Σε πάνω από 2.400 συλλήψεις ανηλίκων έχει προχωρήσει σε όλη τη χώρα η Αστυνομία το πρώτο πεντάμηνο του 2026, με τα συνολικά στατιστικά να παρουσιάζουν μείωση σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της περασμένης χρονιάς. Εξαίρεση αποτελούν, μεταξύ άλλων, οι συλλήψεις για τον νόμο περί όπλων, όπως και για τον νόμο περί ναρκωτικών, που έχουν αυξητική τάση. Μικρή αύξηση παρουσιάζουν επίσης οι συλλήψεις για κλοπές, ληστείες, συμπλοκές και εγκληματικές οργανώσεις, ενώ εντύπωση προκαλεί ότι μέχρι τον Μάιο του τρέχοντος έτους είχαν συλληφθεί πέντε ανήλικοι για ανθρωποκτονία με δόλο και άλλοι τέσσερις για απόπειρα.
Με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση ανθρωποκτονίας ενός 15χρονου στην Καλλιθέα, για την οποία κατηγορείται (ως φυσικός αυτουργός) ένας 17χρονος και της οποίας φέρεται να προηγήθηκε συμπλοκή με ανήλικους συμμετέχοντες, «ΤΑ ΝΕΑ» παρουσιάζουν στοιχεία για την παραβατικότητα ανηλίκων στη χώρα και καταγράφουν φωνές ειδικών που θεωρούν ότι τα αυξημένα νούμερα των τελευταίων ετών δεν οφείλονται αποκλειστικά σε μια πραγματική αύξηση της εγκληματικότητας, αλλά στην αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου.
Τα επίσημα στοιχεία
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Αστυνομίας, οι περισσότερες συλλήψεις το πρώτο πεντάμηνο του 2026 έγιναν για τον νόμο περί εξαρτησιογόνων ουσιών (578). Την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους είχαν συλληφθεί 447 ανήλικοι για παράβαση του ίδιου νόμου. Επειτα, 207 ανήλικοι συνελήφθησαν το τρέχον έτος (μέχρι τον Μάιο) για τον νόμο περί όπλων – πέρυσι 181.
Αναφορικά με κατηγορίες που αφορούν σωματικές βλάβες, μέχρι στιγμής το 2026 έχουν συλληφθεί 252 ανήλικοι, ενώ πέρυσι το ίδιο διάστημα είχαν συλληφθεί 306. Παρουσιάζει ενδιαφέρον όμως ότι, σε επιμέρους κατηγορίες καταγράφεται αύξηση. Ειδικότερα, η επικίνδυνη σωματική βλάβη (2026: 66 συλλήψεις, 2025: 60 συλλήψεις), η θανατηφόρα σωματική βλάβη (2026: 6 συλλήψεις, 2025: 0 συλλήψεις), η σωματική βλάβη αδύναμων ατόμων (2026: 104 συλλήψεις, 2025: 83 συλλήψεις), όπως και η συμπλοκή (2026: 17 συλλήψεις, 2025: 0 συλλήψεις).
Προχωρώντας στα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας, φέτος έχουν μέχρι στιγμής γίνει 761 συλλήψεις, την ίδια ώρα που την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι είχαν γίνει 789. Και εδώ, όμως παρουσιάζεται αύξηση σε κάποιες συγκεκριμένες κατηγορίες – όπως στις κλοπές (342 το 2026, 330 το 2025 για το πρώτο πεντάμηνο) και στις ληστείες (80 το 2026, 68 το 2025 για το πρώτο πεντάμηνο).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο αριθμός των συλλήψεων για εγκλήματα κατά της ζωής. Μέχρι τον Μάιο του 2026 είχαν καταγραφεί πέντε συλλήψεις ανηλίκων (σε τέσσερις διαφορετικές υποθέσεις) για ανθρωποκτονία με δόλο, ενώ την ίδια περίοδο πέρυσι καμία. Ολο το 2025, οι Αρχές κλήθηκαν να χειριστούν μόνο μία σχετική υπόθεση και όλο το 2024 τέσσερις. Σημειώνεται ότι στις απόπειρες ανθρωποκτονίας με δόλο παρουσιάζεται μείωση (τέσσερις συλλήψεις το πρώτο πεντάμηνο του 2026, οχτώ το αντίστοιχο διάστημα της περασμένης χρονιάς).
Τέλος, μικρή αύξηση παρατηρείται και στις συλλήψεις για εγκληματικές οργανώσεις – 31 το α’ πεντάμηνο του 2026 έναντι 26 του 2025. Αν και οι αριθμοί αυτοί μοιάζουν μικρή μπροστά σε όσες χειρίστηκε η ΕΛ.ΑΣ. τα προηγούμενα χρόνια – 2024: 39 υποθέσεις εγκληματικών οργανώσεων, με 142 εμπλεκομένους και όλο το 2025 41 υποθέσεις με 125 εμπλεκομένους.
