Μάχη για μια θέση στο «τρένο»

Σεπτέμβριος, σταθμός Αττικής, 7:30 το πρωί. Η ραστώνη των διακοπών – για όσους κατάφεραν να χαρίσουν στον Αύγουστό τους μερικές ημέρες μακριά από την αστική Γέεννα – έχει ήδη δώσει σκυτάλη στην αίσθηση ρουτίνας, στα νεύρα, στο άγχος και στη συνήθη βιασύνη για το «τρένο» (μετρό ή ηλεκτρικός, δεν έχει σημασία). Στην Αττική ξεφορτώνουν λεωφορεία που εξυπηρετούν τις εργατουπόλεις των δυτικών προαστίων: Ιλιον, Πετρούπολη, Καματερό, Αγίους Αναργύρους, Ανω Λιόσια, Φυλή, Ζεφύρι, Μενίδι (Αχαρναί το γράφουν στα ταμπλό του ΟΑΣΑ, σε μια άνευ κόπου προσπάθεια να ξορκίσουν το «κακό»). Οι μετέπειτα συνεπιβάτες μου στους συρμούς αποβιβάζονται κάθιδροι και «φορτωμένοι». Εξάλλου, το στριμωξίδι, η αποπνικτική ζέστη, η δυσοσμία που κάποιες μέρες είναι λες και έχει ποτίσει τις καμπίνες και κυρίως ο οδηγός του ΙΧ που μάλλον έχει βαλθεί να καθυστερήσει για κάμποσο ακόμα καμιά 30αριά νοματαίους παρκάροντας με αλάρμ μπροστά στη στάση «για ένα λεπτάκι μωρέ», αρκούν για να σου χαλάσουν την αρχή της ημέρας.

Αλαφιασμένοι τρέχουν προς τον σταθμό με τα εισιτήρια ή τις μηνιαίες κάρτες σφιγμένες στα χέρια. Θυμίζουν στρατιώτες που ετοιμάζονται για μάχη με προβλέψιμο τέλος και δαγκώνουν τις μεταλλικές ταυτότητές τους για να αναγνωριστούν όταν παύσει το πυρ. Ετσι κι αυτοί, για μάχη ετοιμάζονται και μάλιστα διπλή. Μια με τον χρόνο, ώστε να κατέβουν εγκαίρως – πολλές φορές με δρασκελιές – τα σκαλιά μέχρι την αποβάθρα. Και άλλη μια μεταξύ τους: Για το βαγόνι, για το κάθισμα, για το χερούλι, για το παράθυρο, για την πρωτιά στην είσοδο – έξοδο, για μερικά ζωτικά τετραγωνικά εκατοστά παραπάνω στη διάρκεια μιας ολιγόλεπτης διαδρομής που φαντάζει ατελείωτη. Αλλοι, όπως εγώ, στην πρώτη μάχη είναι χαμένοι από χέρι, αφού πριν από όλα πρέπει να στηθούν στις ουρές μπροστά στον γκισέ ή στο μηχάνημα αυτόματης έκδοσης εισιτηρίων. Ορισμένοι, λοιπόν, εξ ημών δράττουν την ευκαιρία για socialising.

Δυο συνταξιούχοι, φίλοι, όπως μαρτυρά ο ευγενής αλλά άνετος διάλογός τους, ξεκίνησαν πρωί πρωί από την Ανάκασα για να προλάβουν τη Βαρβάκειο πριν τους προλάβει η πολλή ζέστη του μεσημεριού. Το μόνο που τους προβληματίζει είναι πώς θα επιστρέψουν φορτωμένοι κρέατα, όπως θα είναι για κάποιο βραδινό τραπέζι. Καταλήγουν ότι θα κόψουν κάτι από τα ψώνια για να «ναυλώσουν» ταξί. Η Λάουρα από την Ιταλία, πίσω μου, ζητά σε άπταιστα αγγλικά βοήθεια για τη στιγμή που θα βρεθεί μπρος στο εκδοτήριο. Βιάζεται κι αυτή να πάει στη δουλειά της, στη Σόλωνος. Παρότι ζει στην Αθήνα ήδη κάποιους μήνες, δεν έχει καταφέρει να συνεννοηθεί με τους υπαλλήλους στον γκισέ, οπότε τελευταία αποφάσισε να στρέφεται στο μηχάνημα για το εισιτήριό της, γλιτώνοντας έτσι τα κακά αγγλικά τους. Αλλά και το μηχάνημα έχει το ρίσκο του: Δεν είναι λίγες οι φορές που είναι «out of order» ή ένα χαρτί με τα λογότυπα της ΣΤΑΣΥ και του ΗΣΑΠ κολλημένο πάνω από την οθόνη ενημερώνει τους άτυχους ότι «Προσωρινά γίνεται μόνο επαναφόρτιση».

