Ολα ξεκίνησαν από τις δηλώσεις που έκανε στο podcast της Τζένιφερ Γουέλτς «I’ve had it» ο Δημοκρατικός βουλευτής της Καλιφόρνιας Ρο Κάνα στις 20 Ιουνίου, οκτώ ημέρες μετά την εισαγωγή της Space X στο χρηματιστήριο και τη μετατροπή του Ιλον Μασκ σε τρισεκατομμυριούχο. Ο Κάνα είπε ότι κάποια στιγμή, ο Μασκ θα πρέπει να λογοδοτήσει, γιατί διαλύοντας ως επικεφαλής του DOGE, του «υπουργείου αποδοτικότητας της κυβέρνησης», την USAID, την υπηρεσία διεθνούς ανάπτυξης των ΗΠΑ, «πιθανώς να καταδίκασε σε θάνατο 4,5 εκατομμύρια παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο». Οπως διευκρίνισε ο ίδιος στη συνέχεια, πρόκειται για πρόβλεψη μελέτης που δημοσιεύτηκε πέρυσι στην επιθεώρηση Lancet με ορίζοντα το 2030.
Ο Μασκ απάντησε αρχικά αναδημοσιεύοντας ένα παθητικο-επιθετικό ποστ που ξεκινούσε ως εξής: «Το πρόβλημα με το να κατηγορεί κανείς τον Ιλον ότι υποτίθεται “σκότωσε εκατομμύρια παιδιά” είναι ότι δεν ήταν ο βασιλιάς των Ηνωμένων Πολιτειών. Ηταν σύμβουλος του Προέδρου. Αν αυτές οι περικοπές πράγματι σκότωναν εκατομμύρια παιδιά γιατί τις ενέκρινε ο Πρόεδρος; Γιατί δεν αντέδρασε το Κογκρέσο για να τις μπλοκάρει; Γιατί δεν τις ανέτρεψαν τα δικαστήρια; Ο λόγος που όλη αυτή η επίθεση στοχοποιεί έναν άνθρωπο είναι ότι ήθελαν να τον εξουδετερώσουν. Εκοβε τη σπατάλη και την απάτη από την οποία ζούσαν…». «Ακριβώς», συνηγόρησε ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο. «Και δεν μπορούν να παραθέσουν ούτε ένα όνομα ανθρώπου που πέθανε από τα “εκατομμύρια” που ισχυρίζονται ψευδώς ότι πέθαναν. Ούτε ένα!».
Ο βραβευμένος με Πούλιτζερ δημοσιογράφος και αρθρογράφος των New York Times Νίκολας Κριστόφ ανταποκρίθηκε άμεσα στην πρόκληση, παραθέτοντας στο X ονόματα συγκεκριμένων ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους – η Γιάμα Φρίμαν, μία 23χρονη γυναίκα που πέθανε στον τοκετό, επειδή ο Μασκ έκοψε τη χρηματοδότηση για τα καύσιμα των ασθενοφόρων στην περιοχή της στη Λιβερία, ο Γκμπέσεϊ Κιάτου, ένα βρέφος ενός έτους που πέθανε λόγω των περικοπών στη φαρμακευτική αγωγή για την ελονοσία στη Λιβερία, ο Ιμπραΐμ Κορόμα, ένα άλλο βρέφος που πέθανε από AIDS στη Σιέρα Λεόνε, μετά τη διακοπή της προμήθειας φαρμάκων για τον HIV, η Ατσόλ Ντενγκ, ένα κορίτσι 8 ετών με HIV στο Νότιο Σουδάν, που πέθανε όταν ο Μασκ έκοψε τη χρηματοδότηση για τον υγειονομικό που της παρείχε τα φάρμακά της. «Θα μπορούσα να συνεχίσω επ’ άπειρον», έγραψε ο Κριστόφ. «Σε σχεδόν κάθε χωριό στο Νότιο Σουδάν, την Ουγκάντα, τη Λιβερία, τη Σιέρα Λεόνε ή άλλες χώρες όπου έχω κάνει ρεπορτάζ, βρίσκεις ανθρώπους που πεθαίνουν εξαιτίας των περικοπών στην ανθρωπιστική βοήθεια. Προκαλώ τον Μασκ: έλα μαζί μου σε ένα δημοσιογραφικό ταξίδι και θα μιλήσουμε με αυτούς τους γονείς. Θα δεις τα παιδιά που πεθαίνουν. Ισως τότε αλλάξεις γνώμη».
