τα πηγαίνω καλά με τον εαυτό μου»
|
ΜΠΡΟΣΤΑ μας, ο Χρυσός Ολυμπιονίκης. Καθόλου γκρινιάρης· αντιθέτως,
καλοδιάθετος και χαμογελαστός. Είναι μια μέρα χωρίς άνεμο. Τη μοναδική ίσως
που θα μπορούσαμε να κάνουμε τη συνέντευξη με τον Νικόλα Κακλαμανάκη. Έρχεται
στον τόπο της συνάντησης, ένα καλοκαιρινό καφέ με εξωτικό ροζ χρώμα, φοίνικες
και μυρωδιά αντιηλιακού από τους ανθρώπους που δροσίζονται δέκα μέτρα πιο
μακριά, στη θάλασσα. Κάποιοι τον αναγνωρίζουν, τους δανείζουμε στυλό για το
αυτόγραφο, κρίμα που δεν έχουν μαζί τους φωτογραφική μηχανή, αλλά τώρα που
ξέρουν ότι ο πρωταθλητής της ιστιοπλοΐας προπονείται κάπου εκεί κοντά, στη
Βάρκιζα, ποιος ξέρει; Ίσως επιστρέψουν για να τον ξαναδούν.
Η ζέστη δυσκολεύει τα πράγματα. Ο Νίκος Κακλαμανάκης ζητάει ευγενικά αν
γίνεται να αλλάξουμε θέσεις λέγοντας ότι τον ενοχλεί το φως παρατηρούμε πως
το κάνει για να βλέπει τη θάλασσα, το παραδέχεται, χαμογελάει αλλά εξακολουθεί
να εκπέμπει τη διάθεση στρειδιού που δεν είναι καθόλου διατεθειμένο ν’
ανοίξει. Τον Κακλαμανάκη μπορείς να τον ρωτήσεις ό,τι θέλεις για το άθλημα,
τις συνθήκες του αγώνα, τις εμπειρίες που αποκομίζει, τις σχέσεις του με την
Ομοσπονδία, με συναθλητές, τους επόμενους στόχους, τις υποσχέσεις που δεν
τηρήθηκαν, τα γεγονότα, τις ημερομηνίες, τις επιδόσεις, τις λέξεις, τα
υπομνήματα, τα χτυπήματα κάτω από τη μέση. Θα απαντήσει σε όλα. Όλα όσα
αφορούν την αθλητική του υπόσταση.
ΕΣΩΣΤΡΕΦΗΣ
Εκεί που θα σιωπήσει και θα υπερασπίσει το δικαίωμα στη σιωπή του με τον ίδιο
πεισματικό τρόπο που υπεράσπισε πριν από δέκα χρόνια το δικαίωμα της
συμμετοχής στην Ολυμπιάδα της Σεούλ (1988) είναι κάθε φορά που οι ερωτήσεις
αρχίζουν να βιδώνουν σαν το τιρμπουσόν σε σκέψεις εσώτερες. Εκεί αισθάνεσαι
όπως θα πρέπει να αισθάνθηκαν οι Espinola, Fridman, McIntosh, De Chanigny και
Gebhard «τρώγοντας» τον αφρό από τα κύματα της ελληνικής ιστιοσανίδας στη
Σαβάνα. Γιατί τι επιχείρημα μπορείς ν’ αντιτάξεις απέναντι σ’ ένα αφοπλιστικό
«… όμως δεν θα ήθελα να “γδύνομαι” παρά πολύ, δεν μου αρέσει τουλάχιστον σε
αυτή τη φάση της ζωής μου. Μπορεί αργότερα να το κάνω. “Γδύσιμο” θεωρώ να πεις
περισσότερα απ’ όσα ο κόσμος έχει ίσως διάθεση ν’ ακούσει ή περισσότερα από
αυτά που αισθάνεσαι να βγάλεις προς τα έξω. Τελικά δεν πιστεύω στη μεγάλη
εξωτερίκευση. Αν εγώ είμαι ένας άνθρωπος που γεννήθηκα εσωστρεφής και βρέθηκα
στην εφηβεία μου ένας “κλειστός” άνθρωπος, το γεγονός ότι σήμερα είναι ένας
Ολυμπιονίκης δεν σημαίνει ότι έχω αλλάξει καθόλου. Είμαι αυτός που ήμουν».
