Πρότυπα

Οι εκπαιδευτικοί έχουμε μέσα από τη δουλειά μας εμπεδώσει την αρχή ότι τα πρότυπα συμπεριφοράς και πράξης είναι τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία μας στη διαμόρφωση των μαθητών μας. Οι νέοι πείθονται να ενστερνιστούν, να μιμηθούν, συμπεριφορές και τρόπους κυρίως με το παράδειγμα πράξης. Οι ακατάσχετες συμβουλές, ο καλλωπισμένος βερμπαλισμός συνήθως τους αφήνουν αδιάφορους, τους κουράζουν, τις περισσότερες φορές τους ενοχλούν ως επιβολή. Δυστυχώς για δεκαετίες τα πρότυπα στη χώρα μας απέχουν πολύ από το να είναι αυτά που η κοινωνία έχει ανάγκη για την πρόοδό της. Στη σύγχρονη Ελλάδα το πρότυπο του καταφερτζή δίχως προσπάθεια, του βολεψάκια, του καπάτσου που πιάνει πουλιά στο αέρα είναι αυτό που έχει μακράν επικρατήσει στη συνείδηση των περισσοτέρων. Το πρότυπο του σκληρά εργαζομένου, του φιλαλήθη, του ειλικρινούς, του εντίμου έχει λανθασμένα συνδυαστεί με τον χαμένο, το κορόιδο, τον αποτυχημένο, τον looser ελληνιστί. Μεγάλη ευθύνη γι’ αυτή την παραμόρφωση στα κοινωνικά μας πρότυπα έχουμε εμείς οι εκπαιδευτικοί, αλλά και οι πολιτικοί, οι δημοσιογράφοι και οι δημοσιολογούντες. Μια από τις πιο, κατά τη γνώμη μου, βαθιές ζημιές στην κοινωνική μας συνείδηση είναι η καταξίωση της καπατσοσύνης ανεξάρτητα από τα μέσα που μετέρχονται οι εκάστοτε καπάτσοι. Αυτή η άρρωστη ρήση, κυρίως της Αριστεράς, ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Η ζημιά που κάνει αυτή η ρήση είναι πολλαπλάσια σε μια χρεοκοπημένη, απελπισμένη κοινωνία που εκ των οριακών της συνθηκών η επιβίωση αποτελεί τον κύριο στόχο της και κατά συνέπεια η αποδοχή οποιωνδήποτε μέσων και συμπεριφορών είναι πιο εύκολη.

Πώς να νιώθει άραγε ο νέος που έχει δυσκολίες να βρει δουλειά παρά τις σπουδές του, τα πτυχία του, τις γνώσεις του όταν ακούει η συμπεριφορά του ψευδολόγου, του άναρχου, του καιροσκόπου να χαρακτηρίζεται δημόσια από έναν κορυφαίο εκπαιδευτικό και διανοητή ως αυτός που πιάνει πουλιά στον αέρα; Αναφέρομαι στον πρόσφατο δημόσιο χαρακτηρισμό του κ. Πρωθυπουργού από τον εξαίρετο καθηγητή Νίκο Αλιβιζάτο. Είμαι βέβαιος ότι τα κίνητρα του συναδέλφου για τη δημόσια αυτή του έκφραση είναι ευγενή: η ανάσχεση του διχασμού που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια και για τον οποίο όμως ο κ. Πρωθυπουργός έχει κορυφαία ευθύνη. Η συμπεριφορά του την τελευταία τουλάχιστον δεκαετία πολύ απέχει από το να είναι πρότυπο προς μίμηση, πολύ απέχει από το να αξίζει τον καλό λόγο μιας προσωπικότητας με τόση κοινωνική αποδοχή και διείσδυση όπως ο καθηγητής Νίκος Αλιβιζάτος. Γιατί ο κ. Πρωθυπουργός αποδεικνύεται από τα αρνητικά για τη χώρα πεπραγμένα του ότι πιάνει μαύρα πουλιά στον αέρα. Γιατί ο κ. Πρωθυπουργός θα έπρεπε να είναι για τους νέους το αρνητικό πρότυπο προς αποφυγή, του καπάτσου δηλαδή που τα λόγια του δεν έχουν καμία σχέση με τις πράξεις του, που οι αρχές του αλλάζουν ανάλογα με τις εκάστοτε επιδιώξεις του. Βασική προϋπόθεση για να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα στη χώρα είναι να αλλάξουμε τις νοοτροπίες και τα πρότυπα που μας οδήγησαν εδώ που είμαστε. Χρειαζόμαστε λοιπόν ως πρότυπο τον Νίκο Αλιβιζάτο και όχι τον κ. Πρωθυπουργό.

Ο Αχιλλέας Γραβάνης είναι καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης