Μία εντυπωσιακή ανακάλυψη στα ανεξερεύνητα βάθη του Ειρηνικού Ωκεανού έρχεται να υπενθυμίσει πόσα μυστικά εξακολουθούν να κρύβουν οι ωκεανοί. Επιστήμονες επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός νέου είδους «καρχαρία-φάντασμα» στα ανοικτά της Κόστα Ρίκα, του πρώτου που καταγράφεται ποτέ στη συγκεκριμένη περιοχή.
Image: Zootaxa
Το νέο είδος, που ονομάστηκε Rhinochimaera costaricana, περιγράφεται σε επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Zootaxa και αποτελεί αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας από το Ινστιτούτο Αλιείας της Κόστα Ρίκα (INCOPESCA), το Πανεπιστήμιο της Κόστα Ρίκα και το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Παρά στη Βραζιλία.
Ένα «ζωντανό απολίθωμα» των ωκεανών
Οι λεγόμενοι ghost sharks ή «καρχαρίες-φαντάσματα» δεν είναι πραγματικοί καρχαρίες, αν και ανήκουν στην ίδια μεγάλη ομάδα χόνδρινων ψαριών, μαζί με τους καρχαρίες και τα σαλάχια. Πρόκειται για μια εξαιρετικά αρχαία εξελικτική γραμμή που υπάρχει στη Γη εδώ και εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, διατηρώντας χαρακτηριστικά που έχουν αλλάξει ελάχιστα από την εποχή των δεινοσαύρων.
Ζουν αποκλειστικά στα μεγάλα βάθη, όπου δεν φτάνει το ηλιακό φως, γεγονός που καθιστά την παρατήρησή τους εξαιρετικά δύσκολη.
Βρέθηκε σε βάθη έως και 787 μέτρων
Η νέα ανακάλυψη βασίστηκε στη μελέτη τριών αρσενικών δειγμάτων, τα οποία συλλέχθηκαν σταδιακά μεταξύ 2000 και 2023 σε βάθη από 390 έως 787 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του Ειρηνικού.
Χάρη στις σύγχρονες τεχνικές γενετικής ανάλυσης, οι ερευνητές κατάφεραν να αποδείξουν ότι τα συγκεκριμένα ψάρια δεν ανήκαν σε κάποιο ήδη γνωστό είδος, αλλά αποτελούσαν έναν εντελώς νέο εκπρόσωπο της οικογένειας Rhinochimaera.
Τι το κάνει ξεχωριστό
Οι επιστήμονες συνέκριναν 49 διαφορετικά μορφολογικά χαρακτηριστικά με περισσότερα από 90 γνωστά δείγματα συγγενικών ειδών και διαπίστωσαν σημαντικές διαφορές.
Το Rhinochimaera costaricana διαθέτει:
- κοντύτερο και πιο στενό ρύγχος,
- ψηλότερο πρώτο ραχιαίο πτερύγιο και μεγαλύτερο αγκάθι,
- μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ των δύο ραχιαίων πτερυγίων,
- λιγότερα οστέινα εξογκώματα στην ουρά.
Παράλληλα, οι αναλύσεις DNA αποκάλυψαν γενετικές αποκλίσεις 3,9% έως 4,7% σε σχέση με τα υπόλοιπα γνωστά είδη του γένους, ποσοστό που θεωρείται επαρκές για την αναγνώριση ενός νέου είδους.
Οι ωκεανοί εξακολουθούν να κρύβουν άγνωστη ζωή
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ανακάλυψη αποδεικνύει πόσο ανεξερεύνητα παραμένουν τα μεγάλα βάθη του Ειρηνικού, ακόμη και σε περιοχές που μελετώνται εδώ και δεκαετίες.
Η χρήση προηγμένων γενετικών τεχνικών επιτρέπει πλέον στους επιστήμονες να διακρίνουν είδη που μέχρι σήμερα θεωρούνταν ταυτόσημα, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην έρευνα της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.
Αγώνας δρόμου για την προστασία των άγνωστων ειδών
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι πολλά είδη της βαθιάς θάλασσας ενδέχεται να εξαφανιστούν πριν καν ανακαλυφθούν, εξαιτίας της εντατικοποίησης της αλιείας, της εξόρυξης στον βυθό και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης, ο βαθύς Ειρηνικός γύρω από την Κόστα Ρίκα πιθανότατα φιλοξενεί δεκάδες ακόμη άγνωστα είδη, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση των ερευνητικών αποστολών και την ενίσχυση των μέτρων προστασίας αυτού του μοναδικού και ελάχιστα γνωστού οικοσυστήματος.