ΠΕΙΣΜΑΤΑΡΗΣ
Έτυχε να γεννηθεί με αδύναμο στομάχι. Κάθε φορά που τον στενοχωρούσαν ή τον
μείωναν «για παράδειγμα στο σχολείο μια δασκάλα») υπέφερε. Παρ’ ότι δεν ήταν
και πρότυπο ήσυχου μαθητή. Κι ας μην έκανε κοπάνες. Όμως το έφτιαξε το στομάχι
του ν’ αντέχει, κυρίως μέσα από τα βιώματά του, τ’ αρνητικά. Έχει τον δικό του
τρόπο να αντλεί δύναμη από τα χτυπήματα και τις ήττες. Ώς τον βαθμού που
σχεδόν προτιμά μια «δεύτερη» θέση πριν από ένα μεγάλο αγώνα για να φορτίσει
τις ενεργειακές μπαταρίες του και με πείσμα. Άλλωστε είναι άνθρωπος που
δεν εγκαταλείπει.
Ο Νίκος Κακλαμανάκης, Νικόλας όπως τον φωνάζουν οι δικοί του άνθρωποι, αυτές
τις ημέρες συνεχίζει την καθημερινή προπόνηση με τη γνωστή ένταση. Έχει
μπροστά του την προετοιμασία ώς τον Οκτώβριο για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στα
μέσα του ίδιου μήνα στη Γαλλία και ασφαλώς στο βάθος των επόμενων είκοσι πέντε
μηνών φαίνεται ήδη η γέφυρα του Σίδνεϊ. Είκοσι ημέρες πριν από το Παγκόσμιο θ’
αναχωρήσει για την προετοιμασία στη Γαλλία.
Σήμερα όμως φαίνεται χαλαρός, μόλις επέστρεψε από ένα διήμερο ξεκούρασης για
να ξεφύγει λίγο με φίλους, αυτές ήταν λίγο – πολύ οι διακοπές για φέτος το
καλοκαίρι και μάλιστα στο βουνό αυτή τη φορά. Πέρυσι είχε κάνει πραγματικές
διακοπές στην Άνδρο και την Πάρο. Ακόμα κι εμείς όμως, όταν φανταζόμαστε τις
διακοπές του, ποτέ δεν φέρνουμε στον νου πετσέτες και ρακέτες στην παραλία!
Όλα αυτά τα αυτονόητα σπορ της άμμου που ριλαξάρουν τους κοινούς θνητούς, για
τον άνθρωπο που προτιμά να κάνει την απόσταση Σούνιο – Κρήτη με το γουίντσερφ
φαίνονται μάλλον πληκτικά.
Ο ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
Οι γονείς του τον έριξαν πρώτη φορά στο νερό όταν ήταν τριών χρόνων.
Πειστήριο, φωτογραφίες από διακοπές στο σπίτι της γιαγιάς στην Άνδρο.
Κολύμπησε πολύ σύντομα, χωρίς κανένα φόβο, κανέναν προγραμματισμό αλλά και
χωρίς ζόρι. Ξεκίνησε να ισορροπεί στη σανίδα επίσης σε μικρή ηλικία. Ώς τα
δεκαέξι του όμως δεν είχε καμία πρόθεση να ασχοληθεί «σοβαρά». Ώσπου κάπου
εκεί στα δεκαεφτά, ύστερα από μήνες σκληρής δουλειάς, ένα χάλκινο μετάλλιο στο
Παγκόσμιο Νέων βρέθηκε στον λαιμό του.
Ο ίδιος χαρακτηρίζει ως «θετική αφορμή» εκείνο το μετάλλιο. Η αλήθεια είναι
ότι τον σημάδεψε με τόση χαρά, η οποία δεν θα μπορούσε να συγκριθεί βέβαια με
το χρυσό της Ατλάντα, αλλά πάντως του έβαλε στο μυαλό την ιδέα του πρωταθλητισμού.