Συνολικά, για το ίδιο διάστημα φέτος, έχουν γίνει 2.455 συλλήψεις ανηλίκων, ενώ την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι είχαν γίνει 3.888. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο αριθμός των συλλήψεων είναι μικρότερος από τον αριθμό των ανηλίκων που η Αστυνομία κατατάσσει ως «παραβάτες», το οποίο ανταποκρίνεται σε ανηλίκους που ενεπλάκησαν σε δικογραφίες – μπορεί δηλαδή να μη συνελήφθησαν στο πλαίσιο του αυτοφώρου αλλά να παραπέμφθηκαν στο πλαίσιο τακτικής διαδικασίας. Αναφορικά με αυτούς, παρουσιάζεται επίσης μείωση (3.739 το πρώτο πεντάμηνο του 2026, 4.906 την αντίστοιχη περίοδο του 2025), όπως και ο αριθμός των υποθέσεων παραβατικότητας ανηλίκων που κλήθηκε να χειριστεί η ΕΛ.ΑΣ. (2.783 το 2026, 3.578 το ίδιο διάστημα του 2025).
Ωστόσο η αύξηση σε συγκεκριμένα αδικήματα εκτιμάται ότι δείχνει αυτό που στελέχη της Αστυνομίας παρατηρούν ως τάση: ότι δηλαδή παρά τη ποσοτική μείωση τον τελευταίο χρόνο, υπάρχει ποιοτική αναβάθμιση της βίας των ανηλίκων. Με άλλα λόγια, τα περιστατικά μπορεί να μειώνονται, η βιαιότητά τους όμως αυξάνεται, με συχνότερη χρήση αιχμηρών αντικειμένων και πτώση της ηλικίας των εμπλεκομένων (13-15 χρονών), όπως και όλο και συχνότερη εμπλοκή νεαρών κοριτσιών.
Πιο αυστηροί νόμοι
Σύμφωνα με τον ψυχίατρο και διευθυντή Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του παιδιού Γιώργο Νικολαΐδη, όμως, οι αριθμοί αυτοί δεν λένε όλη την αλήθεια. Για τον ίδιο, δεν είναι ακριβές το να λέμε ότι υπάρχει ποσοτική αύξηση της νεανικής παραβατικότητας τα τελευταία χρόνια, και αυτό διότι οι αριθμοί που βλέπουμε οφείλονται στην αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου, με αποτέλεσμα «όλο και περισσότερα παιδιά να οδηγούνται στον εισαγγελέα».
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τον Νικολαΐδη, δεν είναι ότι αυξήθηκε η εγκληματικότητα των ανηλίκων, αλλά ότι λόγω του αυστηρότερου νομοθετικού πλαισίου, έχει γίνει περισσότερο εμφανής. «Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε έναν ηθικό πανικό, που φέρνει ακόμα μεγαλύτερη αυστηροποίηση των νόμων», λέει στα «ΝΕΑ», περιγράφοντας έναν «φαύλο κύκλο». Και ο ίδιος πάντως θεωρεί ότι υπάρχει μια ποιοτική αναβάθμιση στα περιστατικά βίας και εγκληματικότητας που βλέπουμε από ανηλίκους. Για τον επιστήμονα της ψυχικής υγείας, αυτό δεν είναι τυχαίο. «Τα παιδιά αυτής της ηλικίας έχουν ζήσει και ζουν συνεχείς κρίσεις στην εφηβεία. Κι έπειτα βλέπουν τη ζωή τους κάθε χρόνο να γίνεται χειρότερη και όχι καλύτερη», σημειώνει.
Οι επιμελητές
Σε κάποια από τα παραπάνω συμφωνούν και επιμελητές ανηλίκων της Αθήνας, στα γραφεία των οποίων «χτυπάει η καρδιά» της πρόληψης και της αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας.
Τα τελευταία χρόνια, ο Σύνδεσμος Επιμελητών Δικαστηρίων Ανηλίκων καταγγέλλει ότι η δουλειά τους έχει καταλήξει να γίνεται διεκπεραιωτική λόγω του όγκου των δικογραφιών που φτάνουν σε αυτούς, κάτι που έχει άμεσες επιπτώσεις στους ανηλίκους που κατηγορούνται και στις οικογένειές τους. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η αύξηση των υποθέσεων που καλούνται να διαχειριστούν – πολλές από τις οποίες, όπως λένε, δεν είναι δική τους αρμοδιότητα αλλά καταλήγουν στα χέρια τους λόγω της συρρίκνωσης στις σχετικές υποστηρικτικές δομές, όπως οι παιδοψυχιατρικές κλινικές – σε συνδυασμό με τον περιορισμένο χρόνο που τους δίνεται και την υποστελέχωση (υπηρετούν 13 επιμελητές στον νομό Αττικής πλην Πειραιά), οδηγεί στο να μην υπάρχουν περιθώρια ουσιαστικής παρέμβασης, που θα μειώσουν τις πιθανότητες υποτροπής ενός ανήλικου παραβάτη.
Για την αντιμετώπιση των παραπάνω, ο Σύνδεσμος έχει ζητήσει με επιστολές του προς τους αρμόδιους φορείς την ίδρυση και λειτουργία στα μεγάλα Πρωτοδικεία της χώρας (Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη) Κοινωνικής Υπηρεσίας, κάτι που προβλέπεται στον νόμο 2447/1996 και θεωρεί ότι θα βοηθούσε στην ορθότερη αξιολόγηση των περιστατικών που φτάνουν σήμερα στους επιμελητές ανηλίκων.
