Είναι η πολιτική βία χαρακτηριστικό μιας καθυστερημένης και μισάνθρωπης κοινωνίας; Συνήθως ναι.
Αν και υπάρχουν περιπτώσεις που η πολιτική βία αποτελεί χαρακτηριστικό λιγότερο καθυστερημένων κοινωνιών που απλώς είναι περισσότερο μισάνθρωπες.
Η δική μας κοινωνία είναι κάπως πιο περίπλοκη. Από τη δεκαετία του ’80 και του ’90 με τη «17 Νοέμβρη» εκδηλώνει μια ιδιότυπη ανοχή απέναντι στην πολιτική βία.
Αυτήν την ανοχή που μπορεί ο καθένας να καταγράψει καθημερινά στον Τύπο ή την τηλεόραση, σε εκδηλώσεις και ανακοινώσεις, σε κόμματα και σε καφενεία, ακόμη και σε δικαστήρια ή δικαστικές αποφάσεις.
Σε κάθε πολιτική βιαιοπραγία, από μια ειδεχθή δολοφονία έως μια πανεπιστημιακή κατάληψη ή «παρέμβαση», επισυνάπτονται δικαιολογίες, ελαφρυντικά, συμψηφισμοί και απαλλακτικά βουλεύματα.
Για ποιον λόγο η πολιτική βία έφτασε να αποτελεί μέρος μιας κοινωνικής κανονικότητας δεν μπορώ να πω.
Καταφέραμε όμως να θεωρούμε το αυτονόητο αίτημα για επιβολή του νόμου και της τάξης περίπου ως αμφιλεγόμενο και ύποπτο κατασκεύασμα.
Ακόμη κι η ομόθυμη (πάλι καλά!) καταδίκη των δολοφονικών εμπρηστικών επιθέσεων στη Θεσσαλονίκη συνοδεύτηκε από υποσημειώσεις και «ναι μεν αλλά».
Χαρακτηριστική είναι η ανακοίνωση του ΚΚΕ που αναφέρει πως «πρόκειται για εγκληματικές ενέργειες», τις οποίες «με απαράδεκτο τρόπο αξιοποιεί η κυβέρνηση για την ένταση της καταστολής και τη συκοφάντηση των αγώνων του λαού» (ανακοίνωση ΚΚΕ, 1/7).
Τι δουλειά έχουν οι «αγώνες του λαού» με τους εμπρησμούς των σπιτιών του κοσμάκη, είναι υποθέτω συμψηφισμός κομμουνιστικού τύπου.
Και δεν είναι οι μόνοι που τον εκφράζουν. Αρκετά κείμενα και δηλώσεις χθες (περίπου) κλαίγονταν ότι οι επιθέσεις (περίπου) διευκολύνουν την κυβέρνηση στην επιβολή μιας ατζέντας νόμου και τάξης.
Και λοιπόν; Μακάρι να την επιβάλουν.
Αν και δεν είμαι τόσο βέβαιος. Στη χώρα μας η ανοχή αποτελεί κανόνα. Ο νόμος και η τάξη θεωρούνται κατάπτυστες επιλογές.
Η κοινωνία μας είναι πρώτη στη φραστική καταδίκη και στον αποτροπιασμό. Αλλά όταν ο αποτροπιασμός πάει να γίνει πράξη, εκδηλώνει αστείρευτα αποθέματα ανοχής, κατανόησης και επιείκειας. Ακόμη κι ο Γιωτόπουλος έτυχε κύματος συμπαράστασης.
Αν συλληφθούν (ελπίζω το συντομότερο δυνατό) οι δράστες της Θεσσαλονίκης, υποψιάζομαι τι λόγια συμπόνοιας θα ακούσουμε και τι κατεβατά συμπάθειας θα διαβάσουμε για τις περιπτώσεις τους.
Ξέρετε γιατί; Επειδή ανομολόγητα και υποκριτικά ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας αποδέχεται ότι η άσκηση πολιτικής βίας είναι κάτι σαν δικαίωμα. Μια μορφή διαμαρτυρίας.
Ενα δικαίωμα του οποίου η άσκηση παρεμποδίζεται από «την καταστολή και τη συκοφάντηση των αγώνων του λαού».
«Καθυστερημένη και μισάνθρωπη κοινωνία» είπατε; Ακριβώς αυτό.
