Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε σαφή αντίθεση στο ενδεχόμενο πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, αποκαλύπτοντας ότι έχει θέσει το ζήτημα «αρκετές φορές» στον Ντόναλντ Τραμπ.
Σε συνέντευξή του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τις ενστάσεις του με τη στάση της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για την τουρκική πολιτική στην περιοχή.
«Η Τουρκία απειλεί την Ελλάδα, κατέχει τη μισή Κύπρο και θέλει να καταστρέψει τη χώρα μου», δήλωσε, εξηγώντας γιατί θεωρεί ότι η παράδοση των προηγμένων αμερικανικών μαχητικών στην κυβέρνηση Ερντογάν θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Οι συνομιλίες με τον Τραμπ
Ο Νετανιάχου επιβεβαίωσε ότι η πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία δεν τέθηκε περιστασιακά στις επαφές του με τον Αμερικανό πρόεδρο. Όπως είπε, έχει μιλήσει «αρκετές φορές» με τον Τραμπ για το θέμα, επιδιώκοντας να καταστήσει σαφείς τις ισραηλινές αντιρρήσεις απέναντι σε μια κίνηση που θα ενίσχυε σημαντικά τις δυνατότητες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η δημόσια τοποθέτηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού έρχεται την ώρα που η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη θερμή σχέση Τραμπ–Ερντογάν, προκειμένου να ανοίξει εκ νέου την πόρτα του προγράμματος F-35 και να πετύχει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Η αναφορά σε Ελλάδα και Κύπρο
Ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα και τη Λευκωσία έχει το γεγονός ότι ο Νετανιάχου δεν παρουσίασε τις αντιρρήσεις του ως ένα αποκλειστικά ισραηλινοτουρκικό ζήτημα. Ενέταξε στην επιχειρηματολογία του τις τουρκικές απειλές κατά της Ελλάδας και τη συνεχιζόμενη κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Υποστήριξε ότι η συμπεριφορά της Άγκυρας πρέπει να ληφθεί υπόψη πριν από οποιαδήποτε απόφαση για την παράδοση προηγμένης αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας. Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει το μέτωπο των αντιδράσεων στην Ουάσινγκτον, όπου μέλη του Κογκρέσου έχουν ήδη ζητήσει να μπλοκαριστεί κάθε προσπάθεια επιστροφής της Τουρκίας στα F-35 όσο παραμένουν στην κατοχή της οι ρωσικοί S-400.
Γιατί τα F-35 ανησυχούν το Ισραήλ
Το Ισραήλ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη διατήρηση της ποιοτικής αεροπορικής υπεροχής του στην ευρύτερη περιοχή. Η απόκτηση F-35 από την Τουρκία θα προσέφερε στην Άγκυρα δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας, προηγμένης συλλογής πληροφοριών και προσβολής στόχων σε μεγάλη απόσταση.
Για την ισραηλινή πλευρά, η προοπτική αυτή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της διαρκώς επιδεινούμενης ρητορικής ανάμεσα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχειρεί να πείσει τον Τραμπ ότι η πιθανή πώληση δεν αποτελεί απλώς εμπορική συμφωνία, αλλά στρατηγική απόφαση με συνέπειες για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Διαφωνίες πίσω από τη συμμαχία με τον Τραμπ
Παρά τη δημόσια παρέμβασή του κατά των τουρκικών F-35, ο Νετανιάχου προσπάθησε να υποβαθμίσει την εικόνα ενός ευρύτερου ρήγματος με τον Αμερικανό πρόεδρο. «Στα μεγάλα ζητήματα ο πρόεδρος Τραμπ και εγώ βλέπουμε τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «περιστασιακές διαφωνίες» μεταξύ τους.
Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιθυμεί να διατηρήσει την εικόνα μιας ισχυρής στρατηγικής σχέσης, χωρίς να αποκρύπτει ότι σε ορισμένα κρίσιμα θέματα, όπως η Τουρκία και η κρίση με το Ιράν, οι δύο πλευρές δεν ταυτίζονται πλήρως.
Ο Τραμπ έχει δείξει ότι αποδίδει μεγάλη σημασία στην προσωπική του σχέση με τον Ερντογάν και βλέπει τις πιθανές εξοπλιστικές συμφωνίες με την Τουρκία ως ευκαιρία τόσο γεωπολιτική όσο και οικονομική. Αυτό περιορίζει το περιθώριο επιρροής του Νετανιάχου, παρά τις στενές σχέσεις του με την Ουάσινγκτον.
Η στάση απέναντι στο Ιράν
Ο Νετανιάχου απέφυγε να δώσει σαφή πρόβλεψη για την εξέλιξη της αντιπαράθεσης με το Ιράν. «Είναι πολύ νωρίς για να πούμε τι θα συμβεί», δήλωσε, κρατώντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για τις επόμενες κινήσεις του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η προσεκτική αυτή στάση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το Ιράν αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία στα οποία έχουν καταγραφεί διαφορές τακτικής μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει πιο σκληρή γραμμή, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να αποφεύγει μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή κλιμάκωση.
Εν κατακλείδι, η προσπάθεια του Ερντογάν να αποκτήσει F-35 θα συναντήσει αντιστάσεις όχι μόνο στο αμερικανικό Κογκρέσο, αλλά και από ισχυρούς περιφερειακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών όπως το Ισραήλ.
