Ζωντανή παραμένει η αισιοδοξία για την προοπτική επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης την ώρα που, ενόψει της επικείμενης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα (7-8/7), ολοένα και πληθαίνουν τα δημοσιεύματα που εμφανίζουν τον τούρκο πρόεδρο να σχεδιάζει να φέρει εις πέρας το εν λόγω ζήτημα, με το θέμα της Χάλκης να βρίσκεται, όπως υποστηρίζουν διεθνή ΜΜΕ, ψηλά στην ατζέντα της συνάντησης που θα έχουν στο περιθώριο της νατοϊκής συνόδου Τραμπ και Ερντογάν.
Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, πως τρεις εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσκάλεσε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο Προεδρικό Μέγαρο στην Αγκυρα, με τη συνάντησή τους να επικεντρώνεται – σύμφωνα με ανακοίνωση που εξεδόθη από το Φανάρι – «ιδιαιτέρως στο θέμα της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και την προοπτική επαναλειτουργίας της, στο πλαίσιο και του διαλόγου που έχει ξεκινήσει ανάμεσα στο υπουργείο Εθνικής Παιδείας της χώρας, το Ανώτατο Συμβούλιο Εκπαιδεύσεως (YÖK) και το Οικουμενικό Πατριαρχείο».
Εκτοτε, όλα τα δεδομένα συγκλίνουν στο ότι υπάρχει «πραγματικά θετική διάθεση» από πλευράς Τουρκίας για την απρόσκοπτη συνεργασία των κρατικών Αρχών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο ώστε να βρεθούν οι απαιτούμενες λύσεις που θα καταστήσουν εφικτή την επαναλειτουργία της Σχολής. Θετικά σημάδια εκπέμπει (για όσους γνωρίζουν) ακόμη και η σημειολογία της πρόσφατης συνάντησης Βαρθολομαίου – Ερντογάν, καθώς κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τον Οικουμενικό Πατριάρχη ο τούρκος πρόεδρος είχε μαζί του – μεταξύ άλλων – τον πρόεδρο του Ανώτατου Συμβουλίου Εκπαιδεύσεως (YÖK) της χώρας, γεγονός που μαρτυρά την αμετακίνητη πολιτική βούληση για επαναλειτουργία.
Προσωπικό ενδιαφέρον
Οι διαδικασίες που αφορούν τη Θεολογική Σχολή είχαν, βεβαίως, εκκινήσει νωρίτερα, με πρώτη την επιχείρηση σχεδιασμού ανακαίνισης σε ανύποπτο χρόνο κι ακολούθως με τη διαδικασία επανέναρξης των συνομιλιών για επαναλειτουργία με ορόσημο την άνοιξη του 2024 και την τότε εντολή Ερντογάν για επίσκεψη του τούρκου υπουργού Παιδείας Γιουσούφ Τεκίν στη Χάλκη.
Ωστόσο, το προσωπικό ενδιαφέρον που έδειξε ο πρόεδρος Τραμπ σε δημόσιο διάλογο που είχε με τον τούρκο ομόλογό του εντός του Λευκού Οίκου, σε επίσκεψη που πραγματοποίησε ο τελευταίος τον Σεπτέμβριο του 2025, φαίνεται πως ήταν καταλυτικό στο να ανταποκριθεί ο Ερντογάν στο σχετικό αμερικανικό αίτημα, για το οποίο άλλωστε είχε από τότε δεσμευθεί δημοσίως πως θα διευθετήσει. Με αποτέλεσμα, ενόψει επίσκεψης Τραμπ στην Τουρκία για τη νατοϊκή σύνοδο, η Αγκυρα να έχει ανοίξει και πάλι εμφατικά τον φάκελο «Θεολογική Σχολή Χάλκης» θέλοντας να κάνει ένα φιλικό «νεύμα» προς τη Δύση, από την οποία αναμένει πολύτιμα ανταλλάγματα άλλης φύσεως, τα οποία κυρίως συνδέονται με την οικονομία, την άμυνα και την ασφάλεια.
Στο εσωτερικό της Τουρκίας, βέβαια, η επαναλειτουργία της Σχολής συχνά μετατρέπεται σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, με τελευταίο περιστατικό την επίσημη κοινοβουλευτική ερώτηση που κατέθεσε βουλευτής της αντιπολίτευσης (CHP, Χασάν Οζτουρκμέν) ζητώντας από τον αντιπρόεδρο της χώρας (Τζεβντέντ Γιλμάζ) διευκρινίσεις για το αν όντως έχουν δοθεί επίσημες οδηγίες ή αν έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις για το άνοιγμα της Σχολής.
Σε κάθε περίπτωση, και ενώ ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει επανειλημμένα δηλώσει σε συνεντεύξεις του (και στα «ΝΕΑ») πως επιθυμεί να πραγματοποιήσει τα εγκαίνια της επαναλειτουργίας της Σχολής με την παρουσία και τη συμμετοχή του τούρκου προέδρου, σαφές χρονοδιάγραμμα προσώρας δεν υπάρχει. Παρά μόνο η προσήλωση στο να γίνει η απαραίτητη προσαρμογή της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης στη σημερινή νομική και εκπαιδευτική πραγματικότητα καθώς και στην πραγματικότητα που αφορά τον πνευματικό σκοπό επαναλειτουργίας της, πιθανότατα ως διετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Σε ό,τι αφορά τα της ανακαίνισης, ο ορίζοντας που είχε αρχικά τεθεί για καλοκαίρι ή Σεπτέμβριο μοιάζει προσώρας ανέφικτος, καθότι οι εργασίες συχνά απαιτούν πολλαπλές παρεμβάσεις και ιδιαίτερα σύνθετες και χρονοβόρες.
