Ο Μπρεχτ και μια θεατρική παράσταση

Φετίχ… Μια λέξη που δεν υπάρχει εύκολα στο λεξιλόγιό μου και γενικότερα στη ζωή μου. Φετίχ για μένα μπορεί να είναι ο έρωτας (όταν και όποτε μου χτυπήσει την πόρτα, που συνήθως δεν του ανοίγω… χαχα…), ένα ηλιοβασίλεμα με ανάλογη συντροφιά, μια μουσική που με κάνει να δακρύζω κάθε φορά που ηχεί στα αυτιά μου, ένα βιβλίο που ανοίγει τα μάτια του μυαλού μου, μια θεατρική παράσταση που με ταρακουνά από τη θέση του θεατή και με βάζει με το έτσι θέλω σε προοδευτικά μονοπάτια σκέψης.

Για να το πω πιο απλά, φετίχ είναι όταν νιώσω σαν εκείνον τον ρόλο που έπαιζε ο Σπύρος Παπαδόπουλος στους Απαράδεκτους όταν έλεγε, «τι έγινε ρε παιδιά;».

Αυτό λοιπόν που μετά από 7 χρόνια έρχεται ακόμα και σήμερα στη σκέψη μου και πολλές φορές γίνεται αντικείμενο συζήτησης σε διάφορες παρέες, είναι εκείνη η καινοτόμα θεατρική παράσταση στο θέατρο Ακροπόλ το 2013, που σκηνοθέτησε ο μοναδικός Νίκος Μαστοράκης με καλλιτεχνικά επικαιροποιημένη αντίληψη και αισθητική, το ιστορικό έργο του Μπ. Μπρεχτ, «Η Αγία Ιωάννα των Σφαγείων». Μια θεατρική παράσταση που την είδα τρεις φορές και ειλικρινά θα την έβλεπα ακόμα και σήμερα άλλες τόσες αν μου δινόταν η ευκαιρία.

Επίκαιρος. Ο Νίκος Μαστοράκης σεβόμενος το πρωτότυπο κείμενο του Μπ. Μπρεχτ κατάφερε να μην κουράσει, σε ένα τόσο δύσκολο για τον περισσότερο κόσμο θεατρικό έργο, φέρνοντάς το στο σήμερα χωρίς όμως να πέσει και παράλληλα στην παγίδα του «εκμοντερνισμού».

Ξέρετε αυτό, για κάποιους από μας τους καλλιτέχνες είναι ένα μόνιμο στοίχημα στην καθημερινή μας επαφή με την τέχνη. Προσπαθούμε δηλαδή, σεβόμενοι και χωρίς να προσβάλλουμε το παρελθόν του πολιτισμού της πατρίδας μας (και όχι μόνο της πατρίδας μας αλλά και γενικότερα…), να βρισκόμαστε στο σήμερα (με ό,τι αυτό συνεπάγεται…), αλλά παράλληλα να στοχεύουμε με πρωτοπόρες καλλιτεχνικά ιδέες το αύριο, βάζοντας και τη δική μας σαφώς προσωπική πινελιά. Ενας δύσκολος πραγματικά αγώνας που αξίζει όμως να τον δώσεις γιατί είναι περισσότερα τα οφέλη του παρά η κούρασή του. Αν μπορούσε ο Μπρεχτ να δει αυτή την εκδοχή του έργου του, πιστεύω, θα έμενε έκπληκτος συνολικά απ’ το αποτέλεσμα.

Το συγκεκριμένο λοιπόν θεατρικό έργο αναφερόμενο στην κρίση της Αμερικής του ’29 και τις παγκόσμιες επιπτώσεις που είχε σε πολλές οικονομίες, δείχνει με μπρεχτικό θα ‘λεγα τρόπο, που ξεβολεύει τον θεατή, δύο διαφορετικούς κόσμους.

Από τη μία, τις ουρές στα συσσίτια, τη γενικότερη ανασφάλεια του κόσμου λόγω της απότομης φτωχοποίησής του και τις αυξανόμενες στρατιές ανέργων, και από την άλλη, την «αγωνία» και τη σύγκρουση ισχυρών ομίλων για το ποιος θα επικρατήσει στον χώρο της βιομηχανίας του κρέατος (εν προκειμένω…), αλλά και σε ποιους εκ νέου ακόμα κλάδους της οικονομίας θα βρει να επενδύσει έκαστος απ’ όλους αυτούς.

Μια κατάσταση που μοιάζει πολύ με το σήμερα και θα νόμιζε κανείς πως ο Μπρεχτ, το έγραψε με βάση τις σημερινές συνθήκες και όχι με τις τότε που εκείνος έζησε.

Συντελεστές. Ενα θεατρικό περιβάλλον, ένα αμήχανο κλίμα μέσα στο Θέατρο Ακροπόλ, απ’ το οποίο βγήκα άφωνος από την τρομερά προσεγμένη και αποστασιοποιημένη σκηνοθεσία του Νίκου Μαστοράκη, ο οποίος παρεμπιπτόντως είχε επιμεληθεί και τον σχεδιασμό σκηνικών – κοστουμιών. Οι εκπληκτικές μουσικές συνθέσεις του εμπνευσμένου Σταύρου Γασπαράτου που περιείχαν στοιχεία hard rock και σου δημιουργούσαν ανάμεικτα συναισθήματα, τα εκπληκτικά παιξίματα όλων των ηθοποιών με εμβληματική κατά τη γνώμη μου εκείνη την ερμηνεία του Αιμίλιου Χειλάκη που έπαιζε τον «Μάουλερ», έναν μεγιστάνα της βιομηχανίας του κρέατος. Ισως, η καλύτερη κατά τη γνώμη μου θεατρική στιγμή του εξαιρετικού κατά τ’ άλλα αυτού ηθοποιού.

Σ’ όλους αληθινά τους συντελεστές αυτής της ιδιοφυούς, από κάθε άποψη καλλιτεχνικής δημιουργίας, θα ‘λεγα πως οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ για τα τρομερά συναισθηματικά αντανακλαστικά που αποκόμισα βλέποντας ξανά και ξανά τη θεατρική αυτή παράσταση, τόσο που μετά από τόσα χρόνια συνεχίζω και την έχω στο μυαλό μου και όποτε βρεθεί αφορμή γίνεται θέμα συζήτησης.

Θα έλεγα πως είναι το απόλυτο φετίχ μου των τελευταίων 7 χρόνων.

Ο Δημήτρης Κανέλλος είναι τραγουδιστής