Το γιόρτασε εκείνο το μετάλλιο με ένα τρικούβερτο γλέντι στις 19 Αυγούστου,
ημέρα γενεθλίων και μάλιστα σημαντική, αφού θα γινόταν 18 ετών. Καλοκαίρι ’86.
Ήταν στην παραλία της Γαλάζιας Ακτής, στο Λαγονήσι, εκεί όπου άρχισε να κάνει
γουίντσερφ. Δέκα χρόνια αργότερα θα γιορτάσει το χρυσό της Ατλάντα σε τρία
γλέντια: πρώτα στη Σαβάνα, στην ελληνική ταβέρνα των Βασίλη Δαλάγκα και Νικ.
Παπά, με την παρέα τού επίσης ομογενούς και μακρινού συγγενή του Στέφανου
Βασιλάκου, στη συνέχεια στο Παναθηναϊκό Στάδιο μαζί με όλους τους Έλληνες και,
μετά, σε πολύ προσωπικό επίπεδο στην Πάρο, μαζί με τους κοντινούς του ανθρώπους.
Δέκα χρόνια ύστερα από εκείνο το χάλκινο μετάλλιο ο Νίκος Κακλαμανάκης μπορεί
να καμαρώνει: για τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής που του απένειμε ο
Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για το Χρυσό Κλειδί της Πόλης των Αθηνών, γιατί ήταν
ο τελευταίος Έλληνας λαμπαδηδρόμος επί ελληνικού εδάφους μαζί με τη Νίκη
Μπακογιάννη, γιατί προτάθηκε στους πέντε καλύτερους ιστιοπλόους του κόσμου για
το 1996 από την Παγκόσμια Ομοσπονδία, ακόμα και γιατί είναι επίτιμος αρχηγός
της Αστυνομίας της πόλης της Σαβάνας, θεωρείται επίτιμος δημότης της, αλλά και
γιατί είναι αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας και σύμβουλος στη Γενική
Γραμματεία Αθλητισμού. Άραγε να τα είχε όλα αυτά στο μυαλό του όταν ξεκινούσε
τη σχολική του έκθεση με τη φράση «… αν ήμουν Ολυμπιονίκης»;
ΤΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ
«Δεν σχεδίασα τίποτα, αν αυτό εννοείτε. Ήμουν απλώς ένας άνθρωπος που δεν
περίμενα να τον βρει η μοίρα του, εγώ συνάντησα τη μοίρα μου. Δηλαδή, πιστεύω
στο πεπρωμένο, αλλά δεν πιστεύω ότι πρέπει να καθήσεις να το περιμένεις, εσύ
είσαι εκείνος που θα ψάξεις να το βρεις. Κι αυτό ακριβώς έκανα».
Σαφώς, στα δεκαεφτά του κάποιος «είναι πολύ φρέσκος και όλα είναι
ζωντανά, όλα σε αγγίζουν». Σαφώς νιώθεις μιαν απερίγραπτη
χαρά, είναι όλα διαφορετικά. Και μετά; Μετά
ξεκινάει ο αγώνας, όλο και πιο ψηλά, όλο και περισσότερα μετάλλια;
«Ναι, το έκανα κι αυτό μέχρι πριν από λίγον καιρό» παραδέχεται με τον ίδιο
ήρεμο τόνο στη φωνή που αποκαλύπτει τον αυτοέλεγχο.
«Νομίζω όμως ότι τώρα έχει ωριμάσει το μυαλό μου και αρχίζω να σκέπτομαι λίγο διαφορετικά».
