Από το Κίεβο στην Τεχεράνη: Οι συγκρούσεις που γίνονται «συγκοινωνούντα δοχεία»

H Oυκρανία απέχει 2.500 χλμ. από το Ιράν, όμως οι παράλληλοι πόλεμοι σε αυτές τις δύο χώρες γίνονται όλο και πιο αλληλένδετοι με κάθε εβδομάδα που περνά – σε σημείο που ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι δύο συγκρούσεις αρχίζουν να συγχωνεύονται. Είναι δύσκολο να προβλεφθεί πώς ο κάθε πόλεμος θα επηρεάσει την πορεία του άλλου, αλλά είναι ήδη σαφές ότι η διασύνδεσή τους εμπλέκει όλο και περισσότερες χώρες, δημιουργώντας ένα τόξο αστάθειας που εκτείνεται στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

«Την τελευταία εβδομάδα υπήρξαν μερικές ενδιαφέρουσες εξελίξεις που ουσιαστικά συγχώνευσαν τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας και τον πόλεμο του Ιράν σε μια ενιαία σύγκρουση», εξηγεί ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ Γουίλιαμ Σπάνιελ. Επεσήμανε την υπογραφή συμφωνίας ασφαλείας από την Ουκρανία με τη Σαουδική Αραβία, η οποία θα παράσχει στο βασίλειο την τεχνογνωσία που έχει αναπτύξει το Κίεβο στην άμυνα κατά των ιρανικών drones που παρέχονται στη Ρωσία. Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι πραγματοποίησε επίσης αιφνιδιαστικές επισκέψεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και την Ιορδανία για να καταλήξει σε παρόμοιες συμφωνίες συνεργασίας, καθώς δέχονται χτυπήματα από ιρανικούς πυραύλους και drones.

Οι «Financial Times» αποκάλυψαν πριν από μία εβδομάδα μυστική συμφωνία ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ του Ιράν με τη Ρωσία για την απόκτηση χιλιάδων φορητών, προηγμένων πυραύλων που εκτοξεύονται από τον ώμο. Επίσης, οι δυτικές μυστικές υπηρεσίες θεωρούν πως οι Ρώσοι με τους εξελιγμένους δορυφόρους τους δίνουν στο καθεστώς της Τεχεράνης ακριβείς συντεταγμένες που βοηθούν να πραγματοποιούνται χτυπήματα ακριβείας – κάτι που δεν είχαμε δει σε παλαιότερα ιρανικά χτυπήματα στο Ισραήλ.

Οι δύο πόλεμοι συγκλίνουν επίσης στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, σημειώνει η «Guardian». Ο αρχικός αντίκτυπος της επίθεσης στο Ιράν, μαζί με την αντίδραση της Τεχεράνης με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ευνόησε τη Ρωσία μέσω της απότομης αύξησης των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Για τη Μόσχα, η αύξηση της ζήτησης παρείχε μια οικονομική σανίδα σωτηρίας ακριβώς τη στιγμή που η οικονομία της δέχτηκε αυξανόμενες πιέσεις, ωθώντας την κυβέρνηση να εγκαταλείψει τα σχέδια για περικοπές στον προϋπολογισμό.

Αυτές οι δύο παράλληλες συγκρούσεις, λοιπόν, αφορούν πολύ περισσότερους από τους άμεσα εμπλεκόμενους. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποσυρθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από την οικονομική και στρατιωτική στήριξη του Κιέβου και το κενό σπεύδουν να καλύψουν οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οποίες δέχονται διαρκώς απειλές από τη Μόσχα για την εμπλοκή τους.

Ο αμερικανός πρόεδρος που αποφάσισε μαζί με το Ισραήλ να χτυπήσει το Ιράν, χωρίς να ρωτήσει τους Ευρωπαίους, τώρα τους ζητεί να πληρώσουν την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε, και μάλιστα τους επιτίθεται επειδή δεν συνδράμουν στρατιωτικά στην επιχείρηση κατά του Ιράν, απειλώντας με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ.

Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί για αρκετό καιρό, οι προβλέψεις των ειδικών μιλούν για διεθνή οικονομική ύφεση που δεν θα αφήσει καμία χώρα στο απυρόβλητο. Οι δύο συγκρούσεις πλέον λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία – ο υπουργός Αμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου Τζον Χίλι επεσήμανε το «κρυφό χέρι» του Πούτιν πίσω από τις τακτικές των drones του Ιράν.

Οι αποστολές της Ρωσίας προς το Ιράν ώθησαν το Ισραήλ να επιτεθεί στο ιρανικό λιμάνι Μπαντάρ Ανζάλι στην Κασπία Θάλασσα, το οποίο έχει αναδειχθεί σε σημαντικό κανάλι για παραδόσεις πυρομαχικών, drones και άλλων όπλων, σύμφωνα με τη «Wall Street Journal». Το Ισραήλ έπληξε πολεμικά πλοία, ένα λιμάνι, ένα κέντρο διοίκησης και ένα ναυπηγείο που χρησιμοποιείται για την επισκευή και συντήρηση πλοίων, ανέφερε η έκθεση. Αλλά η Ρωσία μπορεί ακόμα να χρησιμοποιεί χερσαίες οδούς για να εξοπλίζει το Ιράν.

Η ρωσική βοήθεια προς το Ιράν έρχεται μετά την προμήθεια όπλων και πληροφοριών από τους συμμάχους των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία, αν και οι αναφορές ότι τα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ και του Ισραήλ μπορεί να εξαντλούνται έχουν προκαλέσει φόβους ότι οι προμήθειες προς το Κίεβο μπορεί να μειωθούν.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες συνεχίζουν να απορρίπτουν το αίτημα του Τραμπ να αναλάβει το ΝΑΤΟ πιο ενεργό ρόλο στον πόλεμο του Ιράν. Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης Κάγια Κάλας επεσήμανε αντ’ αυτού τους συγκλίνοντες πολέμους και υποστήριξε ότι η βοήθεια στο ένα μέτωπο θα ωφελήσει το άλλο. «Αρα, αυτοί οι πόλεμοι είναι πολύ αλληλένδετοι», δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν από μερικές ημέρες. «Αν η Αμερική θέλει να σταματήσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή – το Ιράν να σταματήσει να επιτίθεται σε αμερικανικούς στόχους –, θα πρέπει επίσης να ασκήσει πίεση στη Ρωσία, ώστε να μην είναι σε θέση να τους βοηθήσει».