Υπάρχουν ποδοσφαιριστές που κατακτούν τρόπαια. Υπάρχουν και εκείνοι που κατακτούν μια θέση στην ιστορία. Ο Λούκα Μόντριτς ανήκει σε μια ακόμη πιο σπάνια κατηγορία: στους ποδοσφαιριστές που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το ίδιο το παιχνίδι.
Η ανανέωση του συμβολαίου του με τη Μίλαν για ακόμη μία σεζόν, λίγο πριν κλείσει τα 41 του χρόνια, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη μεταγραφική είδηση. Είναι η συνέχεια μιας πορείας που μοιάζει να αψηφά τον χρόνο. Σε μια εποχή όπου οι καριέρες σχεδιάζονται με βάση τους αλγόριθμους, τα δεδομένα φυσικής κατάστασης και τα οικονομικά μοντέλα, ο Κροάτης συνεχίζει να αποδεικνύει ότι υπάρχει ακόμη χώρος για το ποδόσφαιρο της φαντασίας, της τεχνικής και της προσωπικότητας.
Ο Μόντριτς δεν ήταν ποτέ ο πιο γρήγορος. Δεν ήταν ο πιο δυνατός. Δεν ήταν ο πιο ψηλός. Δεν ήταν καν ο πιο θεαματικός. Ηταν όμως σχεδόν πάντα ο πιο έξυπνος. Κάθε του επαφή με την μπάλα μοιάζει να προηγείται κατά δύο ή τρεις κινήσεις από όλους τους υπόλοιπους. Σαν να βλέπει το παιχνίδι από ψηλά, σαν να έχει τον χρόνο με το μέρος του, ακόμη κι όταν γύρω του όλα κινούνται με ξέφρενο ρυθμό.
Η ιστορία του μοιάζει βγαλμένη από κινηματογραφικό σενάριο. Γεννημένος το 1985 στο Ζαντάρ, μεγάλωσε μέσα στον πόλεμο της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από τη δολοφονία του παππού του και την αναγκαστική εγκατάλειψη του σπιτιού της οικογένειας.
Οι εικόνες από τον μικρό Λούκα να παίζει ποδόσφαιρο στους διαδρόμους ενός ξενοδοχείου που φιλοξενούσε πρόσφυγες αποτελούν πλέον κομμάτι της σύγχρονης ποδοσφαιρικής μυθολογίας. Εκεί γεννήθηκε η αντοχή του. Οχι η σωματική. Η ψυχική.
Η απόλυτη δικαίωση
Από την Ντιναμό Ζάγκρεμπ πέρασε στην Τότεναμ και από εκεί, το καλοκαίρι του 2012, στη Ρεάλ Μαδρίτης. Οι πρώτοι μήνες στη Μαδρίτη υπήρξαν δύσκολοι. Μάλιστα, σε διαδικτυακή ψηφοφορία μεγάλης ισπανικής εφημερίδας είχε χαρακτηριστεί η χειρότερη μεταγραφή της χρονιάς.
Λίγα χρόνια αργότερα, όσοι τον είχαν αμφισβητήσει έβλεπαν τον ίδιο άνθρωπο να οδηγεί τη Ρεάλ σε μια από τις πιο κυριαρχικές περιόδους στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Εξι Champions League. Πέντε Παγκόσμια Κύπελλα Συλλόγων. Τέσσερα πρωταθλήματα Ισπανίας. Αμέτρητοι τελικοί. Αμέτρητες βραδιές όπου η μπάλα περνούσε από τα πόδια του και ολόκληρος ο ρυθμός του αγώνα άλλαζε. Δεν ήταν ο άνθρωπος των πρωτοσέλιδων. Ηταν ο άνθρωπος που έκανε όλους τους άλλους καλύτερους.
Το 2018 δεν κατέκτησε μόνο το Champions League. Οδήγησε σχεδόν μόνος του μια χώρα τεσσάρων εκατομμυρίων κατοίκων στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η Κροατία δεν διέθετε το μεγαλύτερο βάθος. Δεν είχε τους περισσότερους σταρ. Είχε όμως τον καλύτερο ηγέτη. Το Χρυσό Βραβείο του Μουντιάλ, η Χρυσή Μπάλα και το βραβείο FIFA The Best δεν ήταν απλώς προσωπικές διακρίσεις.
Ηταν το τέλος μιας δεκαετούς κυριαρχίας των Λιονέλ Μέσι και Κριστιάνο Ρονάλντο στις ατομικές βραβεύσεις. Ο Μόντριτς δεν τους νίκησε επειδή σκόραρε περισσότερο. Τους νίκησε επειδή απέδειξε πως ένας μέσος μπορεί να καθορίζει το ποδόσφαιρο όσο κανένας επιθετικός.
