Η σαλμονέλα ή σαλμονέλωση, είναι μια βακτηριακή λοίμωξη που προκαλείται από βακτήρια του γένους Salmonell. Αποτελεί πρόβλημα δημόσιας υγείας καθώς προκαλεί σοβαρή λοίμωξη η οποία σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να αποβεί μοιραία. Πώς μεταδίδεται, πώς γίνεται η διάγνωση και με ποιο τρόπο μπορούμε να προστατευτούμε με αφορμή την έξαρση κρουσμάτων στη Λάρισα.
Αρχικά, σαλμονέλλωση είναι η λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο σαλμονέλα, ένα από τα πιο συχνά αίτια γαστρεντερίτιδας. Τα άτομα που νοσούν εμφανίζουν διάρροια, κοιλιακό πόνο, εμετούς και πυρετό. Η νόσος μεταδίδεται κυρίως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων.
Η σαλμονέλα ζει στο έντερο ανθρώπων, ζώων και πτηνών. Η μετάδοση γίνεται συνήθως με την κατανάλωση ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων τροφίμων ζωικής προέλευσης, όπως κρέας, αυγά και πουλερικά όπως ενημερώνει ο ΕΟΔΥ στην επίσημη σελίδα του. Άλλα τρόφιμα, όπως λαχανικά, φρούτα και οστρακοειδή, μπορεί να μολυνθούν από κοπριά ή μολυσμένο νερό όπως διευκρινίσει ο Οργανισμός.
Επιπλέον, η επιμόλυνση μπορεί να συμβεί και στην κουζίνα, είτε από μολυσμένους χειριστές τροφίμων που δεν τηρούν τους κανόνες υγιεινής, είτε μέσω σκευών, επιφανειών ή αποθήκευσης ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων μαζί. Σημαντικό είναι ότι το μολυσμένο τρόφιμο δεν διαφέρει στην όψη, τη μυρωδιά ή τη γεύση του. Επιπλέον, η μόλυνση μπορεί να προέλθει από επαφή με κατοικίδια ή ερπετά, ενώ σπανιότερα μεταδίδεται από άτομο σε άτομο χωρίς ενδιάμεσο τρόφιμο.
Αν και όλοι μπορούν να προσβληθούν, τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρές επιπλοκές.
Πηγή: Shutterstock
Ποια είναι τα συμπτώματα και πως γίνεται η διάγνωση
Τα συμπτώματα εκδηλώνονται 6 έως 72 ώρες μετά την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου, συνήθως μέσα σε 12-36 ώρες. Η νόσος προκαλεί οξεία γαστρεντερίτιδα με διάρροια, πυρετό, κοιλιακό πόνο, μυαλγίες, πονοκέφαλο, ναυτία και εμετούς. Η αφυδάτωση είναι συχνή επιπλοκή, ιδιαίτερα σε παιδιά και ηλικιωμένους.
Η ανάρρωση έρχεται συνήθως μέσα σε 4 έως 7 ημέρες χωρίς ειδική θεραπεία. Η διάγνωση γίνεται με καλλιέργεια ή ανίχνευση του νουκλεϊκού οξέος του παθογόνου σε δείγματα κοπράνων ή αίματος.
Αντιμετώπιση και πρόληψη
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη σαλμονέλλωση. Η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στην ενυδάτωση και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Η χρήση αντιβιοτικών δεν συνιστάται, εκτός αν το κρίνει ο θεράπων ιατρός για ευπαθείς ομάδες, όπως βρέφη, άτομα άνω των 65 ετών και ανοσοκατεσταλμένοι. Αντιδιαρροϊκά φάρμακα πρέπει να αποφεύγονται, καθώς καθυστερούν την ίαση.
Επίσης, δεν υπάρχει εμβόλιο κατά της σαλμονέλλωσης.
Η πρόληψη βασίζεται στην τήρηση κανόνων ατομικής υγιεινής και ασφαλούς χειρισμού τροφίμων:
• Πλύσιμο χεριών με σαπούνι και ζεστό νερό μετά τη χρήση της τουαλέτας, την αλλαγή πάνας, το χειρισμό ωμών τροφίμων, την επαφή με ζώα ή την εργασία στον κήπο.
• Αποφυγή κατανάλωσης ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων κρεάτων και αυγών. Ο μικροοργανισμός καταστρέφεται σε θερμοκρασίες άνω των 70°C για τουλάχιστον δύο λεπτά.
• Αποφυγή μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών και μη χλωριωμένου νερού.
• Διαχωρισμός ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων, χρήση ξεχωριστών σκευών και επιφανειών κοπής.
• Σχολαστικό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών και σωστή ψύξη τροφίμων.
• Απομάκρυνση κατοικίδιων από τους χώρους προετοιμασίας φαγητού.
• Αποφυγή φιλοξενίας ερπετών σε σπίτια με βρέφη, εγκύους ή ανοσοκατεσταλμένα άτομα.