Ο Μασκ απάντησε με μια σειρά οργισμένων/υβριστικών αναρτήσεων. «Ο Κριστόφ είναι εντελώς κακός». «Ο Κριστόφ λέει κατάφωρα ψέματα». «Τίποτα από όσα λέει ο Κριστόφ δεν είναι αλήθεια». «Είσαι ένα απολύτως άθλιο σκουπίδι και ψεύτης». Στη συνέχεια, βάλθηκε να αναδημοσιεύει μηνύματα που θεωρούσε ότι τον υπερασπίζονται, του τύπου «Η USAID είχε 64 χρόνια και 2 τρισεκατομμύρια δολάρια για να τερματίσει την παγκόσμια πείνα. Η Αριστερά συμπεριφέρεται σαν να χρειαζόταν μόνο έναν ακόμη χρόνο. Με το τέλος της USAID, η χρηματοδότηση για τον κομμουνισμό μειώθηκε δραστικά. Λιγότερος κομμουνισμός έκανε περισσότερα για τον τερματισμό της παγκόσμιας πείνας από οτιδήποτε έκανε η USAID σε όλη της την ύπαρξη».
Ο πολυβραβευμένος αρθρογράφος των New York Times, που έχει γράψει επανειλημμένως για αυτό το θέμα στη στήλη του, απάντησε με μία ακόμα στήλη, παραθέτοντας και άλλα ονόματα, όπως αυτό της Τζίμπια, μιας δεκάχρονης αριστούχου μαθήτριας στην Ουγκάντα που πέθανε από ελονοσία τον περασμένο Ιούλιο επειδή οι περικοπές στην ανθρωπιστική βοήθεια είχαν ως αποτέλεσμα να ξεμείνει η τοπική κλινική από κουνουπιέρες αξίας μόλις δύο δολαρίων, παραθέτοντας και άλλα στοιχεία, όπως την εκτίμηση ερευνητή του πανεπιστημίου της Βοστώνης ότι οι περικοπές έχουν ήδη στοιχίσει περισσότερες από 750.000 ανθρώπινες ζωές παγκοσμίως, απευθύνοντας νέα έκκληση στον Μασκ: «Ελα μαζί μου σε ένα δημοσιογραφικό ταξίδι στο Νότιο Σουδάν, τη Σομαλία ή τη Μοζαμβίκη. Συνάντησε παιδιά που λιμοκτονούν και των οποίων οι ζωές θα μπορούσαν εύκολα να σωθούν. Κράτησέ τα στην αγκαλιά σου. Κοίταξέ τα στα μάτια. Μίλησε με τις τρομοκρατημένες μητέρες τους. Θα καταλάβεις τότε ότι αυτά τα παιδιά είναι ίδια με τα δικά μας, μόνο που στάθηκαν άτυχα στο “λαχείο” της γέννησης – και ότι το γεγονός πως δεν μπορούμε να σώσουμε κάθε παιδί δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να σώζουμε κανένα».
Ενας θρησκευόμενος θα έλεγε ότι παρακολουθεί μια συζήτηση ανάμεσα σε έναν άγγελο και έναν διάβολο. Ενας ουμανιστής, ανάμεσα σε έναν άνθρωπο με συνείδηση και έναν άνθρωπο χωρίς συνείδηση. Ενας κυνικός θα έλεγε ότι παρακολουθεί μια σύγκρουση δύο αφηγημάτων. Υπάρχει και κάτι που λέγεται αλήθεια όμως. Οχι «μετα-αλήθεια», ούτε «εναλλακτικά γεγονότα», απλή, καθαρή αλήθεια. Ειδάλλως, ας το αποδεχθούμε ως μοίρα να τελειώνουμε: «Ο πόλεμος είναι ειρήνη. Η ελευθερία είναι σκλαβιά. Η άγνοια είναι δύναμη.»