Λίγο (ακόμα) αργότερα, με το εισιτήριο στα χέρια πια, κατευθύνομαι προς την αποβάθρα, αφού πρώτα το σκανάρω και κάποιος άγνωστος κολλήσει πάνω μου για να περάσει και αυτός από τις πρόσφατα εγκατεστημένες μπάρες.

Καθυστερήσεις. Περνώντας και τις πλέξιγκλας «Συμπληγάδες» φτάνω στην προτελευταία και πιο βασανιστική πίστα: Αυτή της αναμονής του συρμού. Η φωτεινή επιγραφή «Ελληνικό: 9 λεπτά» εκτοξεύει εκ νέου την απελπισία. Τη διακρίνεις σχεδόν σε όλα τα βλέμματα. Η ζέστη στην αποβάθρα φαντάζει αποπνικτική, παρότι δεν είναι τόσο. Βεντάλιες, μπουκαλάκια νερό, κινητά, τάμπλετ, κομπολόγια, βιβλία, εφημερίδες (πιο σπάνια δυστυχώς), σταυρόλεξα, ακουστικά βγαίνουν από τσάντες και τσέπες για να διασκεδάσουν το περίμενε. Ζαριά το πότε θα περάσει το επόμενο «τρένο». Η άναρχη κατανομή των δρομολογίων είναι ένα ακόμα ελληνικό χούι που ξένισε τη Λάουρα. Κάτοικος Βερολίνου πριν από την Αθήνα, γαρ. «It’s a mess» είπε. Κάπως έτσι, αλλά με άλλα λόγια, περιέγραψε την κατάσταση προ ημερών και ο ίδιος ο υπουργός Μεταφορών. Το νόημα, πάντως, ήταν το ίδιο.

Το στρίγκλισμα των γραμμών, περίπου οκτώμισι λεπτά μετά, είναι σχεδόν λυτρωτικό. Σε δέκα λεπτά θα είμαι στον προορισμό μου, σκέφτομαι. Μένει μόνο το ταξίδι. Οι πλέον βιαστικοί σπεύδουν να εισβάλουν στον συρμό πριν αποβιβαστούν οι τελευταίοι με προορισμό την Αττική. Νέος γύρος στριμώγματος και σπρωξίματος. Οσοι πρόλαβαν να καθίσουν, πρόλαβαν. Το απλανές βλέμμα τους έξω από το παράθυρο, στο απόλυτο μαύρο της σήραγγας, μαρτυρά ότι καμία διάθεση δεν έχουν να παραχωρήσουν τη θέση τους στην όρθια 80χρονη με το άδειο μεταλλικό καρότσι λαϊκής που στέκεται αδιαμαρτύρητα όρθια δίπλα τους. Κρατάει σφιχτά το σίδερο πάνω από το πολυπόθητο κάθισμα γιατί οι αναταράξεις τη δυσκολεύουν. Πάνω από το κεφάλι της το χέρι του διπλανού της κρατάει – πιο χαλαρά – τη χειρολαβή, ενώ ανάμεσα στα πόδια του έχει βαλίτσες τουριστών που καταστρώνουν σχέδια πάνω σε χάρτη της Αθήνας γραμμένο σε κάποια γλώσσα βορινή. Σε Σταθμό Λαρίσης, Μεταξουργείο και – κυρίως – Ομόνοια, Πανεπιστήμιο νέα «κυβάκια» προστίθενται στο ανθρώπινο tetris, ενώ αντιθέτως ελάχιστα αφαιρούνται. «Παρακαλούμε να προσέχετε τα προσωπικά σας αντικείμενα / Please mind your personal belongings» προειδοποιεί η γυναικεία φωνή (η ίδια που αναγγέλλει και τις επόμενες στάσεις) και κάποιες γυναίκες σφίγγουν μηχανικά τις τσάντες που έχουν φορεμένες ανάποδα πάνω τους.

Στο Σύνταγμα κατεβαίνω. Μαζί μου και σχεδόν όλο το υπόλοιπο λεφούσι. Βγαίνοντας ο ώμος μου τρακάρει επιδεικτικά στον ώμο του βιαστικού αυτής της αποβάθρας. Κανείς μας δεν ζητάει συγγνώμη. Καθένας συνεχίζει τον δρόμο προς την ανάληψη των καθηκόντων του.