Η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη ενός «ριζικά νέου» τύπου εμβολίου, το οποίο, σύμφωνα με ερευνητές, θα μπορούσε να προσφέρει προστασία έναντι μεγάλων ομάδων ιών και να συμβάλει στην πρόληψη μελλοντικών πανδημιών.

Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ ανακοίνωσε ότι για πρώτη φορά το βασικό συστατικό ενός εμβολίου σχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου από Τεχνητή Νοημοσύνη και στη συνέχεια δοκιμάστηκε σε ανθρώπους.

Το εμβόλιο έχει σχεδιαστεί ώστε να δρα έναντι όλων των κορωνοϊών, συμπεριλαμβανομένων των παραλλαγών του Covid-19, καθώς και ιών που κυκλοφορούν σε ζώα και ενδέχεται να προκαλέσουν μελλοντικές πανδημίες.

Πώς λειτουργεί το νέο εμβόλιο

Τα εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα ώστε να αναγνωρίζει μια λοίμωξη και να την αντιμετωπίζει αποτελεσματικά. Ωστόσο, ορισμένοι ιοί μεταλλάσσονται διαρκώς, με αποτέλεσμα τα εμβόλια να καθίστανται γρήγορα παρωχημένα  όπως συμβαίνει με τον Covid και τη χειμερινή γρίπη, που απαιτούν συχνές ενημερώσεις.

«Πάντα βρισκόμαστε ένα βήμα πίσω», δήλωσε ο καθηγητής Jonathan Heeney από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, εξηγώντας πως στόχος της έρευνας είναι «να προλάβουμε τις εξελίξεις» και να δημιουργήσουμε εμβόλια που θα προστατεύουν από μελλοντικές επιδημίες ή πανδημίες.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά εμβόλια που βασίζονται σε ένα τρέχον στέλεχος του ιού, οι ερευνητές του Κέιμπριτζ χρησιμοποίησαν γνωστούς γενετικούς κώδικες από διάφορους κορωνοϊούς, οι οποίοι είχαν καταγραφεί μέσω προγραμμάτων επιτήρησης.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ανέλυσε αυτούς τους κώδικες και σχεδίασε ένα «υπεραντιγόνο» ικανό να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παρέχει ευρεία προστασία απέναντι σε ολόκληρη την οικογένεια των ιών, ακόμη και αν αυτοί μεταλλαχθούν ή περάσουν από ζώα σε ανθρώπους.

Τα αντιγόνα αποτελούν το κρίσιμο συστατικό των εμβολίων, καθώς είναι αυτά που μαθαίνει να αναγνωρίζει και να πολεμά το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο Heeney υπογράμμισε πως πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα αντιγόνο σχεδιασμένο από AI δοκιμάζεται σε ανθρώπους, χαρακτηρίζοντας την τεχνολογία «εκπληκτική» και «ευεργετική για την ανθρωπότητα».

Πρώτα αποτελέσματα και επόμενα βήματα

Οι πρώτες κλινικές δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε 39 άτομα, προκειμένου να αξιολογηθεί η ασφάλεια του εμβολίου. Μια δεύτερη μελέτη, με περίπου 200 συμμετέχοντες, αναμένεται να δώσει σαφέστερη εικόνα για την αποτελεσματικότητα στην εκπαίδευση του ανοσοποιητικού.

Σύμφωνα με δημοσίευση στο περιοδικό Journal of Infection, η επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα χαρακτηρίστηκε «μέτρια», ωστόσο τα αποτελέσματα δημιουργούν αισιοδοξία.

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Saul Faust από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, που συμμετείχε στις δοκιμές, ανέφερε ότι ο σχεδιασμός με Τεχνητη Νοημοσύνη «έχει σαφές δυναμικό» και είναι «ιδιαίτερα συναρπαστικός». Όπως είπε, η τεχνολογία είναι «πολύ πιο αποτελεσματική στον σχεδιασμό εμβολίων για δυνητικές πανδημίες, όταν οι ιοί μεταλλάσσονται».

Επόμενες εφαρμογές και προοπτικές

Η Πανεπιστημιακή ομάδα του Κέιμπριτζ συνεχίζει την έρευνα σε ζώα για την ανάπτυξη καθολικών εμβολίων κατά της εποχικής γρίπης, που δεν θα χρειάζονται ετήσια προσαρμογή, καθώς και ενός εμβολίου για τη γρίπη των πτηνών H5N1. Παράλληλα, εξετάζεται η δημιουργία εμβολίου για ιούς αιμορραγικού πυρετού, όπως ο Έμπολα, για είδη που ακόμη δεν διαθέτουν εγκεκριμένο εμβόλιο.

Ο καθηγητής Andy Pollard, διευθυντής της Oxford Vaccine Group, παρότι δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η προσέγγιση αυτή προσφέρει «εντυπωσιακά δεδομένα» και πως «κανείς δεν θα προέβλεπε τόσο ισχυρές ανοσολογικές αποκρίσεις». Τόνισε ωστόσο ότι η πραγματική δοκιμασία είναι οι ανθρώπινες κλινικές μελέτες, καθώς τα ανθρώπινα ανοσοποιητικά συστήματα διαφέρουν σημαντικά από εκείνα των πειραματόζωων.

Πιο γενικά, ο Pollard εκτίμησε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει «game changer» για την έρευνα εμβολίων, καθώς μπορεί να προβλέπει πώς θα ανταποκριθεί το ανοσοποιητικό σε ένα εμβόλιο, επιταχύνοντας την ανάπτυξη και «σώζοντας ζωές».

Επίσης, η καθηγήτρια Marian Knight, επιστημονική διευθύντρια του National Institute for Health and Care Research, χαρακτήρισε την επιτυχία της δοκιμής του AI-σχεδιασμένου «υπεραντιγόνου» ως «καθοριστικό άλμα» προς την ευρεία και διαρκή ιολογική προστασία.

Ο υπουργός Επιστήμης Lord Vallance σημείωσε: «Πρόκειται για ακόμη μία επιτυχία της βρετανικής επιστήμης και ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς μπορούμε να συνδυάσουμε την ερευνητική μας τεχνογνωσία με την Τεχνητή Νοημοσύνη για να δημιουργήσουμε νέες θεραπείες». Όπως πρόσθεσε, «τα πρώτα θετικά αποτελέσματα των δοκιμών σε ανθρώπους θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη διάθεση εμβολίων που θα ωφελήσουν ανθρώπους σε όλο τον κόσμο μακροπρόθεσμα».

Πηγή: BBC