Δηλαδή;
«Είναι λίγο μάταιο αυτό. Αν το σκεφτείς καλά, θα δεις ότι είναι μάταιο. Το
θέμα είναι να ζεις αυτό που κάνεις, να το αισθάνεσαι, να παίρνεις και να
μαθαίνεις από την πορεία σου. Τώρα, εάν θα κερδίσεις πιο πολλά μετάλλια…
σίγουρα φτάνεις σε ένα σημείο… και πρέπει να ζεις την κάθε σου στιγμή. Δεν
μπορώ να κερδίζω εγώ μια ζωή. Ούτε μπορώ να είμαι πάντα στην κορυφή. Θα πρέπει
να είμαι διαρκώς σ’ έναν αγώνα, να τα πηγαίνω καλά με τον εαυτό μου. Δεν μπορώ
να μιλήσω για το μέλλον, γιατί αυτό εκφράζει εμένα αυτή τη στιγμή. Θα ήταν και
κουτό. Ένα σκαλάκι κάθε φορά».
|
|
Τα «σκαλάκια» είναι πάντα αγωνιστικά;
«Τα σκαλάκια μου είναι για άλλους μικρά, για άλλους μεγάλα. Εκπροσωπούν
στόχους. Βάζω στόχους και προσπαθώ να τους πετύχω. Και βέβαια οι στόχοι μου
δεν είναι μόνο αγωνιστικοί. Όμως θα προτιμούσα να μη μιλήσω γι’ αυτό».
Μιλάει όμως για ενέργεια που χάθηκε «παλεύοντας για πράγματα τα οποία δεν είχε
προγραμματίσει». Πράγματα που του κόστισαν προσωπικά, αλλά δεν ήταν δική του
επιλογή. Θα ήθελε λίγο περισσότερο χρόνο και προσωπική ζωή, «όμως τα πράγματα
ήρθαν λίγο δύσκολα για μένα από καταστάσεις οι οποίες δεν δημιουργήθηκαν από
εμένα, άλλοι τις δημιούργησαν κι έτσι έχασα πολύ χρόνο από τη ζωή μου για να
παλεύω. Δηλαδή δεν είμαι ένας άνθρωπος τόσο κολλημένος σε αυτά που κάνω, ώστε
να μη βλέπω τίποτα γύρω μου».
Αυτό που «βλέπει» γύρω του είναι πράγματα ευχάριστα και δυσάρεστα. Πράγματα
που απωθούν και ελκύουν. Όμορφα και άσχημα. Βλέπει ειδήσεις που πληγώνουν. Κι
ακόμα… «Βλέποντας ειδήσεις συνειδητοποιείς πόσο σημαντική ήταν για την
Ελλάδα η ύπαρξη οκτώ Ολυμπιονικών και αθλητών με σημαντικές διακρίσεις, γιατί
έκαναν περήφανους όλους τους Έλληνες. Όμως δεν είμαστε μόνο εμείς οι αθλητές
που αξίζουμε. Είναι χιλιάδες άνθρωποι που αξίζουν, άνθρωποι που έχουν αρνηθεί
το βόλεμα, την ευκολία, το ψέμα και έχουν παλέψει καθαρά. Εμείς απλώς είμαστε
η βιτρίνα. Είμαστε τ’ αστέρια, πίσω από τα οποία όμως υπάρχουν χιλιάδες άλλα».
Για τον Νίκο Κακλαμανάκη ο καθαρός αγώνας, η ειλικρινής πάλη είναι κριτήριο.
Ήρωες γι’ αυτόν είναι όλοι όσοι δίνουν μάχες ενάντια σε πάρα πολλά πράγματα.
Άνθρωποι που πάλεψαν ενάντια στον καρκίνο και έμειναν ζωντανοί ένα χρόνο
παραπάνω απ’ ό,τι ήθελε η μοίρα. «Αυτοί είναι πραγματικοί ήρωες».
Για την γκρίνια…
Θέλω να πούμε για τα δύσκολά μας. Έχω κουραστεί να ακούω για τα καλά μου.
Είμαι αληθινός. Εάν έχω τον δυσάρεστο ρόλο να πω πέντε αλήθειες, θα πρέπει να
το σκεφτώ διπλά, γιατί τώρα είμαι ένα φως, μια αχτίδα. Αν αυτή την αχτίδα
αρχίσω και τη σβήνω… ο κόσμος περιμένει από μένα κάτι το θετικό, το όμορφο.