«Καλείσαι να παρέμβεις στο αποτέλεσμα, όχι στην αιτία του φαινομένου», αναφέρουν χαρακτηριστικά, τονίζοντας την ανάγκη για μέτρα πρόληψης του φαινομένου, το οποίο, λένε ότι έχει κοινωνικές και οικονομικές ρίζες. Σύμφωνα με στοιχεία που τέθηκαν σε γνώση των «ΝΕΩΝ», από 1/1/2026 το Δικαστήριο Ανηλίκων Αθηνών έχει βγάλει περίπου 1.628 αποφάσεις (αθωωτικές και καταδικαστικές) σε μονομελή σύνθεση και 368 σε τριμελή σύνθεση. Σημειώνεται ότι οι αριθμοί αυτοί αφορούν αποφάσεις και όχι κατηγορουμένους, οι οποίοι είναι περισσότεροι, καθώς μια δικογραφία μπορεί να έχει παραπάνω από έναν κατηγορούμενο. Επιμελητές ανηλίκων εξηγούν ότι ο αριθμός αυτός αφορά κυρίως υποθέσεις παρελθόντων ετών και αυτό διότι οι υποθέσεις συνήθως κάνουν περίπου δύο χρόνια να έρθουν στο ακροατήριο. Σύμφωνα με τους ίδιους όμως, αυτός ο αριθμός είναι πιο αντιπροσωπευτικός για την παραβατικότητα των ανηλίκων από τα στοιχεία της Αστυνομίας, διότι πολλές από τις συλλήψεις που ανακοινώνει η ΕΛ.ΑΣ. μπορεί τελικά να μην καταλήξουν ποτέ στο δικαστήριο ή αν φτάσουν εκεί, οι κατηγορούμενοι να αθωωθούν.
Ανήλικοι κρατούμενοι
Τι συμβαίνει όμως μετά τη σύλληψη και το δικαστήριο; Για κάποιους από τους ανηλίκους, ακολουθεί ο εγκλεισμός στη φυλακή. Το Σάββατο ανακοινώθηκε η απόφαση του Τριμελούς Δικαστηρίου Ανηλίκων Σερρών, με βάση την οποία ένας 16χρονος καταδικάστηκε σε δέκα χρόνια κάθειρξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση ενός 17χρονου, σε μια υπόθεση που είχε λάβει μεγάλη έκταση τον Ιανουάριο.
Μάλιστα, όπως έχουν αναδείξει με ρεπορτάζ τους «ΤΑ ΝΕΑ» (29/12/2025), παρατηρείται αύξηση των ανήλικων κρατουμένων τα τελευταία χρόνια, κάτι που, σύμφωνα με νομικούς, επίσης οφείλεται σε μια αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου και στην έλλειψη κοινωνικών δομών και θεραπευτικών προγραμμάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής, στις 16 Ιουνίου ήταν κρατούμενοι 99 ανήλικοι, την ίδια ώρα που τον Ιούνιο του 2024 ο αριθμός αυτός ήταν μόλις 36.
Στο ίδιο ρεπορτάζ, η έμπειρη ποινικολόγος Χρυσάνθη Χατζηδημητρίου είχε αναλύσει τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές για τους ανηλίκους: «Αρχικά, τροποποιήθηκε η διάταξη του άρθρου 127 του Ποινικού Κώδικα που προβλέπει πότε επιβάλλεται περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων» λέει η δικηγόρος. Σημειώνει δε ότι με το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο «ο ανήλικος προκειμένου να εγκλειστεί θα έπρεπε να έχει συμπληρώσει το 15ο έτος και η πράξη του, αν την τελούσε ενήλικος, να ήταν κακούργημα με στοιχεία βίας ή να στρέφεται κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας», ενώ με το νέο πλαίσιο, που ξεκίνησε να ισχύει από 1ης Μαΐου 2024, «δύναται να εγκλειστεί ανήλικος στη φυλακή αν τελέσει οποιοδήποτε από τα κακουργήματα και όχι μόνο αυτά που στρέφονται κατά της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας ή εμπεριέχουν στοιχεία βίας».
Υπάρχουν, όμως, δύο ακόμα στοιχεία: «Αυξήθηκε το ανώτατο όριο της χρονικής διάρκειας περιορισμού σε κατάστημα κράτησης νέων, από 8 σε 10 έτη, στις σοβαρές περιπτώσεις αδικημάτων που αν τελούνταν από ενήλικο θα τιμωρούνταν με ισόβια κάθειρξη ή πρόσκαιρη κάθειρξη ανώτερη των 10 ετών» εξηγεί η Χ. Χατζηδημητρίου, προσθέτοντας πως μετά τις 28 Ιανουαρίου 2025 το όριο προφυλάκισης για τους ανήλικους αυξήθηκε από τους 6 στους 9 μήνες, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