Ο Κροάτης δεν υπήρξε ποτέ κλασικό «δεκάρι». Δεν ήταν ούτε καθαρό «οκτάρι» ούτε αμυντικός χαφ. Ηταν όλα μαζί. Ξεκινούσε την ανάπτυξη δίπλα στους στόπερ. Εσπαγε το πρέσινγκ με μία περιστροφή του σώματος.
Αλλαζε παιχνίδι με μια διαγώνια σαράντα μέτρων. Και όταν χρειαζόταν, εμφανιζόταν μέσα στην περιοχή σαν κρυφός επιθετικός. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του δεν ήταν οι πάσες. Ηταν η αίσθηση του χρόνου. Εμοιαζε να γνωρίζει πότε ακριβώς έπρεπε να επιταχύνει και πότε να παγώσει τον αγώνα. Οι μεγαλύτεροι προπονητές τον περιέγραφαν ως «προπονητή μέσα στο γήπεδο».
Οι συμπαίκτες του μιλούσαν για έναν άνθρωπο που δεν ύψωνε ποτέ τη φωνή, αλλά όλοι τον ακολουθούσαν.
Η δεύτερη ζωή στη Μίλαν
Οταν αποφάσισε να αποχωρήσει από τη Ρεάλ, πολλοί πίστεψαν ότι είχε έρθει το τέλος. Ο ίδιος το αντιμετώπισε ως μια νέα αρχή. Η επιλογή της Μίλαν δεν ήταν οικονομική. Ηταν ποδοσφαιρική. Ηθελε να αγωνιστεί σε έναν σύλλογο με ιστορία, πίεση και απαιτήσεις.
Σε έναν οργανισμό που θυμίζει, σε διαφορετική κλίμακα, τη Ρεάλ. Η πρώτη του χρονιά στο Σαν Σίρο απέδειξε ότι ακόμη μπορούσε να επηρεάζει παιχνίδια υψηλού επιπέδου. Οχι πλέον παίζοντας κάθε τρεις ημέρες, αλλά επιλέγοντας τις στιγμές. Με την εμπειρία να αντικαθιστά τα χαμένα μέτρα. Με το μυαλό να παραμένει γρηγορότερο από τα πόδια. Η απόφαση να ανανεώσει για ακόμη έναν χρόνο αποτελεί και μήνυμα προς τα αποδυτήρια. Ο Μόντριτς δεν μένει για να αποχαιρετήσει. Μένει για να διεκδικήσει ακόμη έναν τίτλο.
Σε μια εποχή υπερπροβολής, ο Μόντριτς παραμένει σχεδόν αντισυμβατικός. Σπάνια προκαλεί. Δεν αναζητά τη δημοσιότητα. Δεν απαντά στις επιθέσεις. Η οικογένειά του παραμένει το κέντρο της ζωής του και οι συμπαίκτες του μιλούν διαρκώς για έναν άνθρωπο που φτάνει πρώτος στις προπονήσεις και αποχωρεί τελευταίος.
Η επαγγελματική του συνέπεια έγινε σημείο αναφοράς. Διατροφή, αποκατάσταση, ξεκούραση, καθημερινή φροντίδα του σώματος. Οχι για να παρατείνει απλώς την καριέρα του, αλλά για να συνεχίσει να βρίσκεται στο επίπεδο που απαιτεί το κορυφαίο ποδόσφαιρο.
Ο Αντρές Ινιέστα αποχώρησε. Ο Τσάβι έγινε προπονητής. Ο Τόνι Κρόος σταμάτησε. Πολλοί από τους μεγάλους μέσους της γενιάς του αποτελούν πλέον ανάμνηση. Ο Μόντριτς εξακολουθεί να βρίσκεται μέσα στο γήπεδο.
Κάθε φορά που αγγίζει την μπάλα θυμίζει ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο ένταση, ταχύτητα και δύναμη. Είναι γωνίες. Είναι αντίληψη. Είναι χαρακτήρας. Και ίσως γι’ αυτό η ιστορία του συγκινεί ακόμη περισσότερο σήμερα. Γιατί βλέπουμε έναν από τους τελευταίους μεγάλους δημιουργούς μιας εποχής που έμαθε να κερδίζει με το μυαλό και όχι με τους αριθμούς. Η ανανέωση του συμβολαίου του με τη Μίλαν δεν αλλάζει την ιστορία του. Απλώς της προσθέτει ακόμη ένα κεφάλαιο.