Ξέρει για το έγκλημα, ξέρει για την κλοπή, ξέρει για την πυρκαγιά, για όλα
και τα σιχαίνεται.Ξέρεις γιατί προβληματίστηκα μετά τους Ολυμπιακούς;
Προβληματίστηκα γιατί μου φέρθηκαν πολύ σκάρτα κάποιοι άνθρωποι. Επί ένα χρόνο
μετά την Ατλάντα. Γι’ αυτό άργησα να μιλήσω.
Για τα ΜΜΕ
Πολλές φορές αισθάνεσαι ότι είσαι ένα είδος προς κατανάλωση. Πρέπει να
είμαστε έτοιμοι ν’ αποφύγουμε τέτοιες καταστάσεις. Εάν είσαι αγνός και
σκέφτεσαι καθαρά, λες ότι κάθε πράγμα γίνεται από μια ανάγκη εύρεσης λύσης.
Δεν είναι πάντα έτσι. Πολλές φορές γίνεται για να προσφέρεις φαγητό στον θεατή
που κρατάει το τηλεκοντρόλ στο χέρι ή έχει ανάγκη να καταναλώσει διαβάζοντας
και τότε αισθάνεσαι άσχημα και λες όχι. Τότε συνειδητοποιείς πόσο σημαντικό
είναι να γυρίζεις στη θάλασσά σου και στον αγώνα τον καλό.
Για τον έρωτα
Ο έρωτας είναι πηγή ζωής και ενέργειας για μένα. Ποιος σας είπε ότι τον
αντικατέστησα με τη θάλασσα;.
Για τους Ολυμπιονίκες
Ο Θεός δεν κάνει Ολυμπιονίκες τους ικανούς, αλλά τους άξιους. Ικανοί είμαστε
όλοι μας σε ένα ποσοστό μικρότερο ή μεγαλύτερο.
Για τις ανθρώπινες στιγμές του
|
| Γλυφάδα 1981. Το πρώτο του Πανελλήνιο
|
Εγώ μέσα στους Ολυμπιακούς βρέθηκα πολύ φοβισμένος αλλά και παρά πολύ
δυνατός. Εσείς δεν ζήσατε αυτές τις στιγμές μου, γιατί το άθλημά μου δεν είναι
και τόσο τηλεοπτικό. Είναι δύσκολο να αποτυπώσεις μια σκηνή, μια έκφραση, ένα
χαμόγελο, ένα δάκρυ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι απουσιάζουν. Εγώ ήμουν
διατεθειμένος να δώσω στην Ελλάδα τις ανθρώπινες στιγμές μου, νομίζω ότι τις
δικαιούται κάθε Έλληνας. Τις προσωπικές μου στιγμές τις κρατώ για τον εαυτό μου.
Για την εικόνα που έχουν οι άλλοι γι’ αυτόν
|
| Ο Νίκος με τον Νίκο… Τριών ετών
|
Ο κόσμος περιμένει από μένα να είμαι δυσπρόσιτος, δύσκολος, μεγάλος, ψηλός,
σωματώδης, πολύ δυνατός. Δεν είμαι όμως τόσο μεγάλος και δυνατός όσο νομίζουν.
Είμαι ανθρώπινος, πατώ στη γη. Δεν είμαστε αυτό βλέπουμε, είμαστε αυτό που
πιστεύουμε, αυτό που αισθανόμαστε. Και βέβαια σ’ έναν άνθρωπο που συναντάς
τυχαία μέσα στο ασανσέρ δεν μπορείς να εξηγήσεις ότι αυτά που σε κάνουν στα
μάτια του μεγάλο ούτως ή άλλως δεν είναι ούτε το μέγεθός σου, μα ούτε το βάρος
ούτε το ανάστημα ούτε η διάπλαση. Αλλά πράγματα είν’ αυτά. Πάνω απ’ όλα η
ψυχική δύναμη και πόσο θέλεις να κάνεις κάτι. Σε ξενίζει πολλές φορές πως στα
μάτια κάποιων ανθρώπων έχουν άλλα πράγματα προτεραιότητα.
